Dinsdag 07/12/2021

Luik-Bettini- Luik

Zijn eerste lief, dat is Luik-Bastenaken-Luik voor Paolo Bettini. Toen hij in 2000 La Doyenne won, was hij nog het knechtje van Michele Bartoli. Zeven jaar later is hij een symbool voor de sport. Maar weigert hij voorop te gaan in de strijd tegen het verguizen van de koers. 'Wielrennen is niet alles.'

Door Sven Spoormakers

Lanaken l Het zou een mooi moment zijn, als Paolo Bettini in regenboogtrui zijn derde Luik-Bastenaken-Luik wint. Maar gelukkig zal hij er niet meer van worden. Daarvoor is het gat in zijn hart te groot. De dood van zijn broer gaf de vreugde om de wereldtitel vorig jaar een wrange smaak. 'Als dat de prijs was voor de regenboog, had ik niet willen winnen.'

Zaterdagavond, 15 april 2000. Het is een belangrijke datum uit de carrière van Paolo Bettini. Tot dan was hij het knechtje van Michele Bartoli, de immer humeurige kopman van Mapei. Maar de grote ster was er niet bij, die zaterdag aan de vooravond van Luik-Bastenaken-Luik. Bartoli had het jaar voordien zijn knieschijf gebroken en was nog steeds niet hersteld toen in april de Ardennenklassiekers gereden werden. De acht renners die voor Mapei daags nadien La Doyenne zouden rijden, verzamelden zich in de bus voor een tactische bespreking. Mapei had nog nooit gewonnen in Luik, en ook voor deze editie zag het er niet zo rooskleurig uit, want er was geen uitgesproken kopman. Serge Parsani, de ploegleider, nam het woord en richtte zich tot Paolo Bettini en Giuliano Figueras. "Jongens, het is aan jullie nu. Dit is een kans die jullie nooit nog zullen krijgen. We hebben geen kopman morgen. We rekenen op jullie."

Bettini, wat beduusd, was de bus nog niet af of zijn vrouw Monica hing aan de telefoon. Ze wou weten hoe hij zich voelde. "Ik zei haar toen dat het net leek of het geen avond was als alle vorige. Het was alsof er iets groots te gebeuren stond", vertelt Bettini nu, zeven jaar later. "Ze zei me dat ik rustig moest blijven. Dat kon ik niet, antwoordde ik haar. 'Als je morgen wint, is het bingo', zei ze me. Maar als het niet zo was, dat alles toch bij het oude zou blijven. En dat ze nog altijd evenveel van me zou houden." Vierentwintig uur later versloeg de kleine Paolo Bettini, het knechtje van Michele Bartoli, David Etxebarria en Davide Rebellin in een sprint met drie.

Er is veel veranderd voor Paolo Bettini sinds die eerste zege in Luik-Bastenaken-Luik. Niet veel later scheidden de wegen tussen Bettini en Bartoli, na het wereldkampioenschap van 2000 in Plouay. Sponsor Mapei had enkel een regenboogtrui in de maat van Bettini vooraf besteld. De vrienden werden terstond aartsvijanden, hun gezamenlijke reis naar een paradijselijk eiland in de Stille Oceaan werd afgeblazen. De twee spraken jaren niet meer met elkaar. "Het was ook toen dat ik besliste om me volledig op de klassiekers toe te leggen. Tot dan schipperde ik voortdurend tussen klassiek coureur of ronderenner. Maar toen ik 's maandags na Luik-Bastenaken-Luik de echo's van mijn zege in de kranten zag, wist ik het. En ik wist ook dat wie in Luik kan winnen, overal kan winnen. Want het is de zwaarste klassieker van allemaal."

Overal heeft Bettini nog niet gewonnen. Parijs-Roubaix bijvoorbeeld zal slechts een verre droom blijven voor iI Grillo, de krekel. De Ronde van Vlaanderen zal een taaie brok blijven, want het Vlaamse draaien en keren zit niet in Bettini's genen. Bovendien blijft de Italiaan tot het einde van zijn carrière, voorzien eind 2009, verbonden aan de equipe rond Patrick Lefevere en de kans is zeer groot dat er dan nog steeds ene Tom Boonen met hem het kopmanschap in Vlaanderen zal delen. "Toen ik eind vorig jaar einde contract was bij QuickStep heb ik eens diep nagedacht. Ik ben sinds 2003 een collectioneur van klassiekers geworden. Ik heb drie keer de vroegere Wereldbeker gewonnen, dat heeft niemand me voorgedaan. Ik heb drie wereldbekerklassiekers in een jaar gewonnen (Milaan-Sanremo, Clasica San Sebastian, HEW Cyclassics in 2003, ssl), dat heeft ook niemand me voorgedaan. Ik ben olympisch kampioen geworden in het enige jaar dat ik geen klassieker won, maar wel drie keer tweede werd. En ik heb dat allemaal gerealiseerd in één ploeg. Daarom was de enig juiste beslissing bij deze groep te blijven, hoeveel meer ik ook bij andere teams kon verdienen."

