Zaterdag 06/06/2020

Lust vs. angst

Wie wint de Man Booker Prize? Een overzicht van de overige kanshebbers

Ook al lijkt Lloyd Jones volgens sommigen het winnende paard te zullen worden, toch blijven wij ervan overtuigd dat ook de andere Bookergenomineerden nog een stevige kans maken. Een overzicht.

door Marnix Verplancke

Een half jaar geleden schreven we dat Ian McEwans Aan Chesil Beach een perfect boek is en voorlopig zien we geen enkele reden om daar anders over te denken. In vergelijking met Lloyd Jones' Meneer Pip is het natuurlijk een stuk minder politiek en maatschappelijk relevant, maar literair gezien boet het geen sikkepit aan waarde in. Aan Chesil Beach is een intiem kleinood waarin violiste Florence en geschiedkundige Edward centraal staan. We schrijven 1962, de seksuele bevrijding ligt nog in het verschiet en het pas gehuwde tweetal weet in de verste verte niet wat er van hen verwacht wordt. Hij wil vooral seks, zij wil die wel toestaan omdat ze beseft dat dat van haar verwacht wordt, maar echt verlangen doet ze er niet naar. Tijdens de daad gaat er echter iets mis, waardoor het huwelijk verbroken wordt nog voor het geconsumeerd is. Dit is zonder enige twijfel het subtielste boek van het lot en eentje dat zelfs de grootste stoffel het zachte plekje op zijn ziel zal laten ontdekken.

Ian McEwan

Aan Chesil Beach

Oorspronkelijke titel: On Chesil Beach

Amsterdam/Antwerpen, De Harmonie/Manteau, 155 p., 16,90 euro

Kabbelende wolk

Minder subtiel is Indra Sinha's De mensen van Beest, een roman met een nobel doel, maar ook een beetje mislukt. In 1984 liep er in het Indiase Bhopal iets mis in de chemische fabriek van Union Carbide. Een reusachtige gifwolk kabbelde over de slapende inwoners van de stad en maakte duizenden doden en gewonden. Als reactie trok het Amerikaanse bedrijf zich terug uit Bhopal, liet er een desolate site en een magazijn gif achter en nam een legertje advocaten in de hand, die tot vandaag een procedureslag uitvechten en maar één zaak willen bewijzen: dat het leven van een Indiër slechts een fractie waard is van het leven van een Amerikaan en dat er daarom geen volwaardige schadeloosstelling betaald dient te worden.

Indra Sinha wou terecht aandacht vragen voor dat vergeten schandaal en verplaatste het gegeven naar de denkbeeldige stad Khaufpur. Hoofdpersonage in de roman is Beest, geboren in 1984 en misgroeid, waardoor hij op handen en voeten loopt en tot de bedelstaf veroordeeld is. De stem waarmee Beest zijn verhaal vertelt, is uniek en levensecht, waardoor je als lezer het boek in wordt gezogen. Jammer echter dat de roman een paar keer zijn schwung verliest en daardoor zelf op een kabbelende wolk gaat lijken.

Indra Sinha

De mensen van Beest

Oorspronkelijke titel: Animal's People

Amsterdam, Querido, 422 p., 22,95 euro

Zaad van het kwaad

Het klassiekste boek op de shortlist is Anne Enrights De samenkomst, veruit de beste Ierse roman van de laatste jaren. Veronica Hegarty vertelt erin hoe ze op zoek gaat naar de oorzaken van haar families disfunctionaliteit, elf maanden nadat haar oudere broer Liam zelfmoord heeft gepleegd. Net als Beest beschikt ook Veronica over een grandioos stemgeluid, niet rauw en herkenbaar authentiek, zoals dat van de Indiase jongen, maar wel vlijmscherp en cynisch. Haar ouders beschrijft ze bijvoorbeeld als mensen "die zich even natuurlijk voortplantten als ze scheten", wat meteen de twaalf levende en zeven doodgeboren Hegartys verklaart. Volgens Veronica is het zaad van het kwaad ergens in 1925 uitgeworpen, toen haar grootmoeder Ada niet goed wist te kiezen tussen de vrienden Lambert en Charlie. Daar hebben moraliteit en onschuld immers plaats moeten maken voor overspel en vuige seks. Vooral dat laatste blijkt een obsessie voor Veronica. Ze kan maar niet zwijgen over het "gesop van het paren", en beschrijft hoe de eikel uit zijn zak van vel kruipt. Kiest de jury voor beroepsernst en gedegenheid, dan gaat de Booker ongetwijfeld naar Enright.

