Woensdag 07/12/2022

'Maar het asbest is nu toch weg, hé'

Op een balworp van het Brusselse Koning Boudewijnstadion, waar op dat ogenblik de voetbalwedstrijden voor Euro 2000 werden gespeeld, voerde de firma EuroM de afgelopen weken illegale sloopwerkzaamheden uit aan het dak van een gebouw waarin asbest verwerkt zat. Dat stelde het Brussels Instituut voor Milieubeheer BIM vast. Een inspecteur gaf begin juni al het bevel om de werken stil te leggen omdat de ontmanteling van het kankerverwekkende asbest op een onveilige manier gebeurde. De inspecteur kwam nog drie keer langs en op het einde zelfs de politie. Maar de firma ging vrolijk door.

Brussel

Eigen berichtgeving

Annemie Bulté

Er is geen reden tot paniek voor de volksgezondheid", verzekert men bij de Brusselse milieu-inspectie BIM. "Het asbest zat verwerkt in cementen Eternit-golfplaten, heel anders dan bij het Berlaymontgebouw bijvoorbeeld. De kans dat omwonenden en voorbijgangers asbestose opgelopen hebben, is dus gering. Maar omdat er bij asbest altijd een risico bestaat, schrijft de wet strenge veiligheidsmaatregelen voor. En daar werd met de pet naar gegooid."

De voorbijgangers, dat waren in juni duizenden voetbalsupporters van de Euro 2000-wedstrijden aan de Heizel. Terwijl de scheidsrechters van het toernooi meer dan 120 gele en rode kaarten uitdeelden, werd aan de andere kant van het Atomium een overtreding op een heel ander vlak gefloten. Een in asbest gespecialiseerde inspecteur van het BIM deelde er op 6 juni zijn eerste rode kaart uit aan de afbraakfirma EuroM. Die was bezig met het illegaal slopen van het dak van een voormalige feestzaal aan de Madridlaan 130. Opdrachtgever was de Brussels International Trade Mart, die aan het tentoonstellingspark op de Heizel 200.000 vierkante meter kantoorruimte heeft gebouwd. Voor de feestzaal aan de Madridlaan, eigendom van de stad Brussel, heeft ze een permanente huurovereenkomst tot 2013.

"We hebben vastgesteld dat de watergoten en golfplaten van het type Eternit in asbest-cement werden verwijderd door de arbeiders zonder de hiervoor vereiste milieuvergunning", noteert de BIM-inspecteur in zijn verslag op 6 juni. Het asbest is van het type chrysotiel, 'wit' asbest. Het type geldt als het minst gevaarlijke omdat het zich onder de vorm van cementplaten minder gemakkelijk verspreidt, maar het werd vorig jaar door de Europese Commissie ook in cementproducten verboden wegens zijn kankerverwekkende eigenschap. Bij de ontmanteling geldt één regel: platen mogen niet breken. Zo niet komt er stof vrij, en dus ook asbestvezels. Dat is echter precies wat er op de bouwplaats gebeurt. "Golfplaten zijn van het dak gesmeten zodat talrijke brokstukken op de vloer aan de binnenkant van de loods liggen", stelt de BIM-inspecteur vast. Hij geeft het bevel aan de bouwopzichter om de werken onmiddellijk stop te zetten en brengt opdrachtgever Trade Mart, de stad Brussel en de hoofdaannemer Euro M op de hoogte.

Daags nadien stelt de inspecteur bij een tweede bezoek vast dat niemand zich iets van het verbod aantrekt. "De arbeiders hebben zich opgesloten binnen in de loods en scheppen de asbest-cementen brokstukken in plastic zakken met behulp van een schop." Opnieuw wordt een brief verstuurd aan EuroM, met kopie naar alle betrokken partijen, met de dringende aanmaning om de werken stop te zetten, in geen geval nog asbestbrokstukken aan te raken, de loods op slot te doen en zo snel mogelijk een aanvraag voor een milieuvergunning te doen.

Die laatste arriveert op 13 juni bij de dienst Stedebouw van de stad Brussel. Opdrachtgever Trade Mart vraagt een milieuvergunning aan voor het verwijderen van boven- en onderdak. Rijkelijk laat: van het bovendak is al de helft verdwenen, het onderdak is al helemaal weggehaald. Hoewel de milieuvergunning tot vandaag niet is uitgereikt, wordt intussen aan de Madridlaan onverstoorbaar voortgewerkt. Dat stelt de volhardende BIM-inspecteur zelf vast wanneer hij op 22 juni de bouwplaats opnieuw bezoekt. Dit keer stelt hij een proces-verbaal op voor het Brusselse parket, met kopie aan alle partijen. De reactie is even stiekem als duidelijk: in het weekeinde van 1 en 2 juli beukt een kraan de rest van het dak aan diggelen. Het stof en de brokstukken worden op grote hopen geveegd. Een getuige alarmeert op zondag de politie van Laken. Die laat de werken opnieuw stilleggen en neemt de aanwezige drie arbeiders mee voor ondervraging. Er volgen geen aanhoudingen. "Asbestbouwputten vallen onder de bevoegdheid van de arbeids- en de milieu-inspectie", zegt de politie.

En daar begint het doorschuiven van de verantwoordelijkheid. "Wij kunnen niet instaan voor de stommiteiten van de aannemer", klonk het gisteren bij opdrachtgever Trade Mart. "Wij hebben een contract met de firma waarin een van de voorwaarden is dat alles volgens de regels verloopt", reageert technisch directeur Moens, die voor Trade Mart de aanvraag voor de milieuvergunning indiende. "Ik herinner me wel een bezoek van die inspecteur. Hij arriveerde net na een hevig onweer en een heel deel platen was weggevlogen en kapotgevallen. Daar kan toch niemand iets aan doen?" Van de drastische afbraakwerkzaamheden van het afgelopen weekeinde zegt directeur Moens niet op de hoogte te zijn. "Het kan zijn dat niet alles volgens de regels is gebeurd, maar het asbest is nu toch weg, hé."

Aannemer EuroM maakt zich in twee zinnen van de kwestie af. "Hebt u niets beters te doen? Bel naar burgemeester de Donnea." Het is niet het kabinet van de Brusselse burgemeester maar het kabinet van schepen van Stedenbouw Simons (Ecolo) dat bevoegd is. Daar is men er een hele tijd van overtuigd geweest dat de werken al sinds begin juni stilliggen. "Het gebouw is inderdaad eigendom van de stad, maar de aanvrager is Trade Mart", zegt kabinetschef Van Asbroeck. "En bij een bouwmisdrijf is het zo dat zowel de uitvoerder als de opdrachtgever verantwoordelijkheid dragen." De kabinetschef noemt de houding van Trade Mart lichtzinnig. "Ik zie maar één verklaring voor de slordigheid en haast waarmee dit gebeurde: een financiële. Voor de rest kunnen we nog weinig doen. Een boete misschien? Je kunt ze moeilijk vragen om het gebouw in zijn oorspronkelijke staat te herstellen."

De belangrijkste regel: niet breken

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234