Woensdag 24/07/2019

Maastrichts museum gaat eind dit jaar in rook op

In de stad die het meest te lijden krijgt onder de cultuurbesparingen in Nederland, opent zaterdag het grootste tijdelijke kunstmuseum van Europa. 'Out of Storage' in de Timmerfabriek in Maastricht is goed voor 5.000 vierkante meter hedendaagse kunst.

"Kunst krijgt pas waarde als zij gezien wordt." We hebben Hilde Teerlinck, de Vlaamse directrice van het Fonds Régional d'Art Contemporain (FRAC) Nord-Pas de Calais, nog maar net de hand geschud of ze gooit er al haar visie op kunst uit.

Het is ook de reden waarom ze drie jaar geleden meestapte in de droom van Guus Beumer, de directeur van het Maastrichtse cultuurcentrum Marres en de curator van het Nederlands paviljoen op de Biënnale van Venetië dit jaar. Hij wilde in de gerenoveerde Timmerfabriek het grootste tijdelijke museum van Europa uit de grond stampen en zij wilde in afwachting van de verhuis van het FRAC naar een havenloods in Duinkerke in 2013 haar collectie tonen.

Zo geschiedde. In een ruimte die vroeger keramische toiletpotten voortbracht, is nu een selectie van 350 hedendaagse kunstwerken te zien, een vijfde ongeveer van de totale collectie.

En wat een ruimte. Beneden ademen de ruwe muren en de metalen steunpilaren het industriële verleden van het gebouw, maar ook de sfeer van een eenentwintigste-eeuwse kunstpresentatie. In de witte, lichte ruimte boven, net onder het gloednieuwe houten dakgebinte, waan je je dan weer in een archetypisch twintigste-eeuws 'white cube'- museum. En in een zijruimte beneden betreed je weer een andere wereld. Daar bevindt zich een negentiende-eeuws herenhuis. Dit is een 3-in-1-museum.

En 3-in-1: dat staat ook voor het hele concept van 'Out of Storage': groot, tijdelijk en toegankelijk. "In wezen is het een gedroomde try-out voor onze verhuis", vertelt Hilde Teerlinck. "FRAC Nord-Pas de Calais is geen museum. Wij collectioneren internationale, hedendaagse kunst en lenen uit - veel meer dan we conserveren. Maar binnen twee jaar krijgen we wel een bepalende, vaste stek. Hoe behoud je dan je eigenheid en blijf je trouw aan je nomadische verleden? Hoe kan je uit dat instituut 'museum' blijven breken?"

Topnamen

Het klinkt misschien wat arty-farty, maar de architecturale rijkdom van de Timmerfabriek, het overduidelijke feit dat deze ruimte anders is, geeft haar theoretische vragen als vanzelf vaste grond. En uiteindelijk draait het hier ook overduidelijk om waar het in elk 'museum van de toekomst' zou moeten draaien: de kunst.

Er zijn de topnamen. Zo hangen hier twee Electric Chair-schilderijen van Andy Warhol, de video Painter van Paul McCarthy - de kunstenaar als karikatuur, compleet met fopneus - en de video Violent Incident van Bruce Nauman. Daarin ontaardt een tête-à-tête-diner in een man-vrouwgevecht, een hilarische metafoor voor de strijd der seksen.

Mooi is ook hoe de kunstwerken knipogen naar elkaar. Zo staat de installatie Fundamentality VI van Marc Bijl, "de Iggy Pop van de Nederlandse kunstscene", naast Five Geometric Structures and their Combinations van Sol LeWitt . De graffiti die Bijl op de muur spoot - No form is superior or inferior to another - verwijst direct naar de leuze van LeWitt. Otto Berchem maakte dan weer een geluidsinstallatie die de lijst kunstenaars op Out of Storage reciteert - een geslaagde steek onder water naar de kunstwereld, waar name-dropping een favoriete bezigheid is.

Boven de grote poort van de Timmerfabriek flikkeren de woorden "Please god make tomorrow better" van het kunstenaarsduo Claire Fontaine in rood neonlicht. En ja, dat is ook een vingerwijzing naar de draconische cultuurbesparingen in Nederland. De strijdvaardigheid is hier groter dan ooit, nu blijkt dat de stad Maastricht liefst drie kwart van haar kunstsubsidies schrapt en daarmee het grootste slachtoffer van de besparingen is.

En zo wordt Out of storage ook een beetje een protestmuseum. Vrijdag doet het mee aan de actie Artbomb, op de opening speelt het Limburgs Symfonie Orkest een protestconcert en komt Jacques Lang spreken, voormalig Frans minister van Cultuur en huidig voorzitter van het FRAC Nord-Pas de Calais. Als minister verdubbelde hij het budget voor cultuur in Frankrijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden