Maandag 06/12/2021

Lula moet tweede ronde afwachten

Brussel / São Paulo

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Luiz Inácio Lula da Silva en José Serra treden op 27 oktober met elkaar in het strijdperk om uit te maken wie de volgende president van Brazilië wordt. Zondag trokken 115 miljoen Brazilianen naar de stembus in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen.

Zoals verwacht werd die gewonnen door Lula, van de linkse Arbeiderspartij (PT). Lula haalde 46,7 procent van de stemmen, te weinig echter om in één beurt president te worden. Lula's rivaal Serra van de sociaal-democratische (centrum-rechtse) PSDB, maakte met bijna 24 procent van de stemmen een betere beurt dan voorspeld. Over twee dagen wordt de kiescampagne hervat.

De PT-militanten die zondagavond massaal naar de Avenida Paulista waren afgezakt, een van de belangrijkste verkeersaders van het PT-bastion São Paulo en het financiële centrum van Latijns-Amerika, waren eraan voor de moeite. Velen hoopten de overwinning van 'hun' Lula meteen al te kunnen vieren, maar dropen af nadat de eerste uitslagen doorgedrongen waren. "Het is nog niet voor deze keer geweest, maar op 27 oktober keren we terug", zei een student aan het Portugese dagblad O Público. "Serra heeft niet de geringste kans. We zullen de stemmen van (de eveneens linkse, gisteren verslagen presidentskandidaten, ld) Garotinho en Gomes bij elkaar optellen en samen Brazilië veranderen."

Precies over welke politieke strekkingen beide 'doorstoters' naar zich toe zullen weten te halen, bestaat nog twijfel. Gespeculeerd wordt dat Rio's voormalige deelstaatgouverneur Anthony Garotinho, van de Socialistische Partij van Brazilië (PSB), en ex-minister van Financiën Ciro Gomes, van de Socialistische Volkspartij (PPS), voor Lula zullen kiezen. Samen haalden beide kandidaten zo'n dertig procent van de stemmen.

PSDB-kandidaat Serra, de man die het beleid van uittredend president Fernando Henrique Cardoso hoopt voort te zetten, zou alvast op de steun van de Liberale Frontpartij (PFL) van Jorge Bornhausen kunnen rekenen. Hij maakt zich sterk op 27 oktober alsnog voor een coup de théâtre te kunnen zorgen. "Dit wordt een nieuw begin", beloofde Serra in een allereerste reactie.

Of straks de ongediplomeerde ex-metaalarbeider Lula dan wel de universiteitsprofessor Serra president wordt, veel beleidsruimte voor een andere politiek zal hem niet resten. De binnenlandse sociaal-economische toestand hangt immers helemaal af van de reactie van de financiële markten en investeerders. Ook Braziliës torenhoge buitenlandse schuld, zo'n 260 miljard dollar, laat weinig marge voor nieuwigheden.

Overigens blonken de diverse partijprogramma's uit in macro-economische gelijklopendheid: de economische groei moet sneller, de intrestvoeten moeten lager, er dient korte metten gemaakt te worden met de werkloosheid, en het sociale beleid moet beter. Ondanks enkele jaren van duidelijke economische groei na de stabilisering van de Braziliaanse munt, de real, en de oprichting van de Zuid-Latijns-Amerikaanse gemeenschappelijke markt Mercosur, is de inkomenskloof tussen rijk en arm alleen maar breder geworden.

Meer dan naar wie precies de volgende president wordt, kijken de Brazilianen dan ook uit naar wie in het beleid de sleutelposten zal bezetten. In financiële kringen, opgejaagd door de steile val van de real de jongste weken, werd de roep hoorbaar dat beide kandidaten nu al met de grote namen zouden uitpakken. Maar noch José Serra noch Lula da Silva laat op dit moment duidelijk in zijn kaarten kijken. Behalve aan de opvolging van minister van Financiën Pedro Malan en van minister van Planning Guilherme Dias, is veel gelegen aan die van Centrale Bank-directeur Arminio Fraga. Lula heeft alvast laten weten "iemand met sociaal gevoel" voor de post in petto te hebben.

Behalve een nieuwe president stemden de Brazilianen zondag overigens ook voor deelstaatgouverneurs en werd een groot aantal senatoren en congresleden gekozen. Geen enkele partij belooft daar echter met een duidelijke meerderheid te kunnen uitpakken. De politieke toekomst van Brazilië zal traditiegetrouw een zaak van complexe compromissen worden.

Gedoodverfde nieuwe president van Brazilië wint met stip maar mist absolute meerderheid

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234