Dinsdag 19/11/2019

Schoolprestaties

Maak het examen langer en de meisjes worden beter dan de jongens

Het Sint-Gummaruscollege in Lier tijdens de examenperiode. Beeld Thomas Legrève

Gaandeweg een examen gaan jongens steeds slechter presteren terwijl meisjes hun niveau weten te handhaven. Maak het examen langer en de meisjes worden beter. In alle vakken.

Meisjes zijn talig, jongens exact. Als op school getoetst wordt op leesvaardigheid, scoren meisjes doorgaans beter dan jongens, maar gaat het over wiskunde of natuurwetenschap dan leggen ze het meestal af. Het is een uitkomst die telkens weer, en in veel landen, uit schoolexamens rolt.

Maar het is niet het hele verhaal, ontdekten twee economen. Jongens beginnen over het algemeen heel goed aan een examen, maar presteren bij de vervolgvragen steeds minder, terwijl meisjes hun niveau goed weten te handhaven. Maak zo’n examen langer en het zou zo maar kunnen dat de meisjes de jongens ook op de bètavakken voorbijstreven, schrijven ze in het vakblad Nature Communications.

Een lastige klus vergt tijd. Op hun werk zijn mensen vaak een hele dag of vele dagen achtereen kwijt om een ingewikkeld karwei tot een goed einde te brengen. Dan moet je niet alleen slim zijn, maar ook geconcentreerd kunnen werken en jezelf niet overschatten, maar juist kritisch naar je eigen handelen blijven kijken. Zaken waar meisjes over het algemeen beter in zijn, maar waar in examens niet op wordt gelet.

Of toch wel? De twee economen namen de Pisa-testen onder de loep, een programma van de Oeso, de club van rijke landen, dat elke drie jaar wereldwijd de onderwijsprestaties van vijftienjarige scholieren vergelijkt. Uit die testen komen ook de verschillen tussen jongens en meisjes naar voren. “Maar dan gaat het om de gehele test”, zegt een van de economen, Matthijs Oosterveen van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. “Wij keken naar de prestatiecurve gedurende de test. Hoe groot was het verschil bij vraag 1, bij vraag 2 en zo tot en met de laatste vraag.”

Beeld Louman & Friso

Ingehaald

Toen bleek dat meisjes hun begin­niveau beter weten vast te houden. Jongens presteren steeds slechter. Bij leesvaardigheid wordt het verschil almaar groter en bij de bètavakken hebben de meisjes tegen het eind van het proefwerk de jongens ingehaald. Oosterveen: “Gemiddeld scoren de jongens over de hele test dan nog altijd beter, maar onze uitkomst suggereerde wel dat ook dat verandert als je de test langer maakte.”

Een tweede onderzoek bevestigde die suggestie toen de economen een grote dataset ter hand namen waarin meerdere wiskundetesten – lang en kort – waren opgenomen. “Hoe langer de test, hoe kleiner het verschil. In veel landen zouden meisjes de kloof geheel hebben overbrugd als de test langer was geweest.”

Merkwaardig genoeg konden de economen geen verklaring voor dit effect vinden, hoe robuust hun uitkomst ook was. Het waren niet de typisch vrouwelijke kwaliteiten als toewijding; ook bij serieuze jongens zakte het prestatieniveau gedurende de test sneller. Ook de teststrategie – lezen meisjes soms eerst de hele test door? – gaf niet de doorslag. Oosterveen: “Eerlijk gezegd, we weten het niet.”

Nauwelijks belang

Ook is het de vraag of het effect altijd optreedt. Bij de Pisa-testen heeft de scholier nauwelijks belang bij een goed resultaat. Maar dat ligt bij reguliere testen en schoolexamens anders. Als er druk op staat, gaan mannen misschien constanter scoren. “Over het algemeen geldt dat mannen zich vaker kwalificeren voor bètastudies. Maar het zou kunnen dat dit verschil wegvalt als de examens langer worden.”

Dat willen de twee in een vervolgstudie onderzoeken. Ze zijn nu tentamengegevens aan het verzamelen van studenten op hun universiteiten. Oosterveen: “Zo’n test selecteert op kwaliteiten die ertoe doen, maar het zou dus goed kunnen dat de lengte van een examen een ongezien effect heeft op het type student dat wordt toegelaten tot verschillende studies. Dat de test bijvoorbeeld meer selecteert op de omgang met tijdsdruk en minder op het vermogen om nauwgezet te werken. Dat willen we beter begrijpen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234