Zondag 17/10/2021

China

Machtige Chinese ex-veiligheidschef levenslang achter tralies

Zhou Yongkang. Beeld REUTERS
Zhou Yongkang.Beeld REUTERS

Het voormalige hoofd van de Chinese nationale veiligheidsdienst, Zhou Yongkang (72), heeft een levenslange gevangenisstraf gekregen. Dat melden Chinese media. Zhou was tot zijn pensionering in 2012 een van de machtigste mannen in het land.

Zhou is schuldig bevonden aan corruptie, machtsmisbruik en "het bewust onthullen van nationale geheimen", aldus staatspersbureau Xinhua. Zhou heeft zijn schuld bekend en gaat niet in hoger beroep. "Ik accepteert de beschuldigingen van het gerecht en toon berouw", zou Zhou volgens het persbureau hebben gezegd.

Toen president Xi Jinping vorig jaar aan de macht kwam, beloofde hij de corruptie in zijn land grootschalig aan te pakken. Hij hield woord. In 2014 zijn er maar liefst 232 duizend partijleden gestraft - een toename van 30 procent ten opzichte van een jaar eerder.

Zhou werd in december opgepakt. Hij is de hoogste ambtenaar die is aangeklaagd voor corruptie in China sinds de Communistische Partij er in 1949 aan de macht kwam.

Voorliefde voor jonge presentatrices

Zhou Yongkang zou een voorliefde hebben voor jonge televisiepresentatrices. Eerst speculeerden buitenlandse websites van Chinese dissidenten erover; na Zhou's arrestatie in december gingen ook Chinese media los. Tijdens een recente zuivering van Zhou-getrouwen werd de partijsecretaris van de stad Nanjing getypeerd als 'de man die presentatrices voor Zhou regelde'.

Efficiënt

Sinds de anti-corruptiecampagne van president Xi in gang is gezet, moet iedere Chinese staatsorganisatie - en dat zijn er veel - verplicht in kaart brengen welke facties er binnen de organisatie bestaan en wie bij welke factie hoort.

"Wie niets op zijn kerfstok heeft, heeft niets te vrezen. Het is efficiënt. Als een hoge functionaris valt, is zijn achterban alvast in beeld", zegt Wu Jianxiong, directeur van het Justitieel Anti-Corruptie Onderzoekscentrum in een interview met de Nederlandse krant de Volkskrant. Deze overheidsdenktank adviseert bij de anti-corruptiecampagne. Het centrum krijgt met de aanpak van factionalisme een politieker karakter.

Dat is volgens Wu hoog tijd. Want corruptie in China is meer dan belastinggeld graaien of schimmige zakelijke belangen veiligstellen. Corruptie ondermijnt de legitimiteit van de staat in de ogen van de gewone Chinees. De manier waarop ambtelijke en politieke netwerken van binnenuit de communistische partij aanvreten, vindt Xi ook bedreigend.

Vandaar dat nu factiebestrijding als nieuw front in de oorlog tegen corruptie is geopend. Tegelijkertijd gaat de jacht op "tijgers en vliegen" door. Van de "tijgers" - ambtenaren met de status van minister of hoger - sneuvelden er 68 in 2014. Op vliegenniveau - partijbaasjes van kleine gemeenten of onbeduidende overheidsinstanties - heeft de Disciplinaire Commissie, die corruptie namens de partij bestraft, flink huisgehouden: ruim tweehonderdduizend ambtenaren zijn in ongenade gevallen. Twaalfduizend corruptiegevallen zijn doorgeschoven naar het openbaar ministerie. In het huidige politieke klimaat is een carrière overigens al kapot als iemand wegens corruptievermoedens wordt onderzocht.

De Noord-Koreaanse ex-leider Kim Jong-il met Chinese hoogwaardigheidsbekleders, onder wie Zhou Yongkang (2e van rechts). Beeld REUTERS
De Noord-Koreaanse ex-leider Kim Jong-il met Chinese hoogwaardigheidsbekleders, onder wie Zhou Yongkang (2e van rechts).Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234