Zaterdag 01/10/2022

Voor u uitgelegdLuchtvaart

Lufthansa-CEO over spookvluchten: ‘Vluchten zijn niet leeg, maar wel erg onrendabel’

Lufthansa moest deze winter zo’n 10 procent van zijn vluchten annuleren door de impact van de omikron­variant.  Beeld Getty
Lufthansa moest deze winter zo’n 10 procent van zijn vluchten annuleren door de impact van de omikron­variant.Beeld Getty

De Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa voert deze winter 18.000 ‘onnodige’ vluchten uit om plekken in het vliegschema te behouden. Maar volgens de Europese luchthavenkoepel ACI is dat niet nodig. Zijn de ‘spookvluchten’ van het begin van de pandemie terug? Of is er sprake van een misverstand?

Maarten Albers

Hoe zat het precies met die ‘spookvluchten’?

In maart 2020 gooiden veel landen hun grenzen dicht. Als gevolg daarvan kelderde de vraag naar vliegtickets, maar luchtvaartmaatschappijen konden niet zomaar hun vluchten annuleren. Want als zij minder dan 80 procent van hun vluchten uitvoeren, verliezen ze hun plekken in de vliegschema’s van luchthavens. Het gevolg: door heel Europa vlogen lege vliegtuigen om landingsrechten te behouden.

De Europese Commissie reageerde snel door die use it or lose it-regel tijdelijk op te schorten. Daardoor konden luchtvaartmaatschappijen onrendabele vluchten annuleren zonder consequenties voor hun landingsrechten. Toen het vliegverkeer weer begon toe te nemen, werd het aandeel vluchten dat maatschappijen moesten uitvoeren stapsgewijs verhoogd tot 50 procent.

Waarom speelt dit nu weer?

Het internationale vliegverkeer heeft door de opkomst van de omikronvariant een nieuwe klap gekregen. “In het wintervliegschema moeten we 33.000 vluchten, ongeveer 10 procent, annuleren”, aldus Lufthansa-directeur Carsten Spohr. “We hadden nog meer vluchten in januari willen schrappen, maar we moeten 18.000 onnodige vluchten maken om onze start- en landingsrechten veilig te stellen.” Spohr wees erop dat dit moeilijk te rijmen is met het doel van de Europese Commissie om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 55 procent terug te brengen.

Woensdag werd duidelijk dat Brussels Airlines zo’n drieduizend van die vluchten uitvoert. Minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) vond dat niet te verantwoorden vanuit ecologisch en economisch perspectief. Hij verzocht de Europese Commissie daarom de regels weer te versoepelen.

Hoe reageert de Europese Commissie?

Een woordvoerder van de Commissie stelde dat ze met de lagere eis van 50 procent al voldoende had gereageerd op de afgenomen vraag. Een verdere verlaging zou onnodig een inbreuk maken op de markt voor landingsrechten.

Luchthavenkoepel ACI Europe sloot zich daarbij aan en wees erop dat maatschappijen die toch onder de 50 procent komen hun toevlucht kunnen nemen tot een andere regeling: de Justified Non-Use of Slots (JNUS). “Luchtvaartmaatschappijen kunnen op elk moment aan hun vluchtcoördinatoren vragen deze maatregel toe te passen, waardoor ze hun slots voor minder dan 50 procent van de tijd kunnen gebruiken”, aldus ACI.

Waarom maakt Lufthansa daar geen gebruik van?

Volgens Lufthansa leert de ervaring dat de luchthavencoördinatoren de JNUS-aanvragen in elk land anders behandelen. Voor een deel van de 33.000 geannuleerde vluchten maakt het dus wel degelijk gebruik van de regeling, voor de 18.000 overige ‘onnodige’ vluchten ziet het bedrijf daar geen kans toe. Dat zijn vluchten van of naar landen waar de JNUS-aanvraag volgens Lufthansa zal worden afgewezen. Om welke landen dit gaat deelt het bedrijf niet mee.

De regels voor honorering van JNUS-aanvragen zijn vastgelegd door de Europese vereniging van luchthavencoördinatoren EUACA. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat een vaccinatie- of testbewijs of negatief reisadvies geen reden is om een vlucht te annuleren, maar een quarantaineplicht of beperking van het aantal passagiers wel.

Dus zijn de ‘spookvluchten’ terug?

Nee. De 18.000 vluchten zijn weliswaar ‘onnodig’ en onrendabel (dus met een bezetting van minder dan 60 procent), maar niet leeg.

De luchtvaartorganisatie IATA noemde het minimum van 50 procent weliswaar ‘onrealistisch’, maar Lufthansa en Brussels Airlines zijn voorlopig de enige luchtvaartmaatschappijen die publiekelijk hebben toegegeven er moeite mee te hebben.

Maar ook halfvolle vluchten hebben een buitensporige impact op het klimaat. Een vol vliegtuig stoot per persoon al zo’n twee tot vier keer meer CO2 uit dan dezelfde reis met de auto, bij halve bezetting wordt die vergelijking nog ongunstiger.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234