Anne Enright

De samenkomst

Oorspronkelijke titel: The Gathering

De Bezige Bij, Amsterdam, 287 p., 18,90 euro

Zootje ongeregeld

Kiest ze echter voor grenzeloze ambitie, dan zal ze niet om Nicola Barkers Darkmans heen kunnen, een boek dat het resultaat is van vier jaar vrijwillige opsluiting. Het speelt in Ashford, het gezicht- en tijdloze stadje dat dankzij de Eurostar de toegangspoort tot Engeland is geworden. In een café ontmoeten vader Beede en zijn zoon Kane elkaar toevallig. Beede is een verbitterde wasserijmedewerker in het lokale ziekenhuis, die om nogal mysterieuze redenen geïnteresseerd is geraakt in het leven van John Scogin, de hofnar van Edward IV. Kane dealt dan weer de pillen die door een collega van Beede worden verduisterd. Wat brengt jou hier, wil de zoon weten, en blijkbaar zit zijn vader te wachten op de chiropodiste Elen, wier geestelijk gestoorde en ook nog eens Duitse man Dory even later ook - te paard! - arriveert. Neem daar nog hun zoon Fleet bij, die met lucifers een kathedraal zit na te bouwen, Kanes ex Kelly, een anorexiapatiënte met een gebroken been, en haar compagnon Gaffar, een Koerd met een slafobie die pauwen vereert, en je zit niet alleen met een mooi stelletje ongeregeld, maar ook nog eens met een enigmatische roman met een gigantisch gat erin. Darkmans gaat immers - die zag u niet aankomen - over de rol van de geschiedenis in ons leven en hoe wij die vandaag steeds meer willen ontkennen.

Nicola Barker

Darkmans

London, Fourth Estate, 838 p., 17,99 pond

Relevant hedendaags

Onze persoonlijke favoriet hebben we voor het laatst bewaard: De val van een fundamentalist, van de Pakistaanse, maar in Londen wonende Mohsin Hamid. Net als McEwans boek is dit een kleinood, maar wel eentje van een heel andere soort: veel hedendaagser, wereldser en compacter. Tijdens een etentje op een pleintje in Lahore vertelt Changez aan een Amerikaan hoe hij in Princeton studeerde, een succesrijke loopbaan opbouwde in New York en een relatie begon met Erica, de vrouw van zijn leven. 9/11 en de reactie van de Amerikanen daarop maakten echter dat hij terugkeerde naar zijn land en er een onwillige fundamentalist werd - wat trouwens ook de oorspronkelijke titel is: The Reluctant Fundamentalist. Heel knap aan dit boek is dat je van bij de aanvang de uitkomst al denkt te weten - Changez zit immers terug in Lahore - maar dat je toch aan je stoel genageld verder blijft lezen en uiteindelijk compleet verrast achterblijft. Ieder woord is precies goed, waardoor je voelt hoe Changez de Amerikaan lijmt en er tussen de twee een spanningsveld ontstaat. Wil de Bookerjury een relevant en prachtig geconstrueerd en geschreven boek bekronen, dan kan ze wat ons betreft niet om Mohsin Hamid heen.

Mohsin Hamid

De val van een fundamentalist

Oorspronkelijke titel: The Reluctant Fundamentalist

De Bezige Bij,

Amsterdam, 208 p., 15,90 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234