Zaterdag 28/03/2020

louis tobback, tien jaar burgemeester van leuven

'Als ik zie welke zottigheden ze van plan zijn in Gent en Antwerpen begrijp ik niet waarom die steden nog een speciale behandeling behoeven. Als die megalomanie de norm wordt, is het besluit dat die steden rijk genoeg zijn en dat er geen probleem meer is met achterstandswijken''Is dat dan geen linkse reflex, om mensen met vastgeroeste idee�n te jennen? Ik vind het buitengewoon progressief van mezelf om te proberen de idee-fixen, het weze van links of rechts, te doorbreken''Voor tien homo's die zich zeer expressief outen, zijn er negentig die dat niet durven. Mijn bekommernis gaat naar die negentig anderen. De enige die van dat expliciete gedrag beter wordt, is de homo die zoveel mogelijk boeken moet verkopen'

'Weimar aan de Dijle.Dat is de ambitie'

Bart Eeckhout

Foto's Filip Claus

Een interview over tien jaar burgemeesterschap in Leuven. Daar wil Louis Tobback nog weleens voor gaan zitten. Veel tijd is er niet, want na het gesprek moet hij naar de onder zijn bewind gerenoveerde Remy-fabriek in Wijgmaal, waar de éminence grise van de SP.A gefêteerd wordt door zijn partijgenoten. Hoewel de gestelde tijdslimiet al een kwartiertje is overschreden kan er nog een laatste vraag af, uiteraard over Brussel-Halle-Vilvoorde. Of er een volksopstand uitbreekt in Vlaams-Brabant als de vermaledijde kieskring niet gauw gesplitst raakt? Voor zijn repliek duikt Tobback met graagte in zijn rijke kennis van de politieke geschiedenis. "De vergelijking met de zaak-Happart ligt voor de hand", legt hij uit. "Zolang je zo'n probleem niet oplost, zal er betoogd worden en zal de Wetstraat op zijn kop blijven staan. Het is een illusie om te denken dat je dat zomaar onder het tapijt veegt. Dat gezegd zijnde, als je er de regering over laat vallen, krijg je de bevolking óók over je nek, want hoe is het in godsnaam mogelijk dat je zo'n prul niet opgelost krijgt, nietwaar?"

Hebt u een gouden tip voor uw goede vriend en minister van Institutionele Zaken Johan Vande Lanotte?

Louis Tobback: "Laat ik me beperken tot nog een historische vergelijking. In 1991 dachten we, met de Volksunie op kop, dat we bijzonder flink waren omdat we een regeringscrisis veroorzaakten over een wapenlicentie van FN. De enige die daar bij de volgende verkiezingen van geprofiteerd heeft, was het Vlaams Blok. Toen kregen we de infame eerste Zwarte Zondag. Zo onrechtvaardig is de kiezer immers. De huidige situatie is erg vergelijkbaar. Zoals je van de Walen niet kon verlangen dat ze toen zomaar een exportlicentie van FN in stukjes scheurden, kun je nu niet van het FDF verwachten dat het zomaar de Brusselse rand loslaat. Dat is pure politieke zelfmoord. Dus zolang de MR haar FDF-voorzitter Maingain niet in zijn hok krijgt, kan er niets bougeren."

Een crisis lijkt dus onvermijdelijk?

"De Vlaamse hardliners hebben ook niet meteen de meest verstandige tactiek gebezigd. Door zo luid hun eisen te brullen, moest de tegenpartij niet eens haar stem verheffen om 'non' te zeggen. Wat kun je dan nog doen? Nog luider roepen? De wapens grijpen? Brussel belegeren? De kans is groot dat de VN dan blauwhelmen op ons dak sturen.

"En stel nu dat mijn goede vriend Philippe Moureaux (PS) in een onbewaakt moment - dat hij nog nooit van zijn leven gehad heeft, soit - zegt dat hij de kieskring wil splitsen, dan zijn we er nog niet. Want dan moeten de Vlamingen hem zeggen: 'Minuutje Philippe, want we hebben ook nog een waarborg nodig voor de vertegenwoordiging van de Vlamingen in Brussel. En zonder tegeneis graag'. Ik heb nog geen enkele van die Vlaamse leeuwen horen uitleggen hoe ze dat gaan regelen. Er is een tijd geweest dat de Verenigde Oost-Indische Compagnie op de kusten van Afrika bij de inboorlingen goud probeerde te ruilen voor spiegeltjes en kralen. De miserie van de Vlamingen is dat ze zelfs dat niet in de aanbieding hebben."

