Donderdag 04/03/2021

PortretLucille Bridges

Lucille Bridges (86) overleden: ‘Een moeder van de burgerrechtenbeweging in de VS’

Lucille Bridges poseert naast het schilderij van Norman Rockwell ‘The Problem We All Live With’. Beeld AP
Lucille Bridges poseert naast het schilderij van Norman Rockwell ‘The Problem We All Live With’.Beeld AP

Lucille Bridges is dood. Die naam zal Europeanen wellicht weinig zeggen. Wel iconisch is de foto van haar dochter Ruby die op weg naar school begeleid moest worden door agenten. Dat die foto er kwam, is louter en alleen te danken aan mama Lucille.

“Vandaag heeft het land een held verloren.” Met die woorden kondigde Ruby Bridges het nieuws van de dood van haar mama, Lucille Bridges, aan op Instagram afgelopen woensdag. Moeder Bridges zou dinsdag op 86-jarige leeftijd overleden zijn aan kanker, zo meldden Amerikaanse media nog.

Bij het bericht plaatste dochter Bridges het beeld waardoor zijzelf de wereldgeschiedenis zou ingaan, namelijk dat van zichzelf op weg naar school. Om daar veilig te kunnen geraken, moest Ruby geëscorteerd worden door verschillende marshalls, gewapende federale agenten. Die agenten waren daar op bevel van president Dwight Eisenhower.

Enkele federale agenten escorteren een zesjarige Ruby Bridges naar school in 1960. Beeld AP
Enkele federale agenten escorteren een zesjarige Ruby Bridges naar school in 1960.Beeld AP

Om dat te kunnen verklaren, moeten we terug naar Ruby Bridges geboortejaar 1954 en de belangrijke rechtszaak Brown v. Board of Education. Daarin oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat openbare scholen geen rassenscheiding mochten hanteren. Zwarte kinderen zouden dus naar dezelfde scholen mogen gaan als blanke kinderen.

Die beslissing ging lijnrecht in tegen het separated but equal-principe (gescheiden, maar gelijk, PG) dat vooral de zuidelijke staten hanteerden in het onderwijs. Verschillende scholen en staten weigerden resoluut om de rechtspraak van het Hooggerechtshof toe te passen.

Ook in de stad New Orleans, waar de familie Bridges woonde, gold in 1960 nog dat zwarte kinderen niet naar dezelfde scholen konden gaan als blanke kinderen. Het was impliciet met dat doel dat de staat Louisiana een ingangsexamen organiseerde in William Frantz Elementary School. Van de 165 zwarte leerlingen die deelnamen aan het examen slaagden er slechts zes. Uiteindelijk zou enkel Ruby Bridges naar de school trekken.

Dat de andere vijf afhaakten, was niet zo verbazingwekkend voor wie weet wat de jonge Bridges moest doorstaan. Voor de school verzamelde zich een menigte die met spandoeken, racistische slogans en eieren en tomaten duidelijk maakte voor segregatie te zijn. Zelfs de lokale politie barricadeerde de deur, maar werd opzij geschoven door de federale agenten.

De situatie was zo gevaarlijk dat de agenten Ruby die eerste dag het kantoor van de directeur niet lieten uitkomen. Niet dat lessen mogelijk waren op die eerste schooldag. Daarvoor was de chaos gewoonweg te groot. Bovendien hadden verschillende ouders hun kinderen thuisgelaten in een boycot tegen de school. Slechts één leerkracht was bovendien bereid om les te geven aan het jonge zwarte meisje. Het hele eerste jaar zou Ruby enkel van haar les krijgen.

Ook de gewapende agenten zouden Ruby een heel jaar blijven vergezellen op weg naar school. Geen onnodige luxe, bleek verschillende keren. Zo passeerde het gezelschap eens een vrouw die een doodskist omhooghield met daarin een zwarte pop. Een andere vrouw dreigde dan weer om de jonge Ruby te vergiftigen. Vanaf dat moment zouden de agenten er zich dagelijks van vergewissen dat het zesjarige meisje enkel het eten opat dat ze van thuis meekreeg.

Niet dat die dreigementen veel indruk maakten op de jonge Ruby Bridges. Volgens de overlevering zou ze de woeste meute op haar eerste dag foutief aanzien hebben als een carnavalsviering. Intussen gaf ze in verschillende interviews aan dat een groot deel van de hectiek gewoonweg aan haar voorbijging op die leeftijd. Charles Burks, een van de agenten die haar begeleidden, herinnerde zich jaren later dat Ruby “nooit huilde, noch klaagde”. “Ze liep gewoon door, net zoals een kleine soldaat. We zijn allemaal zeer, zeer trots op haar.”

Mama’s wil

Dat het beeld zo gekend werd, is vooral te danken aan de Amerikaanse schilder Norman Rockwell. Hij vereeuwigde Ruby’s wandeling naar school in 1964 in een schilderij met de titel The Problem We All Live With. Om een idee te geven van hoe belangrijk dat schilderij is: oud-president Barack Obama liet het in 2011 gedurende enkele maanden ophangen in het Witte Huis. Bij de inhuldiging ervan nodigde hij Ruby Bridges uit en vertrouwde hij haar toe: “Ik denk dat we wel kunnen zeggen dat ik hier niet geweest was zonder jullie.”

Wie het schilderij en de iconische foto waarop het geïnspireerd is bekijkt, merkt echter op dat één belangrijke hoofdrolspeler ontbreekt: Lucille Bridges. Niet alleen zou ze haar dochter vaak begeleiden naar school, het was ook zij en niet haar vader die bleef ijveren voor de schoolkeuze, ongeacht wat de gevolgen waren. En die waren zwaar. Beide ouders verloren hun werk, de plaatselijke winkel weigerde de familie plots de toegang en verschillende andere families moesten ’s nachts meehelpen het huis van de Bridges te bewaken.

Ze mag dan niet zo gekend zijn als Rosa Parks, Lucille Bridges tekende mee de geschiedenis van haar land. Volgens recente collages op social media die Ruby’s wandeling portretteerden in het pad van vicepresident Kamala Harris naar het Witte Huis, was de verkiezing van een zwarte/Aziatische vrouw niet mogelijk geweest zonder Lucille Bridges.

Ook Ruby Bridges zelf deelde het werk op haar Instagram. “Ze hielp zoveel anderen hun leven te veranderen door mij op pad te zetten op zesjarige leeftijd”, schreef ze erbij. “Onze natie heeft een moeder van de burgerrechtenbeweging verloren vandaag. En ik verloor mijn moeder.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234