Woensdag 08/07/2020

Religie

Lourdes snakt naar een economisch mirakel

Pelgrims aan de grot van LourdesBeeld AFP

Het bedevaartsoord Lourdes kampt met de ontkerkelijking. Het ondermijnt het economisch model van de stad en de religieuze congregaties. De globalisering tast het geloof aan op mercantiel vlak.

Op kerstavond zal traditioneel weer veel volk samenkomen om vanaf 21 uur de nachtmis mee te vieren in de Rozenkransbasiliek. Ook kerstdag zelf staat bij veel vrome pelgrims aangekruist om in de basiliek een van de vele kerstvieringen bij te wonen. Toch kunnen die gedoodverfde piekmomenten niet verhullen dat de klad in het bekendste bedevaartsoord zit.

In totaal strijken jaarlijks zo’n 5 miljoen pelgrims neer in Lourdes. Daarvan overnachten ongeveer 800.000 pelgrims in het dorpje zelf, dat amper 16.000 inwoners telt. Een dalende trend, zeggen de professionals van de hotelindustrie aan Le Figaro. Officiële cijfers wil het bureau voor toerisme niet geven, en ook het Heiligdom, de koepel boven de congregatie die Lourdes exploiteert, houdt de lippen stijf op elkaar. Het Heiligdom telt zowat 400 personeelsleden, maar boekt 2,5 miljoen euro verlies op een omzet van 25 miljoen euro. 

‘Valentijnsdag’ 

Om die negatieve spiraal te counteren laat de congregatie zich van zijn meest mercantiele kant zien. Zo organiseert het speciale arrangementen voor Valentijnsdag, inclusief voor homokoppels, om in Lourdes de liefde te komen verklaren. Er staat tevens een musical op stapel die het leven van Bernadette Soubirous zal evoceren, en op de bovenverdieping van haar geboortehuisje komt een speelkamer voor kinderen om zo de boodschap van Lourdes te leren kennen.

Het hoeft geen betoog dat niet iedereen die trend genegen is. Jean-Pierre Artiganave, de voormalige burgemeester van Lourdes, ziet het met lede ogen aan. In Le Figaro vreest hij dat het niet zo eenvoudig is om mensen terug te brengen naar Lourdes. “Dit is vooral het gevolg van een ontkerkelijking die heel Europa treft. Het is mijn overtuiging dat Lourdes, in deze periode van globalisering en religieuze dumping, net nu trouw moet blijven aan haar boodschap en haar specifieke kenmerken. Het sociaal katholicisme, de ontvangst van de zieken en hun metgezellen. Dit is het dorp van Bernadette Soubirous, dit is nergens anders te vinden.”

2019 wordt dan ook het jaar van Bernadette. Dan wordt de 175ste verjaardag van haar geboorte en de 140ste verjaardag van haar overlijden in de verf gezet. Het centrale plein voor de festiviteiten is uiteraard de Grot van Massabielle, waar de Maagd in 1858 aan Bernadette Soubirous verscheen. Daar kan je vandaag al via een live webcam de bewegingen volgen.

De gemeente werkt ook aan het aantrekken van pelgrims en bezoekers. Maar tegelijk groeit de concurrentie tussen andere heiligdomsteden, zoals Fatima of Santiago de Compostela. Die zijn vandaag ook beter bereikbaar, luidt het op het gemeentehuis. Het gevolg is dat de horeca in zwaar onweer zit. Tal van panden kunnen de hoge huur niet langer ophoesten. Zo’n 200 panden zouden leeg staan. Om het hoofd te bieden aan de afnemende aanwezigheid van Europeanen, die nog wel steeds de grootste groep van bedevaarders zijn, worden lagekostenvluchten opgezet tussen de luchthaven van Tarbes-Lourdes-Pyrénées en buitenlandse platforms. Vooral Malta is een voorname hub waar vluchten uit de hele wereld neerstrijken. ‘Niet langer een monopolie op hosties’

Een gezin poseert aan de koepel van de Rozenkransbasiliek. Omdat steeds minder Europeanen de weg naar Lourdes vinden, wordt meer op pelgrims uit Azië en Afrika gemikt. Beeld © Jorge B. Garrido

Nieuwe pelgrims, voornamelijk uit Sri Lanka maar ook uit India, de Filipijnen, China en zelfs zwart Afrika, moeten de geslagen kloof helpen dichten. Die groep ‘exotische’ pelgrims groeit, maar nog onvoldoende om de daling van de Europese bedevaarders op te vangen. Bovendien zorgen ze voor een ander probleem. De restauranthouders zijn onvoldoende voorbereid op deze nieuwe consumenten. De nieuwe pelgrims zijn minder te vinden voor een eendenborst en salade met foie gras. In hun kielzog zijn ondernemende Sri Lankanen neergestreken die restaurants openen die een meer internationale keuken aanbieden. Ook de artefacten en souvenirs worden steeds minder in de regio gemaakt. Import uit Azië is al lang geen vloek meer in de straatjes van Lourdes.

En zelfs religieuze congregaties worden ondermijnd door nieuwe concurrenten. Het maken van het gezegend brood is niet langer exclusief voor de kloosterzusters van het Klooster van Maria Visitatie. In de krant getuigt een van de nonnen dat ze vandaag moeten concurreren met Italiaanse, Spaanse en zelfs Amerikaanse seculiere bedrijven. Door hun efficiëntere machines kunnen ze goedkoper produceren en verkopen dan de zusters. Tegelijk nemen de bestellingen vanuit het sanctuarium al jarenlang af. Lourdes snakt naar een nieuw mirakel. Het vorige dateert immers al van 1858.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234