U wilt nog tot uw 75ste doorgaan als burgemeester. U gaat de stevaertiaanse vergelijking met Deng nog waarmaken ook, als u niet oplet.

"Dat heeft niets met stoere borstklopperij te maken. Ik heb niet de geringste behoefte om als een soort Herman De Croo het nationale record te kloppen van het aantal politieke dienstjaren. De realiteit is dat ik er 68 zal zijn als ik volgend jaar meedoe aan de gemeenteraadsverkiezingen. En ik doe niet mee om er na twee of drie jaar de brui aan te geven. Als het de kiezer belieft, wil ik nog een volledige ambtstermijn van zes jaar uitdoen. Dan zal ik er 74 zijn en dan is het afgelopen. En als ik me morgen niet goed voel, dan is het morgen al gedaan, nog voor de verkiezingen als het moet.

"Zolang ik me amuseer, ga ik door. Een burgemeester werkt hard, vergis u niet, maar ik doe dit enorm graag. Maar als morgen een van onze jongeren zegt dat mijn tijd van gaan gekomen is, dan ben ik meteen weg. Sans rancune. Ik ga mezelf niet als een Leuvense Annie De Maght vastbinden op mijn burgemeestersstoel. Ik wil geloven dat de jongeren de moed nog niet hebben om mij buiten te stampen, maar de dag dat ik nog maar voel dat ik in de weg zit, pak ik mijn kartonnen dozen in. Ik wil mezelf niet overleven. Ik heb ten anderen binnen de partij gevraagd of er kandidaten waren om op de eerste plaats te gaan staan. Ik heb niemand gehoord."

Tobback blijft, bij gebrek aan beter.

"Ik moet me daar niet voor opofferen. Zelfs in 1999, toen ik op voorhand wist dat ik een verloren koers liep, heeft niemand me moeten dwingen om nationaal lijsttrekker te worden. Ik heb dat met mijn volle verstand zelf beslist. Als ik nu opnieuw voor het burgemeesterschap ga, is dat omdat ik het graag doe. En ik doe het graag omdat ik ook voel dat de anderen graag hebben dat ik het blijf doen. Op een dag zal de opvolger hoe dan ook klaar moeten staan. Alleen is voorlopig niemand blijkbaar sterk genoeg om de sprong te wagen."

In een interview van tien jaar geleden zwoer u nog dat u zou stoppen op uw 65ste. Over tien jaar zitten we hier dus weer.

"(glimlacht) Wees gerust, als ik na mijn 75ste nog door wil gaan, mogen ze mij komen halen. Maar ik meende dat toen wel. Het verschil is dat ik me vandaag veel beter in mijn vel voel dan tien jaar geleden. Ik heb me eigenlijk nog nooit zo jong gevoeld in de politiek als vandaag. Objectief-lichamelijk gezien is dat natuurlijk onzin, maar ik herinner me dat ik het tien jaar geleden al heel wat vond als ik dit tot mijn 65ste vol zou houden. Vergeet niet dat het rechttrekken van de partij bij de Agusta-verkiezingen van 1995 veel energie gevreten heeft. Tot 1999 kreeg je dan een aaneenschakeling van crises. Dat heb ik nu allemaal van mij af kunnen schudden. Ik voel me nu meer gedreven dan voor de verkiezingen van 2000."

Merkwaardig toch dat u als socialist zo stevig standhoudt in een stad als Leuven, het hart van het christen- democratische netwerk, met zijn universiteit, Boerenbond en bank.

"Ik heb dat nooit zo aangevoeld. Zo uitzonderlijk is dat ook niet. Franz Thielemans is mij tussen 1952 en 1958 voorgegaan, met een paarse coalitie, stel u voor. En dat op een moment dat de CVP in Vlaanderen nog scores tot 75 procent liet optekenen. Ik denk ook niet dat de KU Leuven zich vandaag nog afficheert als het knooppunt van het katholieke netwerk in Vlaanderen. De contacten met de universiteit zijn in ieder geval nog nooit zo goed geweest als vandaag. Enfin, dat zeggen zij zelf, hé."

U hebt wel altijd zelf, nationaal en lokaal, gekozen voor de CVP/CD&V als 'natuurlijke' coalitiepartner. Heeft dat met die Leuvense context te maken?

"Neen, want ik beschouw de christen-democraten ook helemaal niet als mijn natuurlijke partner. Met de CVP van Leo Tindemans kon ik niet samenwerken, met die van Jean-Luc Dehaene wel. In Leuven heb ik nooit een probleem gehad met de CVP, hoewel die partij hier zeker niet gedomineerd wordt door haar ACW-vleugel, integendeel."

Dat u uitgerekend in de studentenstad bij uitstek burgemeester bent, is nog zoiets merkwaardigs. Tussen u en de studenten is het altijd tegelijk haat en liefde geweest, om het beleefd uit te drukken.

"Dat slaat nu werkelijk op niks, zie. Ik sta veel korter bij de studenten dan mijn voorganger. Onder mijn beleid is er voor het eerst een deftig studentenoverleg georganiseerd, en in deze ambtstermijn hebben we zelfs een schepen voor Studentenzaken geïnstalleerd. Wat is dan het probleem?"

U zegt dat u de studenten alleen maar hoort als het over een fuifzaal of over nachtlawaai gaat. Dat is niet erg vriendelijk.

"Ha, maar het is wel de waarheid. Uitgerekend De Morgen, met zijn geschiedenis, zou daarover bekommerd moeten zijn. Voor welk groot maatschappelijk debat krijg je de studenten nog de straat op? In de tien jaar dat ik hier nu zit, heb ik alleen maar te maken gekregen met betoginkjes van ocharme driehonderd man. Mij best hoor, dan kan ik de politie voor nuttiger zaken inschakelen. Eén uitzondering was een grote betoging van 1.500 man. Voor een fuifzaal die met sluiting bedreigd werd. Dan heb ik veel zin om mezelf links en progressief te noemen en dat hemeltergend te vinden. Veertig jaar geleden werd de wereld hier hervormd op de straatstenen, nu krijg je studenten alleen nog uit hun kot als er een fuifzaal moet sluiten. Ze wisten ochere niet eens tegen wie ze moesten betogen, want ik was ook voor die fuifzaal. Het buurtcomité dat de sluiting van de zaal wou, lag met mij overhoop.

"Ik heb ooit moeten lezen dat het onder Tobback verboden was om te dansen in cafés. Waar zijn we dan mee bezig? Ik beschouw het als beneden mijn waardigheid om te reageren op dergelijke stupiditeiten. Wat ik niet ga doen is de clown uithangen en doen alsof ik een student ben. Zij zijn twintigers, ik ben een zestiger. Ik kan niet met hen mee, en zij niet met mij. En ja, ik heb een fysiek nadeel: ik kan absoluut niet tegen lawaai. In Gent worden nu veroordelingen uitgesproken tegen de organisatoren van een 'concert' waarvan de (spuwt het woord uit) muziek de ruiten in de buurt heeft doen barsten. Ik ga u niet verbergen dat ik me verheug in dergelijke vonnissen. Als zich in Leuven zoiets zou voordoen zal ik met alle plezier het sluitingsbevel tekenen. Als het tot het studentenleven behoort om 105 decibel te ondergaan, dan ben ik tegen de studenten."

U hebt dat 'reactionaire' imago toch zelf ook gekweekt? Omdat u houdt van wat provocatie en omdat het u als politicus niet slecht uitkwam.

"Ik stel vast dat al mijn grote linkse en progressieve vijanden me intussen langs rechts gepasseerd zijn. Tien jaar geleden was ik de eerste om op te treden tegen de onbeheerste instroom van asielzoekers en om te waarschuwen tegen de legalisering van drugs. Van mijn critici van toen lees ik vandaag merkwaardige dingen. Het woord 'kut-Marokkaan' is niet in de mond van Tobback geboren."

U had te vroeg gelijk?

"Daar gaat het niet om. Toen de rijkswacht me vroeg om bij nieuwe rekruten een hiv-test te mogen afnemen heb ik daarmee ingestemd. We keurden mensen af met de geringste afwijking op hun gezichtsvermogen omdat dat later misschien problemen zou kunnen geven. Dan leek het me redelijk dat we ook zouden testen of kandidaat-rijkswachters seropositief waren. Toen stortte de hemel op mijn hoofd neer natuurlijk. Discriminatie! Schending van de privacy, en wat weet ik al. Intussen is gebleken dat wie hiv heeft wel degelijk een probleem heeft. Ik wil maar zeggen: met de gratuite prietpraat van een bepaalde linkse kerk doe ik niet mee. Is dat reactionair, dan neem ik die titel voor lief. Er ligt hier een wit blad papier voor mij. Ik ga niet zeggen dat het zwart is om bepaalde progressieve kringen te plezieren."

De pretlichtjes in uw oogjes verraden u. Geeft u nu maar gewoon toe dat u het leuk vindt om te provoceren.

"Ja maar is dat geen linkse reflex, om mensen met vastgeroeste ideeën te jennen? U brengt me zowaar op een mooie gedachte. Zo geformuleerd, vind ik het buitengewoon progressief van mezelf om te proberen de idee-fixen, het weze van links of rechts, te doorbreken. Ik heb altijd heel erg moeten lachen met progressieven die geen kostuum uit twee stuks meer durven te dragen omdat dat niet hoort in hun kringen. Dat lijkt me een erg conservatieve reflex. Ze dragen jeans omdat dat moet volgens hun code. En ja, ik beken schuld, ik kan het moeilijk laten om de mensen daarop te wijzen. (fijn lachje om de lippen) Dat zal dan wel een karakteriële stoornis zijn, zeker."

En dan is de progressieve medemens uw favoriete boksbal.

"Wat ik erg moeilijk verdraag, is hypocrisie. Er is niets dat me meer op de zenuwen werkt dan een zelfverklaarde en een valse progressief. Ik schep er een bijzonder genoegen in om die te ontmaskeren. Tobback is reactionair, want hij wil overal op straat bewakingscamera's zetten. Terwijl niemand zich stoort aan de camera's van privé-firma's op parkeerplaatsen, in supermarkten of banken. De privé mag dat maar de overheid niet, want dan komt Big Brother meteen om de hoek kijken. Ik begrijp dat niet. Als de overheid dat doet, zijn er tenminste nog controleorganen en commissies die waken over de privacy. Ik weet niet wat de Fnac of het Shell-station doen met de beelden waar mijn hoofd op staat. Ik weet wel dat als er een behoorlijke wettelijke regeling zou bestaan voor camera's in de publieke ruimte ik veel agenten veel efficiënter zou kunnen inzetten."

Moet u achteraf niet toegeven dat u bij momenten wat kort door de bocht ging?

"O, dat wil ik meteen toegeven, nog voor u voorbeelden gegeven hebt. Wat niet wegneemt dat ik bijzonder nieuwsgierig ben naar uw voorbeelden."

Toen er voor het eerst sprake was van het homohuwelijk wou u van 'dat circus' niet weten in uw gemeentehuis.

"(Veert op) Slecht voorbeeld! Dat beantwoordt perfect aan mijn overtuiging, ook vandaag nog. Ik ben voor het homohuwelijk. Altijd geweest. Ik heb destijds nog mee een SP-voorstel daarover neergelegd in de Senaat. Ik ben ook voor een adoptieregeling voor homokoppels. Het is niet mijn allerhoogste bekommernis maar ik zie geen enkele reden om die mensen te discrimineren. Een knaap die tien maanden per jaar op een exclusief internaat van de paterkes zit, wordt ook opgevoed door alleen maar venten. Dus waarom zouden twee vrouwen of twee mannen het dan niet kunnen?

