Zaterdag 23/01/2021

Lynchpartij Romatiener bewijst: banlieues bleven hun trieste zelf

Darius (16), een Romatiener, vecht voor zijn leven nadat zijn belagers hem ontvoerd, gefolterd en in een coma geslagen hadden. Het zou een strafexpeditie geweest zijn voor een vermeende inbraak. De zaak beroert Frankrijk al dagen.

Was de naam Quartier des Poèteseerder al vele eufemismen te ver voor de cité waar Darius (16) teruggevonden werd, dan heeft de achtergestelde buurt, ten noorden van Parijs, zijn etiket zelden zo weinig eer aangedaan als vorig weekend. Of correcter: alweer bewijst een tragisch fait divershoezeer Frankrijk tekortgeschoten is in het scheppen van perspectief voor kansengroepen - bijna tien jaar nadat de banlieues vijf weken lang in vuur en vlam stonden.

Bij onze zuiderburen woedt het debat voor de zoveelste keer in alle hevigheid, nu ingebed in het vraagstuk hoe het lot van de Roma kan worden verbeterd, en hoe de Roma op een voor zichzelf en voor Frankrijk redelijke wijze hun plaats kunnen vinden.

Terug naar de gebeurtenissen, vrijdagavond. Even voor middernacht wordt Darius, een Roma, in een supermarktcaddy aangetroffen. Naast en om hem heen ligt, verspreid over het asfalt, een rist kogelhulzen, afkomstig van een long rifle.

Darius vertoont dan wel geen kogelwonden, zijn gezicht, romp en leden zijn bont en blauw geslagen. De jongeman, met Roemeense papieren, is buiten bewustzijn en heeft, aldus het medische rapport, "belangrijk schedel- en hersenletsel opgelopen". Hij ligt in een coma, de dokters vrezen voor zijn leven.

Volgens het parket van Bobigny was Darius eerder die dag in een witte Renault Clio gedwongen. De ontvoering zou het werk geweest zijn van een groep mannen met bivakmutsen die, zeggen getuigen in de sloppenwijk waar hij woont, hem kwamen halen - zichtbaar van plan om hem een les te leren. Ze waren dan ook zwaarbewapend.

Steeds volgens de getuigen zouden er kort daarna ook schoten te horen zijn geweest. Een familielid van de jongeman zou voorts een telefoontje gekregen hebben van een van de ontvoerders. Die zouden 15.000 euro losgeld geëist hebben. Omdat op Darius' lichaam ook roetsporen zijn aangetroffen, werd hij mogelijk gefolterd in een kelder.

Volgens de Romafamilies hadden de ontvoerders het op Darius gemunt omdat ze hem verdachten van een inbraak in de nabijgelegen woonblokken. Aan de pers zei de burgemeester van Pierrefitte, de PS'er Pierre Fourcade, dat Darius op 4 juni al was voorgeleid in het kader van een dubbele inbraak in dezelfde cité, waar vooral Algerijnse families wonen. Een strafblad had Darius volgens de politie nochtans niet, hij werd ook prompt weer vrijgelaten.

Een andere piste, zegt een speurder aan dagblad Le Parisien, gaat terug op een feit eerder vrijdag: toen zou Darius een flat zijn binnengedrongen waar trafikanten cash of drugs hadden verstopt. Nog vrijdag werd in een andere woning ingebroken en ging een jonge kerel, aldus een ooggetuige, met een collectie juwelen aan de haal.

Volgens bewoners nam de misdaad hand over hand toe sinds de Romagezinnen drie weken geleden in hun buurt neerstreken. Dat deden ze nadat de politie hen eerder uit Aubervilliers had verdreven, tevens in de noordelijke banlieue van Parijs.

Mensonwaardig

Uit angst voor verdere represailles hebben de Roma hun clandestiene kamp in Pierrefitte maandag verlaten en hebben ze een nieuw, niet nader toegelicht onderkomen gevonden. Seine-Saint-Denis, het departement waar de gemeente gelegen is, voert een onafgebroken ontzettingsbeleid, in lijn met de directieven van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken (de huidige premier) Manuel Valls. Valls, een socialist van wet en orde, ligt onder vuur van mensenrechtenorganisaties die de uitzettingen even nutteloos als mensonwaardig noemen.

Ook Valls' uitspraak dat de Roma "niet voorbestemd zijn om in Frankrijk te blijven", vorig jaar, viel in slechte aarde, omdat hij niet in alternatieven voorzag. Veel Roma die wat geld krijgen in ruil voor terugkeer naar Centraal- of Zuidoost-Europa, staan snel weer in Frankrijk. Hoe dan ook zijn de Roma EU-burgers en laat het vrij verkeer van personen hen toe naar West-Europa te komen.

Intussen hebben zowel Valls als president François Hollande de aanval op Darius ten strengste veroordeeld en beloofd dat de daders zullen worden gevonden.

Maar Philippe Goossens van de Romarechtengroep Romeurope is niet onder de indruk. "Het gaat van de regen in de drop, want het hele beleid berust op de verwerping van de Roma. Het officiële discours is erg stigmatiserend en maakt de weg vrij voor discriminatie. Vandaar is het maar een stap naar de schending van hun mensenrechten. Als Parijs de wet naleefde, veeleer dan permanent jacht te maken op de Roma, dan zou ook de opinie niet zo verglijden. Kijk maar naar het succes van het (extreem rechtse, LD) Front National."

Hoe dan ook heeft Goossens de sterkste twijfel bij het feit dat Darius zou zijn afgestraft voor een inbraak. "Gebeurtenissen in andere wijken doen me vrezen dat de belagers hier een simpel voorwendsel hebben gezocht om de hele gemeenschap weg te krijgen. Vaak gaat het inderdaad om drugsdealers, die geen nieuwkomers en al helemaal geen Roma dulden."

Werkloosheid

Alleszins brengt de zaak de banlieues weer onder de aandacht, en de geringe legitimiteit die de overheid daar geniet. "Feiten als dit," getuigen buurtbewoners in Le Monde, "zijn hier dagelijkse kost." Van racisme zou geen sprake zijn, heet het, en dus hoeven de media ook niet druk te doen.

De krant haalt een ander kersvers feit uit het Quartier des Poètes aan: zaterdag, daags na het voorval met Darius, bewerkte een groep 17-jarigen er een leeftijdgenoot met baseballsticks nadat hij een gsm gejat had. Niemand belde de politie, want "ici, on règle nos trucs entre nous" - 'hier regelen we onze zaakjes zelf wel'.

Sociologen stellen eens te meer vast dat het sociaal contract tussen burgers en staat, en dat tussen burgers onderling, op heel wat plaatsen in Frankrijk niet meer functioneert. In dat verband baart ook het groeiende gemak waarmee tieners naar geweld grijpen, grote zorgen. Bij wijze van mogelijke correlatie: in Les Poètes zit bijna 40 procent van de min-30-jarigen zonder baan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234