Het lot heeft het Bettini gemakkelijk gemaakt om tussen al zijn triomfen eentje te vinden die hem het nauwst aan het hart ligt. "Mensen vroegen me vorig jaar nadat ik in Salzburg wereldkampioen geworden was wat nu mijn mooiste overwinning was: de Olympische Spelen of het wereldkampioenschap. Ik wist het toen niet. Ik kon niet kiezen. En toen stierf Sauro en won ik de Ronde van Lombardije. Het probleempje van Spelen of WK was meteen van de baan."

Het was vorig jaar misschien wel het meest emotionele moment van de sportjaaroverzichten: Paolo Bettini die grandioos wint in Lombardije en in tranen over de streep rijdt, waar zijn neefje Francesco hem opwacht en ze samen hun verdriet weghuilen. Sauro Bettini was twee weken eerder verongelukt in thuisdorp La California aan de Toscaanse kust, na een vergadering over een grootse viering voor zijn jongere broer die eindelijk wereldkampioen was. "Het heeft iets mystieks: ik heb zeven jaar onafgebroken geprobeerd om wereldkampioen te worden. En toen het eindelijk gelukt was, verloor ik mijn broer. Als dat de prijs was die ik moest betalen voor de regenboog, had ik liever niet gewonnen. Maar de tijd is een goed medicijn tegen de pijn. Het verdriet doet je ook beseffen dat je maar een kleine parenthese bent in dit leven. Wielrennen is niet alles. Het maakt niet meer uit wat ik nog allemaal win, mijn broer komt niet meer terug."

Ondanks het grote gat in zijn hart is Paolo Bettini nog steeds hetzelfde grappige, goedlachse kereltje van toen hij op een blauwe maandag in september 1996 telefoon kreeg van de beroemde direttore sportivo Giancarlo Ferretti. Bettini was toen een van de vele jonge coureurs in Italië, goed genoeg om bij de beloften - het was het eerste jaar dat de 'oude' categorie van de amateurs omgevormd was tot de -23-jarigen - een plek in de nationale selectie te krijgen. Maar de vedetten waren anderen: Danilo Di Luca, bijvoorbeeld, had de Baby Giro gewonnen, Giuliano Figueras zou later wereldkampioen worden in Lugano, voor Sgambelluri en Sironi. Bettini mocht als vierde met zijn landgenoten mee op het podium. "Ferretti had een jonge coureur nodig, eentje die hij overal kon gebruiken om te werken. Zeker geen vedette. Hij vroeg aan dottore Cecchini (de intussen beruchte preparatore, ssl) of hij niemand kende voor die job. 'Neem Bettini', zei Cecchini. Hij kende mij al van toen ik bij de jeugd in Toscane koerste. 'Hij is een aanvallertje en rijdt goed bergop. En hij zal niet te veel kosten', voegde Cecchini er nog aan toe. Even later kreeg ik telefoon van Ferretti, of ik zin had om bij MG prof te worden. Ik heb dezelfde dag nog mijn contract getekend."

Tien jaar later is Bettini een symbool van de sport geworden. Maar de wielersport van nu is de zijne niet meer. Bettini is een meester van de oude school. Van winnen zonder kieskeurigheid, van ongeduld en geldingsdrang, uit een tijd dat je eerst wat moest winnen voor je een soort van vedette werd. "Het wielrennen is veel veranderd. Maar de basis blijft nog steeds dezelfde: pijn lijden en liefst iets minder dan de anderen." En vooral: Bettini wordt hondsmoe van al het negatieve dat dezer dagen rond coureurs hangt. "Ik ben hier om een klassieker in de Ardennen te winnen. Maar nu wordt er enkel over het slechte gesproken. Soms denk ik wel dat het wielrennen op dat vlak niet wíl veranderen."

Doping bedoelt Bettini met het slechte, maar neemt het woord niet in de mond. En de zaak-Basso die in de roze Gazzetta dello Sport over vele kolommen wordt uitgesmeerd. Bettini wordt er moedeloos van, heeft het opgegeven om ertegen te vechten. Want eigenlijk, zegt hij, werd hij donderdagnamiddag in Luik verwacht voor een vergadering van de profrenners. 'Operacion Puerto' was het enige agendapunt. Maar liever zat Bettini op het terras van zijn hotel in Lanaken om bij een paar sterke espresso's met De Morgen te praten. "Ik heb me deze winter uitgesproken over het al dan niet afstaan van DNA. Ik was misschien de enige die precies wou weten waarom we dat moesten afstaan. Maar ze hebben dat toen gebruikt om me tegen Patrick Lefevere op te zetten. En ik ben alleen blijven staan. Zo gaat het altijd in het wielrennen. Ik was erbij tijdens vele kritieke momenten. En ik ben dikwijls de stem van het peloton geweest. Vorig jaar nog, tijdens de Tirreno-Adriatico. Het was levensgevaarlijk koersen door de sneeuw in de bergen. De organisatie wou dat we reden, wij wilden niet. Het werd een grote rel, en er werden beloften gedaan om achteraf te praten. Maar eerst moesten we koersen. We hebben nog altijd niet gepraat, maar gekoerst hebben we wel. Soms denk ik dat we marionetten zijn, dat we enkel maar betaald worden om te koersen en dat we voor de rest beter zwijgen."

Paolo Bettini:

Ik heb zeven jaar onafgebroken geprobeerd om de wereldtitel te pakken. En toen het eindelijk gelukt was, verloor ik mijn broer

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234