"Waar ik wel afhaak, is bij het circus dat Tom Lanoye van zijn huwelijk met René Los wilde maken op het stadhuis in Antwerpen. Ik ben er absoluut niet van overtuigd dat dat de goede zaak diende. Nog altijd hebben heel wat jongeren ernstige problemen om uit de kast te komen omdat ze bang zijn voor de reacties van hun omgeving. Dat geeft aanleiding tot immense menselijke drama's. Ik ben ervan overtuigd dat velen die op het punt stonden om ma en pa eindelijk op de hoogte te brengen weer in hun kast gekropen zijn na het zien van beelden van alweer een gay parade. Voor tien homo's die zich zeer expressief outen, zijn er negentig die dat niet durven. Mijn bekommernis gaat naar die negentig andere, die absoluut niet geholpen worden door de cinema van die andere. De enige die van zo'n expliciet gedrag beter wordt, is de homo die zoveel mogelijk boeken moet verkopen."

Er zijn ook heterokoppels die niet erg smaakvol getrouwd zijn. Wat is het verschil?

"Mensen doen op hun trouwfeest wat ze niet laten kunnen, maar in het stadhuis is iedereen gelijk en wordt er getrouwd volgens de regels van de wet. In Leuven mag je gratis huwen in de salons. Maar we behandelen iedereen wel gelijk. Wie champagne wil schenken, moet dat maar elders doen. En iedereen passeert in hetzelfde salon. We hebben geen chic salon voor de rijken en een sjofel kamertje voor de armen en er hoeft ook niet bijbetaald te worden voor een rode loper. Op de dag dat het homohuwelijk wet werd, hebben wij de wet hier zonder enig probleem uitgevoerd. Het zou nog niet in mij opkomen om dat niet te doen. Na de eerste stroom hebben we nu nog gemiddeld om de twee maanden een homokoppel dat wil trouwen. Wat mij eens te meer doet besluiten dat er nog heel wat mensen zijn die niet over de brug durven te komen. Ik ben niet overtuigd dat die geholpen worden door wat homocinema te spelen."

De progressieven moeten u in ieder geval nageven dat u extreem-rechts vooralsnog afgestopt hebt in Leuven. Waarom lukt dat hier wel en in pakweg Mechelen, 30 kilometer verder, niet?

"Bescheidenheid siert. Mechelen is niet te vergelijken met Leuven. Ook wij krijgen hier per maand 140 nationaliteiten over de vloer. Het verschil is dat de grote meerderheid van hen van de universiteit komt. Daarnaast wonen er hier pakweg 1.000 Marokkanen, 600 Koeren en nog wat Turken. In Mechelen ligt dat anders. Maar het punt zit niet in de huidskleur of nationaliteit. Dat bewijst net de Leuvense situatie, waar je evengoed alle kleuren in het straatbeeld ziet. Het multiculturele vraagstuk is vooral een probleem van armeluizen die zich gedragen als armeluizen en die wonen zoals armeluizen. Hangjongeren die niks om handen hebben en over straat zwerven, berokkenen overlast. Dat was zo al in de negentiende eeuw en dat is nu nog zo. Vergeef me als ik klink als een oude marxist, maar we hebben hier te maken met een lompenproletriaat. Wat de situatie nog meer compliceert, is dat die groep in ruime mate gehandicapt blijft door een gebrekkige kennis van de taal en van de cultuur."

U vergeleek vluchtelingen weleens met meeuwen op een stort. Alweer een intellectuele provocatie, nemen we aan?

"Ik neem daar geen woord van terug. Toen ik nog op Binnenlandse Zaken zat, was er in Leuven een probleem met Ghanese asielzoekers die, alsof ze van de lopende band kwamen gerold, hier toekwamen met alleen een briefje met het adres van het Leuvense OCMW in hun handen. Die Ghanezen waren niet blanker of zwarter dan de andere Afrikaanse studenten die hier in de stad rondliepen. Het verschil is dat zij hier doelloos rondhingen, met als enige ambitie een uitkering te verwerven bij het OCMW. Als meeuwen op een stort, om mezelf te citeren. Ik heb niks tegen meeuwen. Ik verwijt dat ook niet aan die vluchtelingen. Zij werden naar hier gesmokkeld om geld op te halen en als ze teruggestuurd werden, konden ze met de overschot van hun levensminimum in Afrika de rijke Jan uithangen. De regering heeft die onhoudbare situatie intussen gelukkig aangepast.

