Vrijdag 30/10/2020

Maak kennis met onze nieuwe miljonair

Met een beetje boekhoudkundige fantasie kan Daniel Féret, de leider van het extreem-rechtse Front National (FN), voortaan slapend rijk worden. De partijfinanciering die het FN op 18 mei voor het eerst in de wacht wist te slepen en die nu op het punt staat versoepeld te worden, hoeft Féret immers niet te investeren in zijn partij. Vergaderen doen de verkozenen van het FN niet, een partijstructuur is hen totaal vreemd en het politiek secretariaat bestaat slechts uit een rinkelende telefoon in een leeg kantoortje in Namen. Welkom op de goed boerende spookafdeling van extreem-rechts in Wallonië.

Sue Somers

Het was kamervoorzitter Herman De Croo (VLD) zelf die vorige week aan N-VA-voorzitter en kamerlid Geert Bourgeois voorstelde om een wetsvoorstel in te dienen ter aanpassing van de wet op de partijfinanciering. Alle Vlaamse meerderheidspartijen zijn het erover eens dat de financiering, die de politieke werking van verkozen partijen verzekert, moet worden aangepast. In de huidige regeling valt de N-VA uit de boot omdat de partij sinds de federale verkiezingen van 18 mei geen verkozenen meer heeft in zowel de Kamer als de Senaat. "Onrechtvaardig", kloeg Bourgeois, waarop de Vlaamse meerderheidspartijen hem prompt gelijk gaven. "Iedere partij die de kiesdrempel haalt, verdient een dotatie", zo luidde het argument.

Alleen aan Franstalige zijde was er kritiek te horen. De PS waarschuwde dat een versoepeling van de partijfinanciering extreem-rechts een duwtje in de rug zal geven. Geheel onterecht is die kritiek niet: het Front National, dat sinds 18 mei voor het eerst verkozenen heeft in Kamer en Senaat en dus voor het eerst op een overheidsdotatie kan rekenen, strijkt de komende vier jaren jaarlijks 263.000 euro op, of 12 miljoen oude Belgische franken. Het Vlaams Blok kan tijdens deze legislatuur jaarlijks rekenen op 1.074.000 euro, meer dan 40 miljoen frank.

Een versoepeling van de partijfinanciering zou betekenen dat beide partijen in de toekomst nog sneller over belastinggeld kunnen beschikken. En waar het Vlaams Blok dat geld besteedt aan de uitbouw van haar partij, is het bestedingspatroon van het FN veel minder politiek getint. Dat beweert tenminste Patrick Sessler, een voormalig medewerker van Daniel Féret. "Waar meneer Féret zijn geld vroeger aan uitgaf? Oh, heel simpel", zegt Sessler. "Een deel besteedde hij aan zijn oude muntenverzameling, de rest stak hij gewoon in zijn zak. Af en toe kocht hij een dure auto. Alfa Romeo en Ferrari en zo."

Patrick Sessler trad in juli 1994 in dienst als parlementair medewerker van Daniel Féret, die toen pas verkozen was als Europees parlementslid. Sessler was al langer militant voor het FN en zag zijn jaren van inzet beloond met een fijn postje. Tenminste, dat dacht hij toch. "Het is mij vergaan zoals de meeste medewerkers van europarlementariërs", zucht Sessler. "Na zes maanden werd ik gedumpt. Leden van het EP kregen destijds voor elke medewerker die ze aannamen een onkostenvergoeding van 8.000 euro, op voorwaarde dat de medewerker zes maanden in dienst bleef. Uiteraard werden de onnodige medewerkers na een half jaar ontslagen. Ik was een van hen."

Nochtans deed Sessler meer dan behoorlijk zijn job. Hij was voortdurend in de weer om informatie te verzamelen opdat Féret kon interpelleren tijdens parlementaire debatten in het Europese halfrond. "Ik denk dat dat nooit meer dan een keer of drie gebeurd is", schat Sessler. "Ergens begrijp ik dat wel. Europese materie is absoluut niet boeiend. Het gaat alleen maar over landbouw, subsidies en saaie reglementen. De meeste parlementsleden lezen dan ook boeken of tijdschriften tijdens de sessies, of plannen hun vakantie. Maar ik geloof niet dat meneer Féret ooit een zitting heeft overgeslagen."

Want aanwezig zijn, dat brengt op in het EP. "Toen ik medewerker was, kreeg elke parlementariër 200 euro bij het binnengaan van het parlement. Voor elke sessie konden de parlementsleden ook nog eens rekenen op 620 euro hotelonkosten", grijnst Sessler. "Bovenop hun gage als parlementslid, ja. Uiteraard ging niemand op hotel. Alle bureaus hebben een douche en zijn groot genoeg om een bed in te plaatsen. U zou 's avonds eens door de gangen van het Europees parlement moeten wandelen. Achter elke deur komen u de etensgeuren van een ander Europees land tegemoet."

