Maandag 19/08/2019

Machtsstrijd in de Brouwerij

De Morgen kon de hand leggen op een brief van een vrouw die zegt na een eerdere traumatische ervaring seksueel te zijn ‘geheeld’ door zowel Versteylen als zijn partner Mieke Van Hoof. Het draaide uit op een verkrachting.

Het acht pagina’s tellende document werd donderdag aangetekend bezorgd op het adres van de Brouwerij in Viersel, waar Luc Versteylen begin jaren zeventig zijn alternatieve bezinningsoord stichtte en zijn befaamde filosofie over seksualiteit in de praktijk bracht. Bezoekers, ook adolescenten, werden aangespoord om ‘vrij’ te zijn en elkaars lichaam te verkennen. Eerst via schrijfgesprekken in het bakhuis, maar wie dat wilde kon zich afzonderen voor ‘zie- of ontdekfeesten’, typische verbloemingen die de jezuïetenpater gebruikte om seks zachter te benaderen.

“Het was te denken”, zucht Walter Lever, woordvoerder van de vzw De Brouwerij over de nieuwe klacht. Toen de beschuldigingen over gedwongen masturbatie vorige week het nieuws haalden, maakte Lever meteen de bedenking dat anderen snel zouden volgen. “Omdat ik wist: een slachtoffer komt nooit alleen. En kijk.”

Volgens een bron binnen de raad van bestuur van de vzw kwamen “al meer dan twintig” verklaringen binnen van mensen die zeggen dat de grensverleggende benadering van Luc Versteylen veeleer grensoverschrijdend was. “Het enige wat wij kunnen doen”, zegt Lever, “is die mensen doorverwijzen naar het parket”. Maar niemand diende al een klacht in. “De enige feiten waar wij weet van hebben, zijn degene die ons vorig weekend bereikten en op basis waarvan een onderzoek is begonnen”, zegt de Antwerpse parketmagistraat Dominique Reyniers.

De handgeschreven brief waarover de redactie beschikt, is afkomstig van een 43-jarige vrouw die na een eerdere traumatische ervaring op haar vijftiende naar Luc Versteylen en zijn partner Mieke Van Hoof stapte. Zij stelden het meisje voor naar de Brouwerij te komen “om de pijn eruit te strelen”. Na een schrijfgesprek in het bakhuis ging Mieke met het meisje naar boven. Luc zou beneden aan de trap “de wacht houden”. De aanrakingen mondden uit in een verkrachting. Versteylen zou twee keer zijn komen kijken maar greep niet in, integendeel. Achteraf liet hij via een schrijfgesprek weten dat het was alsof hij “deel had uitgemaakt van het gebeuren” en beschreef hij tot in detail zijn “lichamelijke gevoelens”.

Jean Hendrickx, de advocaat van de vzw De Brouwerij, is op de hoogte van het bestaan van de brief maar wenst er geen over verklaringen over af te leggen. “Ik heb dat zo afgesproken met mijn cliënte.” Ook Patrick Vandermeulen, secretaris van de vzw, wil niets over de zaak kwijt.

Nadat Versteylen vorige zondag, na de eerste beschuldigingen, in een brief de hoop uitsprak “dat er genoeg mensen zijn die kunnen getuigen dat ik al jaren voor kinderen het tegendeel tracht te zijn van een misbruiker”, trok hij zich deze week in stilte en onder dwingend spreekverbod van de jezuïeten terug bij Mieke Van Hoof in Borgerhout. Het is zij die de gsm van Versteylen beantwoordt.

“Dat iedereen zijn gang maar gaat”, klinkt het gelaten. “De Brouwerij was het levenswerk van Luc. Alle herinneringen worden ons nu afgepakt.” Dat ook zij nu in opspraak komt, vindt Van Hoof te gek voor woorden. “Wat? Ik wil dit gesprek nu beëindigen. Tot ziens.”

Lever geeft toe dat hij Versteylen heeft gevraagd ontslag te nemen uit de vzw. “Ik kan me voorstellen dat dat pijn doet, ik ben ook al veertig jaar in de Brouwerij. Maar wij hebben hem zijn levenswerk niet afgenomen, dat heeft hij zelf gedaan. Luc blijft welkom, maar dan gewoon als lid.

Vochtige matrassen

Een bezoek aan de brouwerij geeft inderdaad geen al te levendige indruk. Goed, het is een sombere winterdag, maar dat de hoogdagen van Viersel voorbij zijn, behoeft amper betoog. De gebouwen staan onder water, de matrassen voelen vochtig aan en de leefruimtes zijn nauwelijks onderhouden. Overal hangen spinnenwebben, het hout is vermolmd. Toch vermeldt het gastenboek enkele recente bezoekers. “Een droevige, zwarte dag”, schrijft een zekere Anita over vorige zondag. Lieve en Jelle, het jonge koppel dat met hun drie kinderen anderhalf jaar geleden het brouwershuis betrok om een oogje in het zeil te kunnen houden, is er het hart van in. “Hier heb ik destijds niet voor gekozen”, zucht Jelle, terwijl hij bemoedigende klopjes krijgt van Lieve. “Al die pers”, verduidelijkt ze. “We hadden ons daar niet aan verwacht.”

Niettemin leidt het koppel onaangekondigde bezoekers gewillig rond in de Brouwerij. Via het binnenplein, waar het dak van de koestal onlangs werd vernieuwd, gaat het naar de tuin, die in de zomer een waar paradijs moet zijn voor jonge ravotters.

“We moeten dringend ingrijpen”, geeft woordvoerder Water Lever toe, wanneer de staat van de brouwerij ter sprake komt. Ook inhoudelijk, vindt een lid van de vzw. “Het hele concept moet in vraag worden gesteld. Dat naaktzwemmen, dat trouwens fel overdreven wordt, kan niet meer. We zijn in een tijdperk van nieuwe preutsheid aanbeland en daar moeten we rekening mee houden. Misschien moet er zelfs een nieuwe vzw komen.”

Al is niet iedereen daarvan overtuigd. “Het kind niet met het badwater wegsmijten”, waarschuwt bestuurslid Maria Van Puymbroeck. “Zolang er niets bewezen is, ben ik geneigd Luc te geloven. Ik ben jaren in de Brouwerij geweest, nooit heb ik dingen gezien die niet kunnen.” Eerst zien en dan geloven, vindt ook een oud-lid van de raad van bestuur. “Het lijkt alsof de jacht is geopend, maar ik wacht op bewijzen. Ik zie Luc niet tot zoiets in staat.”

Hoe meer leden we contacteren, hoe duidelijker het wordt dat beide kampen - believers en nonbelievers - lijnrecht tegenover elkaar staan. Daartussenin: de founding father van de groene beweging die zijn volgelingen aanvuurt om boze mails en telefoontjes naar het huidige bestuur te sturen: “We gaan toch niemand beschuldigen op basis van een anonieme brief?”.

“Luc blijft Luc”, grijnst een bestuurslid. “Charmant tot de laatste snik.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden