Vrijdag 03/12/2021

Luik, Chinatown

Het staat er zomaar te blinken op het vertrekschema in de centrale hal van Liège Airport, tussen bestemmingen zoals Nice, Palma en Heraklion: Shenyang, 14u15. De vierhonderd uitgelaten Chinezen in de hal laten laten er alvast geen twijfel over bestaan: Luik-China, daar zit muziek in. Maar vooral heel veel business en geld.

Hoeveel luxehandtassen van Guess krijg je in een Longchamp 'Le Pliage' - ook al niet meteen de goedkoopste tas ter wereld - gepropt? De vraag wordt plots relevant wanneer je een kleine, al wat gezette oudere Chinese dame de proef op de som ziet nemen in de taxfreewinkel van de Luikse luchthaven.

Terwijl we het tafereel met stijgende verbazing gadeslaan, worden we behoorlijk ruw opzij geduwd door een Chinese man met in de ene hand twee dozen Belgische chocolade en in de andere een mandje met enkele flessen Franse wijn. Designzonnebrillen, Rolex-uurwerken, dure cosmetica, single malts: het gaat allemaal in een waanzinnig tempo over de toonbank, alsof het snoepgoed was.

"Pure waanzin", zo zal winkelmanager Katja Engelen het ons wat later vertellen, eens de storm weer gaan liggen is. En dat die Chinezen niet alleen geen letter Engels spreken, maar dat er ook behoorlijk ongemanierde individuen bij zijn, voegt ze er ook nog eens aan toe.

Maar goed, geld is geld, en bij het vertrek van één vlucht naar China boekt de winkel een omzet die hoger ligt dan wat normaal in twee volledige dagen binnenstroomt. En dus nemen ze deze tijdelijke waanzin er voor lief bij. "Rode wijn - bij voorkeur Franse -, juwelen en maquillage, daar zijn ze echt verzot op", weet Katja.

"De prijs speelt hoegenaamd geen rol. Na de deal tussen Liège Airport en de Chinese touroperator hebben we de winkel hier uitgebreid van zeventig naar ruim 180 vierkante meter. In vijf dagen tijd. En kijk, vandaag staan we hier met acht medewerkers, maar het blijft gekkenwerk. Voordat ze terug naar China vertrekken, krijgen ze hier beneden hun btw terugbetaald op de aankopen die ze de voorbije week in Europa deden. Met die centen slaan ze hier dan nog eens aan het shoppen. Nee, vanavond moeten wij in ieder geval niet meer naar de fitness." (lacht)

Chaos

Sinds begin mei verandert de moderne, maar al bij al piepkleine Luikse luchthaven driemaal per week in Chinatown. Wie nietsvermoedend de vertrekhal binnenstapt, gelooft er zijn ogen niet. Net geen vierhonderd Chinezen zorgen voor een hels kabaal, verdringen elkaar bij de incheckbalie, stallen hun koffers uit op de vloer in een poging nog twee Prada-dozen extra in de bagage te wurmen of wisselen hun laatste euro's uit bij het wisselkantoor.

Met de regelmaat van de klok schallen er aankondigingen in het Chinees door de luidsprekers, terwijl de vers aangeworven Chinese medewerkers van de luchthaven pogen de chaos min of meer in goede banen te leiden. Chinezen staan nu eenmaal niet bekend om hun goede manieren. Maar gedisciplineerd zijn ze wél, zal een medewerker van de luchthaven ons later haast vergoelijkend toevertrouwen.

Het was dus voor iedereen even wennen, daar in Luik, maar business is business. De komende tien jaar wil Liège Airport maar liefst 85 miljoen euro investeren, in het goederenvervoer maar zeker ook om het aantal passagiers te verdubbelen tot 600.000 per jaar.

Het lijkt wel zeker dat ze daar in de Vurige Stede de eerste pagina's aan het schrijven zijn van wat wel eens een heel fraai succesverhaal zou kunnen worden.

Groeiniche

"Drie vluchten per week met een gigantische Airbus A 330, een toestel dat nooit eerder landde in Luik. Goed voor telkens bijna vierhonderd passagiers", rekent Christian Delcourt, communicatiemanager van de luchthaven, ons voor. "Tot voor kort was dit vooral een cargo-luchthaven - de grootste in België zelfs - met maximaal 350.000 passagiers per jaar op een aantal chartervluchten. Peanuts, als je weet dat Charleroi vandaag bijvoorbeeld al op 6 miljoen passagiers per jaar uitkomt. Maar dankzij onze deal met de Chinese touroperator U-Tour komen daar de volgende acht maanden alleen al 50.000 passagiers bovenop. Tegen eind volgend jaar mikken we op misschien wel een half miljoen passagiers per jaar."

Nu hebben regionale luchthavens in heel Europa al een tijdje de wind in de zeilen, met dank vooral aan de steile opgang van de lagekostenmaatschappijen. In Luik, waar Ryanair of Easyjet níét neerstreken, zagen ze dan ook met lede ogen aan hoe concurrenten in de directe omgeving, zoals Düsseldorf of Maastricht, stevig groeiden. "We waren al een tijdje op zoek naar een eigen groeiniche", klinkt het, "en dankzij onze cargo-activiteiten hadden we al flink wat jaren interessante contacten in China. Het Chinese toerisme is uiteraard een groeisegment met gigantisch veel potentieel, en na jarenlang onderhandelen zetten hier sinds enkele weken de eerste Chinese toeristen nu ook effectief voet aan de grond."

De man die dat voor elkaar kreeg, was business-developmentmanager Steven Verhasselt. Hij werkt al jarenlang vanuit Hong Kong, waar hij onder meer de zakelijke belangen van de Luikse luchthaven mee helpt te verdedigen: "Goed drie jaar terug ben ik daar voor het eerst aan tafel gaan zitten met Chinese touroperators, in een poging hen te overtuigen van het potentieel van de Luikse luchthaven. Tot dan toe kwamen kapitaalkrachtige Chinese toeristen haast uitsluitend met commerciële vluchten vanuit Bejing of Shanghai naar ons land, maar voor wie ver van die steden woonde, was dat een even lange als omslachtige reis.

"We hadden de Chinezen dus wel iets te bieden: als zij geïnteresseerd waren in rechtstreekse vluchten vanuit zogenaamde secundaire steden naar Luik, zouden wij Liège Airport omtoveren tot een stukje China in Wallonië telkens als er een vlucht uit China landde. Zodat die Chinese toeristen zich hier ook meteen thuis zouden voelen."

Vooral dat laatste aspect was niet zonder belang in dit verhaal: U-Tour, een touroperator met naam en faam in China, voerde al eerder rechtstreekse chartervluchten met toeristen uit op Parijs. Dat bleek niet bepaald een meevaller: de luchthaven daar was te groot en te weinig flexibel, en toonde zich weinig bereid om mee te gaan in de wensen van enkele honderden wereldvreemde Chinezen die doorgaans nog nooit een voet buiten China hebben gezet.

"We hebben hier de luxe om het anders aan te pakken, en met die aanpak konden we de Chinezen blijkbaar wel charmeren", vertelt Christian Delcourt.

Zijn woorden zijn amper koud of een medewerkster komt haar beklag doen over onze fotograaf, die met zijn onhebbelijke gewoonte om zomaar Chinezen te fotograferen - stel je voor - de Chinese gidsen blijkbaar danig op de heupen werkt. Persvrijheid, daar hebben ze in China duidelijk nog niet veel kaas van gegeten.

Delcourt blijft er opvallend rustig bij en tracht de boel voorzichtig te sussen. "De doorsnee-Chinees is tuk op Europa, maar zoals je hier zelf ziet, is hij er nog niet klaar voor om moederziel alleen op een grote Europese luchthaven aan te komen. We hebben er dus alles aan gedaan om de Chinese touroperator te overtuigen van onze kwaliteiten en flexibiliteit.

"Zo hebben we hen hier enkele keren persoonlijk uitgenodigd, een uitgebreid dossier opgemaakt rond alles wat we hen konden aanbieden, een Chinese videovoorstelling gemaakt van de luchthaven die zij op hun beurt aan hun klanten konden tonen, noem maar op. Zodra het contract rond was, zijn we dan koortsachtig op zoek gegaan naar Chinezen die naast hun moedertaal ook goed Frans spraken, om alles hier mee in goede banen te leiden. Bij de check-in, aan het onthaal, bij de dedouanering, de veiligheidsdiensten, noem maar op.

"We hebben in allerijl de capaciteit van de veiligheidscontrole opgedreven, en er staan nu overal op de luchthaven warmwaterketels voor Chinezen die hier noedels willen eten of thee willen drinken. Ook het aantal politieagenten op de luchthaven is opgevoerd, van 24 naar 36. China ligt immers buiten de Schengenzone; dat brengt dus flink wat meer controles en administratieve procedures mee.

"De belangrijkste informatieborden en -schermen hier werden intussen ook in het Chinees vertaald. Hier en daar moeten er nog aanpassingen gebeuren, maar alles bij elkaar zal de luchthaven hier toch 700.000 euro geïnvesteerd hebben puur om het de Chinezen naar hun zin te maken.

"Daarnaast heeft Luik natuurlijk zijn strategisch interessante ligging mee: in het hart van Europa, op een boogscheut van Nederland en Duitsland en goed een uurtje rijden van Frankrijk. In China lachen ze eens met dat soort afstanden. Vanuit een stad als Xi'an mag je bij wijze van spreken een hele dag rijden met de wagen, en dan ben je nog geen deftige stad tegengekomen."

Maasmechelen village

Sinds begin mei landen er nu wekelijks drie vluchten in Luik, vanuit de zogeheten secundaire steden Shenyang, Tianjin en Xi'an. Al mag u 'secundair' met een stevige korrel zout nemen: naar Chinese normen betekent dat nog altijd een stad met 5 tot 10 miljoen inwoners. Met het marktpotentieel lijkt het voorlopig dus wel snor te zitten.

Touroperator U-Tour, die de toeristen ronselt, tekende vorig jaar voor zowat 10.000 Chinese hotelovernachtingen in ons land. Zij kwamen tot nog toe uitsluitend met commerciële lijnvluchten. Dit jaar worden dat er al minstens 90.000, met dank aan Liège Airport.

Aan eten of hotels spenderen die Chinezen vooralsnog weinig: voor een trip van zeven dagen telt Wang met de pet maximaal 1.500 euro neer, vluchten, busvervoer, eten en hotelovernachtingen inbegrepen. Dat is naar onze normen spotgoedkoop, maar de economische winst zit voorlopig elders. Steven Verhasselt: "Het feit dat ze de BTW op hun aankopen in Europa - vaak peperdure luxemerken - hier achteraf op de luchthaven kunnen terugvorderen, blijkt een gigantische economische trigger. Ze kopen zich hier suf, en spenderen vlot enkele duizenden euro's per persoon.Tel maar even uit, à rato van 50.000 extra toeristen alleen al dit jaar."

In de aankomsthal van de luchthaven valt ons oog op een groot reclamebord - in het Chinees nog wel - voor Maasmechelen Village, het outletcentrum op een boogscheut van Luik. Dat hangt er niet zomaar, zo blijkt. De busreis naar het shoppingwalhalla is na amper drie weken al vaste prik voor het grootste deel van de Chinezen dat in Luik neerstrijkt. "Dit is een aspect waar we ons in eerste instantie aardig op verkeken hadden", klinkt het. "De trips, één of twee weken, zijn van het begin tot het einde georganiseerd en begeleid. De Chinezen landen hier en worden dan naar de bussen begeleid, in functie van de reis die ze hebben geboekt. Sommigen gaan naar Brussel of Parijs, Amsterdam of Berlijn, anderen rijden tot in Rome, jawel. Het is hen er niet zozeer om te doen hier een leuke tijd door te brengen, ze willen in een zo kort mogelijk tijdsbestek vooral zo veel mogelijk foto's en souvenirs verzamelen. Een kiekje voor de Eiffeltoren, een selfie op de Spaanse trappen, en véél luxecadeaus, dat spreekt.

"We konden dus wel vermoeden dat ze pakweg bij Luis Vuitton in Parijs of op de Via Condotti (de duurste winkelstraat van Rome; FMI) soms een waar fortuin spendeerden, maar waren totaal niet voorbereid op de overrompeling van onze taxfreewinkel hier op de luchthaven. Gemiddeld schommelen de inkomsten per vertrekkende vlucht daar rond 3.000 euro. Een uitgaande vlucht naar China levert al vlug 18.000 euro op.

"Ook de eigenaars van Maasmechelen Village, die blijkbaar gelijkaardige outletwinkels bezitten in China, hebben daar heel handig op ingespeeld en hebben met U-Tour een deal gesloten om in het programma te worden opgenomen. De marketingjongens daar kunnen natuurlijk ook rekenen, en leggen maar wat graag de nodige centen op tafel om vierhonderd koopgekke Chinezen over de vloer te krijgen. En zie, die uitstap blijkt een onvoorstelbaar succes."

Met de kritiek als zou vooralsnog enkel de Luikse luchthaven beter worden van de Chinese invasie, is Christian Delcourt het niet eens. "We moeten realistisch zijn, en ook beseffen dat dit een langetermijnverhaal is. Chinezen die naar Europa komen, willen naar Parijs, Rome of Amsterdam, Brussel misschien ook, maar ze liggen niet wakker van pakweg Luik of Brugge. Stilaan zal dit ook veranderen, en dan is het aan de regio's in ons land om hierin hun rol te spelen: hoe kunnen we hen ook naar Brugge of Mons lokken, zijn ze misschien geïnteresseerd in Pairi Daiza? Het was onze rol om deze business-opportuniteit met beide handen te grijpen, en dat lijkt stilaan aardig te lukken.

"Nu de eerste groepen Chinese reislustigen hier daadwerkelijk binnenstromen, moeten we verder vooruit durven te kijken. Zo hebben we een promotievideo opgenomen die ons moet toelaten om andere touroperators in andere streken van China te benaderen met een vergelijkbaar voorstel. Het potentieel is immers reusachtig groot. Dit is voorlopig een contract van één jaar, maar we zijn nu al in onderhandeling met twee extra steden voor de zomervakantie. En als je weet dat er in China vandaag al 80 steden zijn met meer dan 5 miljoen inwoners, dan zijn we dus nog wel even zoet. (lacht)

"We hebben de laatste tijd nogal wat bezoekers op onze luchthaven die niet vliegen, als je begrijpt wat ik bedoel. Nogal wat andere regionale luchthavens in de buurt kijken zich dus de ogen uit, maar je moet dit natuurlijk ook operationeel aankunnen: de landingsbaan moet lang genoeg zijn om een grote Airbus te kunnen laten landen, je hebt een gescheiden niet-Schengen-terminal nodig, voldoende afhandelingscapaciteit, noem maar op. Dankzij onze cargo-activiteiten hadden wij op dat vlak gelukkig al een streepje voor."

'Ergens in Duitsland'

Haar naam is Hang Meng, ze is 25, en ze gaat letterlijk gebukt onder het bier, de sigaretten en een hele rist schoonheidsproducten wanneer we haar vanuit de taxfreewinkel volgen op weg naar de gates. Ons intuïtief gevoel dat zij misschien wel een mondje Engels zou kunnen praten, blijkt te kloppen. Op de vraag waar ze de voorbije zes dagen zoal geweest is, volgt al heel snel "Paris", maar dan blijft het even stil. "Ook nog ergens in Duitsland," klinkt het wat aarzelend, "en enkele kleine stadjes hier in België."

Na enig giswerk blijkt het vooral Leuven te zijn, dat haar bijzonder kon bekoren. Hoeveel deze trip haar nu precies gekost heeft, dat kan ze niet vertellen. (Lachend): "Mijn vader heeft de reis betaald, voor mijn moeder en mezelf. Voor mama liep dat allemaal behoorlijk vlot, maar ik heb het knap lastig gehad om een visum te krijgen. Ik werk in China als journaliste en ben bovendien niet gehuwd, men vreesde dus blijkbaar dat ik niet zou terugkeren. Europa is prachtig, met al die geschiedenis en cultuur, en de mensen zijn doorgaans heel vriendelijk. Het was de eerste keer dat ik in Europa kwam, maar ik kom zeker terug."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234