Na vijf jaar Europees parlement hield Féret het voor bekeken en legde hij zich weer toe op de nationale politiek. Niet zonder succes, want hij raakte verkozen als kamerlid. "Ik vraag mij af hoe die man zijn politieke carrière hier ooit op de rails heeft gekregen", zegt Sessler, die na zijn Europees avontuur aan de slag ging bij het Vlaams Blok. "Het FN is een spookpartij. De verkozenen vergaderen niet, een partijstructuur is hen totaal vreemd en het politiek secretariaat bestaat gewoon uit een telefoonnummer in Namen. Laatst surfte ik op de website van het FN. Het partijprogramma is nog altijd hetzelfde als datgene wat ik tien jaar geleden ineen heb gedraaid! Ik heb de indruk dat het werk van partijvoorzitter Féret zich beperkt tot wat regeltjes intikken op een computer en die naar een drukker sturen, voor de pamfletten. Echt hallucinant. Die partij bestaat gewoonweg niet."

Daniel Féret zette zijn eerste stappen in de politiek toen hij in de jaren zestig voor arts studeerde aan de universiteit van Lille, in het noorden van Frankrijk. Het monarchistische Restauration Nationale, een afsplitsing van de extreem-rechtse beweging Action Française, bekend om haar nationalistisch, anti-semitisch en racistisch discours, is de eerste vereniging die Féret in de armen sluit. Wanneer Féret naar de Franstalige vrije universiteit van Brussel verhuist, wordt hij lid van Jeune Europe, een beweging die tot op vandaag het referentiepunt blijft voor rechtse politici.

In de jaren zeventig verschijnt dokter Féret in de politieke schijnwerpers bij de Franstalige liberalen van de PLP. In 1974 stelt hij zich voor het eerst kandidaat voor de nationale verkiezingen vanuit zijn thuisbasis in Ath. Pas later zou Féret toegeven dat hij zich alleen maar bij de liberalen engageerde om er de erfenis van Jeune Europe levend te houden. De PLP lijdt echter een verkiezingsnederlaag, en het duurt dan ook niet lang voor Féret zich aansluit bij het ultraliberale en poujadistische UDRT.

Ondertussen beginnen de extreem-rechtse ideeën van een zekere Jean-Marie Le Pen in Frankrijk voet aan grond te krijgen in België. Féret ziet zijn kans en sticht samen met Roger Nols de AND, Alliance pour une Nouvelle Démocratie. Nols, die op dat moment voorzitter is van een obscure Brusselse beweging die tegen 'de misbruiken van immigratie' strijdt, zou later een omstreden burgemeester worden in Schaarbeek.

Hoewel ze uit hetzelfde, racistische hout geslagen zijn, kunnen Nols en Féret het niet vinden met elkaar. Interne conflicten en geruzie over wie het nu voor het zeggen heeft in de AND, doen Féret besluiten dat hij het allemaal beter zelf doet. In 1985 sticht hij, gesterkt door het succes van het FN in Frankrijk, een gelijknamige Waalse tegenhanger. Eindelijk mag hij zelf de baas spelen.

"Het FN trok in eerste instantie vooral neonazistische individuen aan uit de onderste lagen van verschillende extreem-rechtse partijen in Wallonië", zegt extreem-rechts-watcher Manuel Abramowicz van het tijdschrift Resistances. "Maar ook oude gloriën uit traditionele partijen zoals PRL en PSC voelden zich aangesproken door het discours van Féret." De electorale basis van het FN bestond dan weer uit ontevreden PS-stemmers.

Hoewel het electoraat van het FN tijdens de jaren tachtig alleen maar groeide wegens de slechte sociaal-economische toestand van het land, boekte de partij haar eerste electorale succes pas in 1994, toen er tegelijk Europese, gemeentelijke en provinciale verkiezingen werden georganiseerd. De doorbraak op federaal niveau kwam er in 1999. En hoewel de partij binnenkort twintig jaar zal bestaan, is er van enig 'partijgevoel' nooit echt sprake geweest. Féret lijkt te houden aan het caesariaanse principe 'verdeel en heers' en doet niets liever dan onenigheid zaaien in eigen rangen. Bovendien houdt hij de teugels van zijn partij strak. Alleen is het onduidelijk hoeveel leden het FN precies telt.

"Het FN is eigenlijk een lege schelp", zegt Abramowicz. "De structuren die nodig zijn om een partijpolitiek leven op te bouwen, ontbreken gewoon. Af en toe verschijnt er een publicatie van het FN, maar dat blaadje is vertrouwelijk en circuleert zeker niet op grote schaal. Een militante basis is onbestaande, de aanwezigheid van de FN-verkozenen in diverse assemblees is betekenisloos. Dat zou dan de derde grootste partij van de Franse gemeenschap moeten voorstellen."

