Woensdag 29/01/2020

Portret

Luc Lallemand, ‘de laatste der Mohikanen’, verlaat na 15 jaar het Belgische spoor

Luc Lallemand. Beeld BELGA

Vijftien jaar was Luc Lallemand de stille kracht achter de Belgische spoorwegen. Dinsdag maakt de ‘officier ter lange omvaart’ wellicht de toptransfer naar het Franse spoor. ‘Ik kan me voorstellen dat hij voor velen overkomt als een sfinx’, zegt compagnon Eddy Bruyninckx.

De kans is klein dat u al van Luc Lallemand hebt gehoord. Toch is de 53-jarige baas van Infrabel op weg naar de top van de Franse spoorwegen, nadat de regering van Emmanuel Macron hem persoonlijk heeft voorgedragen. Als de raad van bestuur dinsdag het licht op groen zet, wordt hij officieel de nieuwe topman van de Franse spoorinfrastructuurbeheerder SNCF Réseau.

“Hyperintelligent”, “koel” en “op het militaire af gestructureerd”. Het zijn enkele eigenschappen die collega’s en kennissen toeschrijven aan Luc Lallemand. Indrukken die voornamelijk voortkomen uit professionele contacten, want de gescheiden vader van twee schermt zijn privéleven zoveel mogelijk af. Zelfs naaste medewerkers komen weinig verder dan dat hij houdt van zeilen en weleens een fietstocht maakt in Nederland.

“Luc is niet de man die op recepties onnozel doet met een glas wijn in de hand”, zegt een ingewijde. Dat hij koel en onbewogen zou zijn, is iets dat ondernemer en compagnon de route Eddy Bruyninckx echter ontkent. “Ik kan me voorstellen dat hij voor velen overkomt als een sfinx, maar achter dat imago zit een zeer vriendelijke en intelligente man”, klinkt het. “Al is hij wel rechtlijnig. Als hij ergens een gedacht over heeft, dan zegt hij dat en wijkt hij daar niet van af.”

Koopvaardijofficier

“De laatste der Mohikanen”, zo omschreef Lallemand zichzelf eind oktober in een zeldzaam interview in Trends-Tendances. Van alle topmanagers op het Belgische spoor is hij de enige die al vijftien jaar meedraait aan de top, al van voordat het Belgische spoor in 2005 werd opgedeeld in verschillende dochterbedrijven. In diezelfde periode versleet de NMBS drie CEO’s: Marc Descheemaecker, Jo Cornu en Sophie Dutordoir.

Buiten het feit dat zijn overgrootvader meebouwde aan de eerste spoorwegen in Congo, had de jonge Lallemand nochtans weinig affiliatie met het spoor. Hij studeerde in 1987 af aan de Hogere Zeevaartschool in Antwerpen als ‘officier ter lange omvaart’, een periode waaraan hij zijn tweetaligheid te danken heeft. Een jaar later ging hij aan de slag bij de Antwerpse rederij Ahlers, waar hij een tijdje op zee werkte als koopvaardijofficier.

Voor toenmalig Ahlers-topman Christian Leysen (Open Vld) was Lallemand op dat moment een nobele onbekende. Pas jaren later, toen ze beiden bestuurder waren bij Bpost, kruisten hun paden voor het eerst. “Het viel me op dat hij ondanks zijn politieke benoeming (Lallemand draagt een PS-etiket, ADB) zeer gedegen en professioneel te werk ging”, vertelt Leysen.

Die rode kleur ligt gevoelig bij Lallemand, die zelf liever niet aan zijn politieke verleden herinnerd wordt. Maar feit is dat hij in de jaren 90, na het behalen van een financieel diploma en een diploma als commercieel ingenieur, carrière maakte op een aantal PS-kabinetten. Eerst als kabinetschef voor verkeersminister Michel Daerden, later als adjunct-kabinetschef voor vicepremier Laurette Onkelinx. Dankzij de steun van de PS geraakte hij in 2002 binnen op het spoor, waar hij drie jaar later aan de wieg van Infrabel stond.

Buizingen

De grote verdienste van Lallemand? Onder zijn bewind werd het aantal werknemers van Infrabel teruggeschroefd van 14.000 naar 10.000, het aantal seinhuizen van 365 naar 10. En dat zonder grote stakingen, in tegenstelling tot het zwakkere broertje NMBS. “De grootste vijand van een CEO is zijn eigen ego”, zo luidt zijn filosofie. Wie de polemiek opzoekt in de media, betaalt uiteindelijk zelf de prijs. Vandaar dat hij ook in het kader van dit artikel weinig kwijt wil.

Al zitten er ook al een paar deuken in het imago van Lallemand. Zo ligt het sommige slachtoffers nog altijd zwaar op de maag dat Lallemand na de treinramp in Buizingen in 2010, waarbij negentien doden vielen, nooit een stap opzij heeft gezet. “In elk ander bedrijf zou de CEO ontslagen zijn”, klinkt het. Dat Infrabel vlak voor Nieuwjaar beroep aantekende tegen de gerechtelijke uitspraak die de schuld voor Buizingen deels bij Infrabel legt, vergroot die frustratie.

De jongste jaren verliep de samenwerking tussen Lallemand en NMBS-collega Sophie Dutordoir ook niet van een leien dakje. Dutordoir verweet hem te weinig rekening te houden met de treinreiziger in de planning van de spoorwerken. Dat Lallemand ervoor pleitte om kleine, weinig gebruikte treinlijnen af te schaffen, werd hem in Franstalig België ook niet in dank afgenomen. De trein is een massavervoersmiddel, vond Lallemand, geen bus of tram.

Onbetreden paden

In spoorkringen viel al een tijdje te horen dat de Infrabel-CEO uitkeek naar een andere job. “Hij is altijd iemand geweest die de vertrouwde paden durft te verlaten, maar binnen de huidige context was dat moeilijk”, zegt Bruyninckx, die verwijst naar de complexe structuur en de beperkte investeringsdotatie op het Belgische spoor. “Die contraintes vielen hem zwaar.”

Als Lallemand zijn topjob binnenhaalt, zal federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) zo snel mogelijk een procedure opstarten om een opvolger aan te duiden, wellicht via een headhuntersbureau. “We moeten vermijden dat Infrabel zonder patron komt te zitten”, aldus zijn woordvoerder. Aangezien de NMBS wordt geleid door de Nederlandstalige Dutordoir, zal hij wellicht worden opgevolgd door een Franstalige.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234