Donderdag 20/01/2022

Luxewagens voor de schroothoop

Van het gezonken autoschip Tricolor zullen binnenkort enkel kleine stukjes metaal overblijven. Het recyclagebedrijf Galloo uit Menen verwerkt de lading luxewagens en het schip zelf tot schroot, dat als grondstof zal dienen voor afnemers uit de metaalindustrie.

Menen

Van onze verslaggever

Freek Smets

'Zo zal de Tricolor er binnenkort uitzien", zegt general manager Rik Debaere op de werf van Galloo in Menen. De West-Vlaamse ondernemer wijst naar een berg schroot. De meeste stukken zijn niet groter dan een arm. Ze vallen uit een gigantische groene plet- en snijmachine, die kreunt en gromt telkens als ze de staalhoop voedt. "Het schroot van de Tricolor wordt door een gelijkaardige machine verwerkt op onze werf in Gent", zegt Debaere. "Die heeft een veel krachtiger schaar. Het metaal wordt er met een druk van 2.000 ton aan stukken geknipt."

De arm van een grote grijpkraan naast de machine ploft in een andere schroothoop, waar veel grotere stukken metaal van enkele meters lang liggen te wachten. "Het grotere schroot wordt samengedrukt tot een soort worst", zegt Debaere. Die wordt door een zuiger tot onder de potige schaar gedrukt, die het metaal tot kleine brokken vermaalt. Weer vallen kleine stukken schroot uit de machine. Zo zal ook de 17.000 ton metaal van de Tricolor er binnenkort uitzien.

Contacten in Gent

Via de contacten van het Gentse Van Heyghen, een dochterbedrijf dat gespecialiseerd is in het verwerken van scheepswrakken, wist Galloo het contract voor de verwerking van de Tricolor in de wacht te slepen. "Er zijn een aantal facetten die ons een voetje voor gaven op de concurrentie", zegt Debaere. "Ten eerste gaat het om een opdracht van 20.000 ton. Contracten voor dergelijke hoeveelheden zijn zeer zeldzaam." Debaere herinnert zich maar één andere opdracht die vergelijkbaar was: de ontmanteling van een Franse steenkoolcentrale. Toch kan dat geen probleem zijn. Galloo verwerkt een half miljoen ton staal per jaar en verhandelt een even grote hoeveelheid op de schrootmarkt. "Maar het blijft 20 miljoen kilo, hé", lacht Debaere.

Een ander punt dat de Combinatie Berging Tricolor voor Galloo deed kiezen, was de bereikbaarheid van de werven. Het consortium van Belgische en Nederlandse scheepsbergers heeft het gezonken autoschip in negen stukken van 3.000 ton gezaagd. Het eerste is al gelicht en wordt in de haven van Zeebrugge in 'kleinere' brokken van 300 ton gezaagd. Die worden dan via een binnenschip getransporteerd naar de sites van Galloo. "Onze werven in Brugge, Gent en hier in Menen zijn gemakkelijk bereikbaar via de binnenwateren", zegt Debaere."De logistiek van de hele operatie is niet te onderschatten. Daarom is het makkelijker om het schroot ook in Vlaanderen te verwerken, omdat het vlakbij is." Wat de waarde is van het contract, is niet bekend.

Mad Max

Vorige week kwam het eerste binnenschip met luxewagens aan via de Leie. Het waren er 52. En een halve. "Eén wagen was samen met het wrak doormidden gezaagd", lacht Debaere. Op een dag waren ze al vermalen tot metaalschilfers zo groot als een handpalm.

Het eindproduct wordt geloosd op een van de de gigantische schroothopen die hoog boven de werf uittorenen. Kranen en vrachtwagens rijden er af en aan, overal waait roest op. Als er ooit nog een Mad Max-film gedraaid wordt, lijkt dit de ideale locatie. Tussen de bergen metaal waan je je in een landschap waar een kernoorlog gewoed heeft. Een man die met een snijbrander een groot metalen machineonderdeel in stukken zaagt, lijkt de enige levende ziel op het terrein. De meeste personeelsleden klimmen 's ochtends in de cabine van hun heftruck of kraanmachine, om er pas aan het einde van de dag weer uit te komen.

Van de meer dan 2.800 luxewagens die de Tricolor aan boord had, zal geen enkel onderdeel nog gebruikt worden. De Saabs, BMW's en Volvo's gaan zonder pardon de maalmachine in, tot de laatste bout. Na meer dan zeven maanden op de bodem van de Noordzee voldoen de onderdelen niet meer aan de kwaliteitseisen. De autoconstructeurs nemen geen enkel risico, en dus wordt de kostbare vracht helemaal tot schroot verwerkt. Pottenkijkers worden op een afstand gehouden. Het contract met de bergers garandeert een zekere geheimhouding.