"Het klinkt lachwekkend, maar het is eigenlijk om te huilen", zegt oud-medewerker Patrick Sessler. "In het Brussels parlement zitten twee verkozenen van het FN. Audrey Rorive is de minnares van Féret, met wie hij twee kinderen heeft. Het meisje kan amper lezen of schrijven. En dan is er nog Guy Hance, een gepensioneerde boekhouder die zich constant zit af te vragen wat hij eigenlijk doet in dat parlement. Aanwezig zijn ze zelden, interpelleren doen ze nooit en als ze moeten stemmen, vragen ze aan het Vlaams Blok welk knopje ze moeten indrukken. U lacht, maar zo worden de FN-kiezers dus vertegenwoordigd."

Voor FN-watcher Manuel Abramowicz is het duidelijk: het enige waar Féret in geslaagd is, is dat hij als eerste een Belgische partij heeft kunnen oprichten naar het voorbeeld van het FN van Le Pen in Frankrijk. "Voor de rest zit Féret vol tegenstrijdigheden. Hij is gevoelig voor het vedettendom, dat hij zowel misbruikt om militanten te werven als om zijn politieke onkunde te verbergen. Hij beschikt bovendien totaal niet over leiderschapscapaciteiten. Allemaal handicaps die hij weglacht met zijn charisma."

"Op ideologisch vlak blijft hij beïnvloed door het militantisme uit zijn jeugd. Hij mengt ideeën van monarchistische katholieken met contra-revolutionaire waarden en de provocaties van Jean-Marie Le Pen. Als rooms-katholiek voelt hij zich ook nauw verwant met integristische christenen en sektaire bewegingen. Alleen zijn associatie met Le Pen is een garantie voor zijn electoraal succes."

Voor Patrick Sessler heeft Féret niet eens een ideologie. "Hij is eens een keer uitgenodigd in Oekraïne door een ultra-neonazistische groep, waar hij vol overtuiging op is ingegaan. Had een gematigde groep hem uitgenodigd, dan zou hij daar evenzeer op zijn ingegaan. Ik bedoel maar: Féret wordt gewoon de mens die hij tegenover zich heeft staan. Hij spreekt iedereen naar de mond, het is een echte kameleon."

Dat Féret neonazistische sympathieën heeft, lijdt echter weinig twijfel. Na de verkiezingen van 18 mei liet Féret zijn boezemvriend Michel Delacroix coöpteren voor de Senaat. De blinde advocaat was jarenlang de vertrouwenspersoon van Rex-leider Léon Degrelle en staat bekend als een notoir holocaustontkenner.

Het woelige verloop van de politieke carrière van Daniel Féret blijkt een goede voorspeller voor zijn privé- en beroepsleven. Als arts werd hij verschillende keren geschorst, onder andere wegens het voorschrijven van verboden vermageringsmiddelen. Hij heeft zich ook al een aantal keren voor de rechter moeten verantwoorden voor het niet betalen van facturen, het niet betalen van uitgevoerde renovatiewerken in zijn huis en het niet betalen van zijn sociale bijdragen als arts. In 1987 werd hij veroordeeld tot een jaar cel met uitstel voor het verlenen van een alibi aan de echtgenote van een van zijn vrienden die een hold-up had gepleegd.

Zijn voormalig parlementair medewerker heeft Féret publiekelijk ook beschuldigd van verduistering van kapitaal, geknoei met een erfenis, oplichterij en het achterlaten van een put van 200.000 euro in de partijkas. "Zelfs nu lig ik nog in proces met Féret", zegt Patrick Sessler. "Hij is mij nog altijd een paar tienduizend euro verschuldigd. Laatst verscheen hij nog eens op een zitting, het was een zielig gezicht. Hij droeg oude kleren, zag er niet goed uit, had zich niet geschoren. Een halve clochard, quoi. Ik dacht dat hij bij de mannen hoorde die in de kelder bezig waren aan de verwarmingsketel."

Wat een verschil met de dandy die zich in de late jaren tachtig graag liet zien in het Brusselse uitgaansleven. Féret frequenteerde gelegenheden als de Movida, een notoire SM-club, en privé-clubs als L'Aquarium in Elsene. Hij reisde ook regelmatig naar landen waar de meisjes 'tegen een laag tarief' te krijgen zijn. "Het gebeurde wel eens dat ik samen met hem en zakenlui moest gaan eten", herinnert Sessler zich. "Tijdens die etentjes kreeg Féret dan vrouwen aangeboden. Waarschijnlijk als een soort wederdienst voor weet ik veel wat, maar ik heb hem altijd afgeraden daarop in te gaan. 'Denk aan je kiezers', zei ik dan. Ik herinner me ook dat twee partijmedewerkers teruggekomen zijn van een reis met Féret naar Tsjechië en onmiddellijk hun ontslag hebben ingediend. Iets met minderjarige meisjes, ik heb er het fijne nooit van geweten."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234