"Van de vroegere PSC-politicus Joseph Michel kon men moeilijk zeggen dat hij niet rechts was. Maar pas toen hij beweerde dat de migratiestromen te vergelijken waren met de migratie van de barbaroi in de Romeinse tijd viel iedereen over hem heen. Die vergelijking klopt perfect, maar dat mocht niet gezegd worden. Ze hadden Joseph Michel mogen aanpakken voor al zijn rechtse denkbeelden, maar pas als de huidige migratie vergeleken wordt met de volksverhuizingen - waar historisch wat voor te zeggen valt - is het huis te klein. Dat is nu eens de linkse kerk op haar smalst, zie."

Weer naar Leuven. U hebt nogal wat 'grote projecten' laten uitvoeren, zoals de heraanleg van het stationsplein. Vindt u dat plein zelf eigenlijk mooi?

"Bah ja. De vraag is of het daarvoor beter was. Het is nogal duidelijk dat dat niet het geval is. Het stationsplein was vroeger geen plein, het was een rommelhoop. Dan heb je de keuze tussen verder laten verloederen of herbeginnen. We zijn herbegonnen. Met als resultaat dat de functionaliteit van het plein enorm verhoogd is. Het station wordt nu het echte moderne centrum van Leuven. Geografisch ligt het ook in het centrum. Nergens in Vlaanderen ga je zo'n intense band vinden tussen openbaar vervoer en werkgelegenheid. Het Provinciehuis, straks het Vlaams Gewest, het stadspersoneel en de KBC: bij al die instellingen stopt de trein bijna letterlijk in de kelder van hun kantoor."

Fijn dat u zelf over de trein begint. Vroeger wou u nog uw hoofd voor de hst leggen, nu wilt u zelfs dat hij stopt in Leuven.

"Maar neen, ik wil dat niet. Dat is ook weer zoiets. Carl Devlies, de voorman van de Leuvense CD&V, wil dat. Omdat dat geluid vanuit de Leuvense meerderheid komt, roept iedereen dat Tobback dat wil. Voor eens en voor altijd: ik wil het tegendeel. Een hst die in Brussel, Leuven, Luik, Aken, Düren en Keulen moet stoppen, is een boemeltrein. Dan kun je beter de auto nemen. In anderhalf uur ben je in Keulen en dan hoef je niet eens te rijden zoals Walter Grootaers. Een hst die het vliegtuig moet vervangen, een vanuit het oogpunt van milieu en levenscomfort erg behartenswaardig idee, moet niet in Leuven stoppen.

"Ik ben blij dat mijn hoofd nog op mijn nek staat, maar mijn protest van destijds heeft wel opgeleverd dat we vier sporen in Leuven krijgen met een rechtstreekse toegang tot de luchthaven. In alle bescheidenheid, Zaventem is qua economische en geografische impact meer de luchthaven van Leuven dan van Brussel. Als alles goed gaat, kun je over anderhalf jaar in Leuven de trein nemen en sta je 10 minuten later aan de check-inbalie in Zaventem. Om dat erdoor te krijgen wou ik destijds graag mijn nek riskeren.

"Voor onze stadsplanning bedachten we het motto 'Metropolitaans Provincialisme'. Wij willen de bescheiden charme van een provinciestad behouden, maar met de blik op de wereld. Mijn grote voorbeeld is Weimar, ook een stad van 90.000 inwoners die culturele hoofdstad van Europa is geworden. Enfin, hun Schiller en Goethe wil ik overnemen, de afloop van hun republiek mogen ze houden. Alle ambities die Weimar heeft, mogen wij ook koesteren"

Dat u zich ook even ging moeien in de strijd tussen de grote cultuurprojecten van Gent en Antwerpen was dan wellicht veeleer metropolitaans dan provincialistisch.

"Bert Anciaux (Spirit, minister van Cultuur, BE) is hier deze week nog op bezoek geweest. Ik heb hem ronduit gezegd dat ik geen splinternieuwe concertzaal hoef. Wij zijn Brugge niet, dank u. Met de trein waar we het daarnet over hadden, sta ik straks in 15 minuten in de kelder van het Paleis voor Schone Kunsten. Ik zou wel gek zijn als ik hier een nieuw complex laat neerpoten dat niet exploiteerbaar is, zoals Brugge nu tot zijn schade ondervindt. Wat ik wél wil, is een museumsite die naam waardig. En ik wil een jongerenmuziekcentrum, 't Depot, deftig kunnen uitbouwen. Ik wens Antwerpen veel geluk met zijn Museum aan de Stroom en Gent met zijn Muziekforum en Brugge mag zijn Concertgebouw verpatsen aan de Vlaamse overheid. Maar als die projecten er komen, eis ik mijn centen voor Leuven op. Voor Vlaanderen gaat dat over 10 miljoen euro, waar wij evenveel bovenop leggen."

