Zaterdag 03/12/2022

'Maak ouderschapsplan verplicht na scheiding'

Een kwart van de gescheiden ouders praat niet met elkaar over de kinderen, en ook bij co-ouderschap nemen moeders het gros van de taken op zich. Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen vragen zich daarom af of het geen tijd is dat ouders verplicht worden om samen een opvoedingsplan uit te werken, zoals in Nederland.

Het blijkt niet eenvoudig voor gescheiden koppels om afspraken over de kinderen na te leven. Als koppels kiezen voor co-ouderschap is het uiteindelijk toch de moeder die opdraait voor de meeste zorg- en opvoedingstaken, zoals thuisblijven als het kind ziek is, meegaan met activiteiten of vriendjes laten komen.

Driekwart van de zorgtaken worden door één ouder opgevangen, geven 73 procent van de moeders en vaders toe in een onderzoek van de Universiteit Antwerpen, dat deel uitmaakt van Scheiding in Vlaanderen. Wat alimentatie betreft, krijgt een op de tien kinderen het geld niet of te laat, en bijna evenveel kinderen krijgen een lager bedrag dan afgesproken. 15,4 procent van de ouders heeft dan weer ooit eens de politie of een deurwaarder ingeschakeld om de verblijfsregeling af te dwingen. Bovendien praat maar liefst een kwart van de ouders na de scheiding niet meer met elkaar over de kinderen. Bijna de helft, 43 procent, neemt nooit samen een grote beslissing.

"De verblijfsregeling en het betalen van de alimentatie worden meestal goed nageleefd", zegt onderzoekster Kim Bastaits. "Maar we zien dat de verdeling van de opvoedingstaken en de informatie-uitwisseling tussen ouders minder vlot loopt. Niet toevallig zijn dat de domeinen die niet bij wet zijn vastgelegd, en die ouders dus minder goed regelen."

Bastaits pleit er dan ook voor om scheidende ouders te verplichten om ook die elementen in een plan te gieten, zoals ze dat nu al moeten doen voor de verblijfsregeling en de verdeling van de kosten. In Nederland moeten ouders al zo'n ouderschapsplan kunnen voorleggen bij de rechter voor ze mogen scheiden (zie kader).

"De wetgever moet niet alles bepalen voor de ouders, maar kan wel de verschillende domeinen vastleggen waarover afspraken gemaakt moeten worden. Zo'n plan is natuurlijk geen absolute garantie voor een rimpelloze samenwerking, er zijn altijd mensen zijn die zich niet aan de afspraken houden."

Monique Van Eyken, familiaal bemiddelaar en docente 'bemiddeling' aan de KU Leuven, ziet toch heil in een ouderschapsplan. "Het maakt ouderschap concreet bespreekbaar, waarmee je uiteindelijk conflicten vermijdt. Bovendien dwingt het ouders om hun kinderen centraal te zetten. Die worden vandaag te veel gezien als een bezit dat je gelijk moet verdelen, 'mijn week, mijn kind'. Het ouderschapsplan kan een hulpmiddel zijn om te vertrekken vanuit de noden van het kind en de verantwoordelijkheden van de ouders."

Anouk Moors van De Scheidingsschool waarschuwt er wel voor dat het niet de bedoeling kan zijn dat zo'n plan dient om te streven naar een meer gelijkwaardige verdeling van de taken. "Mijn ervaring is dat het leven van de kinderen hierdoor nog ingrijpender verandert: hardwerkende ouders die het verblijf gelijk verdelen, maar daardoor de opvoeding moeten uitbesteden aan de naschoolse opvang of sportkampen. Ik vraag me af of veel conflicten niet ontstaan doordat ouders tijdens voor hun scheiding een taakgerichte relatie hadden, en plots moeten evolueren naar een relatie waarin ze constant moeten overleggen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234