Vermaalervaring

Galloo heeft veel ervaring met het vermalen van wagens. Het bedrijf neemt afgedankte voertuigen af van particulieren, schroothandelaars en grote constructeurs als Peugeot, Citroën, Renault en Ford. De contracten met de autoindustrie zijn belangrijk. Galloo kan 100.000 wagens per jaar vermalen, maar zag de toevoer vorig jaar met 60 tot 70 procent dalen, omdat de milieuwetgeving niet streng genoeg toegepast wordt. Het recyclagebedrijf investeerde in vijf erkende centra waar wagens ontdaan worden van schadelijke vloeistoffen, batterijen en het rubber van de banden. Pas daarna mogen ze de metaalmolen in. Maar er is te weinig controle op de verwerking van afgedankte wagens. Daardoor slepen heel wat bedrijven zonder vergunning contracten in de wacht. De erkende schrootverwerkers, twaalf in heel België, verliezen daardoor heel wat inkomsten. Maar de contracten met de constructeurs maken een deel goed.

De 'depollutie' van de wagens remt ook de verwerkingscapaciteit van Galloo. "De shredder kan in theorie 1.000 wagens per dag aan", zegt Debaere. "Maar ze moeten eerst handmatig ontmanteld worden in het depollutiecentrum." Een arbeidsintensieve en dure klus. Debaere geeft een rondleiding in de depollutieruimte. In de loods midden op de werf worden de afgedankte wagens op een hefbrug getakeld. Arbeiders kleden de wrakken uit. De chassisnummers worden doorgegeven aan de overheid, die ze schrapt uit het register. Daarna worden ze netjes gestapeld, waarna een heftruck ze ophaalt. Hier verdwijnen dagelijks 200 wagens in de shredder. De maalmachine is een van de grootste in zijn soort in Europa.

Meer dan ijzer

Galloo is niet de grootste speler op de Europese schrootmarkt, maar wel een belangrijke. Het is nog steeds een familiebedrijf. De Menense schroothandelaar Joseph Galloo stichtte de zaak in 1939. Het bedrijfje groeide als kool. Zijn schoonzoon Antoine Vandeputte leidt het bedrijf nu. De Groep Galloo telt 18 vestigingen in België, Nederland, Frankrijk en Duitsland. Er werken 400 mensen, waarvan 150 in Menen. De omzet schommelt rond de 200 miljoen euro.

Galloo heeft zijn activiteiten door de jaren heen ook gediversifieerd, naar de verwerking van kunststoffen en non-ferrometalen. "Er zijn eigenlijk drie soorten schroot", zegt Debaere. "Ten eerste is er het productieafval uit de industrie. Wanneer metaal voor bijvoorbeeld een wasmachine op maat gesneden wordt, blijven er kleine stukjes achter die tot schroot verwerkt worden. Maar dat volume daalt sterk, omdat de industrie de afvalberg wil reduceren. Een tweede belangrijke bron van schroot zijn de investeringsgoederen. Afbraak van gebouwen en machines, zoals die van de steenkoolcentrale in Frankrijk."

Het verlies aan productieafval wordt wel goedgemaakt door een grotere toevoer van afval van consumptiegoederen, weet Debaere. "Die markt is booming. Vroeger ging het bij wijze van spreken om oude spijkers, maar consumptiegoederen worden steeds complexer. Neem opnieuw wasmachines. Die bevatten vaak plastics, non-ferrometalen en staal." En ook auto's zijn al lang geen metaalmonsters meer. De moderne wagen bevat nog maar 70 procent staal, en daarnaast een kleine fractie recycleerbare non-ferrometalen en plastics. De resterende 17 procent komt op de storthoop terecht.

De ingenieurs van Galloo bedachten steeds ingewikkelder processen om de verschillende componenten van het afval te scheiden. "Het is een zeer kapitaalsintensieve sector", zegt Debaere. "Het transport is ook een heel beperkende factor. Daarom hebben we 18 werven verspreid over verschillende landen."

De laatste reis van de Tricolor zal hoe dan ook kort zijn. Het wrak ligt amper enkele kilometers voor de kust van het Noord-Franse Duinkerken. De stukken komen aan in Zeebrugge. Daarna is het nog maar eventjes varen naar de gapende shredders van Galloo.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234