U wilt dus toch uw voet naast die van Gent en Antwerpen zetten.

"Het gaat me erom dat de Vlaamse regering de juiste prioriteiten kiest. Als ze morgen zeggen dat er geen geld is voor grote projecten omdat in alle Vlaamse scholen de kalk van de plafonds valt, dan buig ik deemoedig het hoofd. Maar als Gent en Antwerpen voor hun nieuwe putten zonder bodem langs de kassa passeren, dan zullen ze van mij horen. Mijn goede vriend Gerard Mortier denkt 2 miljard nodig te hebben voor zijn Forum. Ik hoop maar dat hij dat beter berekend heeft dan het bewonersaantal van Brugge. Daarvan beweert hij dat het er 60.000 zijn, terwijl het om het dubbel gaat. Het Forum gaat ons dus wellicht 4 of 5 miljard kosten. Ik ben niet van plan om mij door alle volgende Vlaamse regeringen te laten afschepen omdat al ons belastinggeld in het MAS en in het Forum steekt.

"Ik heb Gent en ook Antwerpen altijd gesteund voor het verhogen van het Sociaal Impulsfonds. Die steden hebben problemen die wij niet kennen. Maar als ik nu zie welke zottigheden ze daar van plan zijn, zie ik niet in waarom ze nog een speciale behandeling behoeven in het Stedenfonds. Als die megalomanie de norm wordt, is het besluit dat die steden rijk genoeg zijn en dat er geen probleem meer is met achterstandswijken. En kom me asjeblief niet vertellen dat het Forum het probleem in de achtergestelde wijken gaat oplossen. Muziek verlicht de zeden, maar er zijn grenzen aan mijn geloof in het heil van de kunstenaar."

Marcel Smets, de projectleider van uw stationsplein en de nieuwe Vlaamse bouwmeester, vindt het Leuvense centrum maar niks. 'Het decor van een themapark', zegt hij.

"Hij mag dat zeggen. Misschien heeft hij zelfs gelijk. Wat is de Brusselse Grote Markt dan? Ook een themapark zeker? Of de Taj Mahal? Smaken verschillen. Als Victor Hugo aan het begin van de negentiende eeuw geen nieuwe golf van interesse voor de gotiek had doen ontstaan, dan waren al onze kathedralen en belforts allang afgebroken. Zo is het ook met het Volkshuis van Victor Horta in Brussel gegaan. Nu vind ik het ook een schande dat dat gebouw is afgebroken. Omdat die zaak me zo passioneerde, ben ik in het socialistisch archief gaan opzoeken hoeveel protest er tegen die afbraak is gevoerd. Wel, ik heb een brief teruggevonden. Eén brief! Het zullen de toekomstige generaties zijn die bepalen wat blijft en wat niet. De meerderheid van de bevolking vandaag vindt de Grote Markt wél mooi. Professor Smets niet, want hij wil moderne en gedurfde architectuur, en dat is zijn goed recht. Dan moet hij wel de eerlijkheid hebben om consequent door te denken. Als hij het stadhuis plat wil gooien en vervangen door een futuristisch complex van Rem Koolhaas moet hij dat maar zeggen.

"Voor mij telt de levenskwaliteit van de Leuvenaar. De heraangelegde Bondgenotenlaan heeft die levenskwaliteit ontegensprekelijk verhoogd. Hetzelfde geldt voor de vernieuwde Philips-site, die naar de smaak van Smets ook wat banaal is. De waarheid is dat als we daar tien jaar geleden niets hadden gedaan we nu met een nieuwe stadskanker opgescheept zaten. Dan zouden we er ook een politiekantoor kunnen openen, maar dan wel een om alle overlast in de buurt in te dijken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234