Maandag 23/09/2019

'Luider en duidelijker keuzes maken'

John Crombez is de best mogelijke voorzitter, daarover zijn de socialisten het eens, maar hij heeft nog marge. Dat blijkt op de nieuwjaarsreceptie in Mechelen, waar sp.a het begin van 2017 markeert.

Hoe tevreden zijn de socialisten met hun voorzitter? Te meten aan het applaus in de Oude Vleeshalle in Mechelen doet Crombez het best goed. Zijn ongegeneerd linkse speech over de sociale zekerheid heeft ongemeen veel impact op de militanten. Wanneer hij vertelt over een koppel dat een onbetaalde ziekenhuisfactuur voor hun zoontje zag vertienvoudigen, staan er zelfs enkelen met de tranen in de ogen. Die 'schuldindustrie' is het laatste strijdpunt van de voorzitter. "Vrienden, zij die rijk worden met de miserie van anderen, daar leggen wij onze kop voor. Dáár zijn wij mee bezig."

Bij de gewone rode man of vrouw valt er dus nauwelijks gemor te horen over de Oostendenaar. Hij wordt geloofd om zijn nabijheid en empathie.

Nieuwe oude krokodillen

Het is van het establishment dat Crombez er dit jaar nog een schep bovenop mag doen. "Wij werken nog volop aan onze 'pitch'", geeft Vlaams fractieleider Joris Vandenbroucke aan. "We moeten duidelijker en luider keuzes maken. Toch worden de contouren al meer zichtbaar. Eerlijke belastingen, een pensioen na 42 jaar en betaalbare rusthuisfacturen, daar moeten wij voor gaan."

Eenzelfde teneur bij Bert Anciaux, Kurt De Loor, Caroline Gennez en andere parlementsleden: de ambiance en het zelfvertrouwen zijn er weer, nu moet de partij haar focus scherpstellen.

In al die opmerkingen zit geen vileine ondertoon. Het zijn geen zware kritieken, wel oprechte aansporingen. "We moeten geen gesloten club zijn", zegt Vlaams Parlementslid De Loor. "John kan alleen maar sterker worden van onze commentaren. Maar we mogen daar de partij ook niet mee verzwakken. Vlaams en federaal oppositie voeren, daar moeten wij onze tijd en energie insteken."

Van de openlijke criticasters moet niemand nog weten. "We zijn drie weken ver in 2017 en dezelfde vier hebben weer hun zegje gedaan in de media", klinkt het meermaals op de receptie. Binnen de partij worden ze weleens 'de nieuwe oude krokodillen' genoemd. Het gaat dan over Hans Bonte, Monica De Coninck, Bruno Tobback en Renaat Landuyt. De een vindt het verhaal van Crombez te diffuus, de ander keurt de toenadering tot PVDA af.

Van een Willy Claes, Freddy Willockx of Louis Tobback (de 'echte' oude krokodillen) komen er ongevraagd geen lessen meer voor de partijleiding, wel van deze jongere generatie. Ze houdt het beeld van een verdeelde partij in stand, en daar hebben de kameraden genoeg van. Crombez kan alleen maar hopen dat ze vanzelf stilvallen.

Hij erkent wel de nood aan een groter verhaal. Dat dit er nog niet is, noemt hij deel van zijn strategie. "We hebben bewust van onderuit gewerkt. Vanuit de mensen, vanop straat. Mijn betoog over de 'schuldindustrie' heb ik daar opgepikt. Nu - na twee en een half jaar - zijn de muren van het huis klaar en kan het dak erop."

Dat verdoemde verleden

Wat binnen de partij nog voor frustraties zorgt, maar wat niemand Crombez aanrekent, is die onophoudelijke, pijnlijke confrontatie met het verleden van de partij.

Of het nu om het failliet van Optima gaat in Gent, het ontslag van Hilde Claes in Hasselt of de afgesprongen deal tussen Eandis en het Chinese staatsbedrijf State Grid, in elk dossier kwam sp.a weer naar voren als een klassieke machtspartij. Groen kan dan complexloos beuken, sp.a is met handen en voeten gebonden aan oude deals. En telkenmale verliest het zorgvuldig opgebouwde nieuwe elan dan wat glans.

"Er is geen opstand tegen John", besluit Bonte. "Er is wel een vorm van ongeduld en ongenoegen. Waar blijft het moment dat de bevolking wakker schiet en onze kritiek hoort? We mogen onze energie niet meer verspillen aan politique politicienne. We moeten het tij keren en het over de kern van ons betoog hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234