Maandag 26/09/2022

AchtergrondOnderwijs

M-decreet verdwijnt: ‘Ik mis de stem van de ouders’

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). Beeld BELGA
Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA).Beeld BELGA

Leerlingen met speciale zorgnoden krijgen moeilijker een plaatsje in het reguliere onderwijs, zo besliste Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). Hij claimt leerlingen zo een betere ondersteuning te kunnen geven.

Jorn Lelong

‘Gewoon onderwijs als het kan, buitengewoon als het nodig is’. Aan de baseline voor het nieuwe ‘decreet leersteun’, dat het verguisde M-decreet vanaf september 2023 moet vervangen, is niks veranderd. Toch moet het nieuwe decreet volgens Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) ‘realistischer’ en ‘pragmatischer’ zijn.

Met het M-decreet waren ouders van leerlingen met een beperking of een leerstoornis sinds 2015 niet langer verplicht om hun kinderen in te schrijven in het buitengewoon onderwijs. In samenspraak met het CLB keken ze of ze ook in het reguliere onderwijs terechtkonden. Het principe was mooi, maar in de praktijk liep het vaak fout. Leerkrachten en scholen kregen zelden voldoende middelen en tijd om extra ondersteuning te voorzien. De laatste jaren trekt het buitengewoon onderwijs daardoor toch weer meer leerlingen aan, wat zelfs lange wachtlijsten veroorzaakt in bepaalde regio’s.

Bij het nieuwe decreet krijgt vooral de klassenraad, de leerkrachten dus, de doorslaggevende stem. Leerlingen met speciale zorgnoden kunnen nog steeds terecht in het regulier onderwijs, maar de klassenraad kan wel aangeven als het onhaalbaar zou zijn om de leerling de juiste zorg aan te bieden. “We willen zoveel mogelijk kinderen in het regulier onderwijs”, zegt de woordvoerder van minister Weyts. “Maar we moeten erkennen dat er altijd kinderen zullen zijn die in het reguliere onderwijs onvoldoende ondersteuning zouden krijgen of ervoor zorgen dat een leerkracht onvoldoende tijd en aandacht in de andere leerlingen kan steken. Voor hen is het buitengewoon onderwijs de betere optie.”

Verkeerde richting

Marlies (56), die haar dochter jarenlang via een aangepast traject in het regulier onderwijs liet meedraaien, vindt dat een signaal in de verkeerde richting. “In dit verhaal mis ik de stem van de ouders, die ook iets te zeggen mogen hebben over de onderwijskeuze van de kinderen. Samen kijken wat de mogelijkheden zijn en zelf een keuze daarin mogen maken, zou een minimum moeten zijn.”

Ook vzw GRIP, een mensenrechtenorganisatie voor mensen met een beperking, is niet te spreken over de boodschap dat ‘voor elk kind de beste plek gezocht moet worden’. “Elk kind heeft recht op inclusief onderwijs”, zegt GRIP-coördinator Patrick Vandelanotte. “Het is pijnlijk dat er met dit decreet nog meer geld naar het buitengewoon onderwijs gaat, terwijl Vlaanderen een van de slechtste leerlingen is op vlak van inclusief onderwijs.”

Toch maakt Weyts zich sterk dat er met het nieuwe decreet en een budgetstijging van 160 miljoen euro naar 195 miljoen ook meer ondersteuning komt voor onderwijzers in het gewone onderwijs. Zo zullen maximaal 47 Leersteuncentra opgericht worden waar scholen een beroep op kunnen doen. Die leersteuncentra nemen dus de ondersteuningsrol over van de honderden instellingen die er op dit moment zijn, waardoor er meer expertise samengebracht wordt.

Daarnaast worden de 3.666 ondersteuners inhoudelijk versterkt. Zij krijgen voor het eerst een vast ambt en een vast statuut, een maatregel die de vakbonden en de centra voor leerlingenbegeleiding toejuichen. “Nu waren dat vaak werknemers die die rol met een tijdelijke opdracht invulden”, zegt Inge Van Trimpont, directeur van de permanente ondersteuningscel van de CLB’s van het Gemeenschapsonderwijs. “Nu dit een erkend beroep wordt, kunnen mensen hierin expertise en anciënniteit opbouwen en daarin vast benoemd worden.”

Bovendien moet speciale zorg ook een prominentere plek krijgen in het curriculum van de lerarenopleidingen en van bijscholingen. Op die manier wil Weyts ervoor zorgen dat leerkrachten zich voldoende voorbereid voelen om in hun klas leerlingen met speciale zorgnoden te ondersteunen – een vaak genoemd punt van kritiek na het M-decreet.

Label

Dat het nieuwe decreet ook de administratieve overlast voor leerkrachten zal verminderen, daar zijn minder koepels en onderwijsdirecties van overtuigd. Zo betreurt Lieven Boeve, topman van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, dat in de financiering voor scholen nog meer de klemtoon ligt op het aantal leerlingen met een leer- of gedragsstoornis. Waar vandaag scholen voor 30 procent gefinancierd worden op basis van het aantal attesten met diagnoses, wordt dat in het nieuwe decreet opgetrokken naar 40 procent. Volgens Weyts komt die nieuwe financiering beter tegemoet aan scholen met veel zorgnoden, terwijl Boeve vreest dat scholen op die manier aangespoord worden om leerlingen nog sneller een label op te plakken.

Vorig schooljaar kregen 18.778 kinderen een diagnose van een leer- of gedragsstoornis. Dat zijn er 20 procent meer dan twee jaar daarvoor. Ook het CLB, dat vandaag meer dan 400 medewerkers heeft die voltijds bezig zijn met daarvoor verslagen op te maken, betreurt dat dat probleem niet aangepakt is met het nieuwe decreet. “Kinderen krijgen pas de nodige zorg op het moment dat zo’n verslag is opgemaakt, terwijl dat verslag doorgaans niet meer is dan een formaliteit”, zegt Stefan Grielens van het CLB. “Daardoor gaan maanden kostbare tijd verloren. Het zou veel nuttiger om die leerlingen sneller bij te staan voor die problemen erger worden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234