Dinsdag 24/05/2022

AchtergrondPolitiek

Louis Tobback kritisch voor socioloog Mark Elchardus: ‘Er is een limiet aan wat je ernstig kan nemen’

Louis Tobback vindt de voorstellen van socioloog Mark Elchardus maar niks. Beeld Marco Mertens
Louis Tobback vindt de voorstellen van socioloog Mark Elchardus maar niks.Beeld Marco Mertens

Voormalig sp.a-voorzitter Louis Tobback veegt in een vandaag verschenen recensie de vloer aan met het nieuwe boek van socioloog Mark Elchardus, voormalig huisideoloog van de Vlaamse socialisten. ‘Dit gaat veel te ver voor al wie niet extreemrechts is.’

Stavros Kelepouris

Ooit waren Louis Tobback en Mark Elchardus ideologische medestanders. Als partijvoorzitter van de Vlaamse socialisten stond Tobback voor een ‘flinkse’ lijn – links beleid, met grote nadruk op integratie en een parler-vrai over de uitdagingen van migratie. Elchardus gold toen als onofficiële partij-ideoloog.

Na de publicatie van Reset, Elchardus’ recentste boek, lijkt die verstandhouding helemaal voorbij. “Hebt U ook niet de indruk dat de taliban met dit recept al vergevorderd is?”, vraagt Tobback in een recensie in het linkse tijdschrift Samenleving & Politiek (SamPol).

Rechtsstaat

In Reset pleit Mark Elchardus voor een nieuw democratisch bestel, waarin veel meer dan vandaag naar het volk geluisterd wordt. Het volk moet altijd het laatste woord hebben, vindt Elchardus. Dat betekent ook dat het parlement – de volksvertegenwoordigers – de beslissingen van rechtbanken naast zich neer moet kunnen leggen.

“Valt daarover nog te discussiëren? Dat is toch compleet in strijd met de rechtsstaat? Zelfs Hitler en Stalin deden de moeite om schijnprocessen te organiseren,” zegt Tobback in een reactie aan De Morgen. “Er kan geen socialist voorstander zijn van wat Mark schrijft.”

In een interview met deze krant gaf Elchardus nochtans aan dat hij snel zou samenzitten met Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. Dat is meer dan een beleefdheidsbezoekje. Voor veel socialisten is het al langer de vraag of ze zich, zoals Elchardus, strenger moeten opstellen op het vlak van migratie. Elchardus ziet onder meer heil in een puntensysteem voor kandidaat-migranten, en pushbacks aan de Europese buitengrenzen.

Kosten en baten

“Er is een limiet aan wat je nog ernstig kan nemen, en dit hoort daar niet bij”, gaat Tobback voort. “Elchardus zegt dat de kosten en baten van migratie niet berekend kunnen worden. Maar hij voegt er wel nog snel aan toe dat een Japanse immigrant gemiddeld geld opbrengt en een Marokkaan geld kost. Dat kan je toch alleen maar zien als een louter racistische uitspraak?”

“Conner kan ook lezen. Hij heeft mij echt niet nodig om te weten dat Marks voorstellen geen brug maar een hele autosnelweg te ver zijn. Waarom? Als u zelf niet beseft dat dit allemaal veel te ver gaat voor al wie niet extreemrecht is, zijn we uitgepraat”, reageert Tobback. “Het was al te merken in zijn columns: Mark is voortdurend opgeschoven naar de nationalistische, identitaire kant. Mij gaat hij niet meer overtuigen. De lijn is getrokken.”

Mark Elchardus, hoogleraar sociologie aan de Vrij Universiteit Brussel (VUB). Beeld Wouter Van Vooren
Mark Elchardus, hoogleraar sociologie aan de Vrij Universiteit Brussel (VUB).Beeld Wouter Van Vooren

Hij vergelijkt Elchardus met Hendrik De Man, de voormalige voorzitter van de Belgische Werkliedenpartij, de eerste socialistische partij van het land. In de jaren 30 en 40 raakte De Man misnoegd over de democratie. Uiteindelijk liet hij zich meeslepen door het fascisme. Tobback vindt dat ook Elchardus ver is afgedwaald van het socialisme.

“Het zou mij werkelijk benieuwen te vernemen welke frustratie deze linkse apostel van zijn paard heeft gebliksemd,” schrijft hij in SamPol. “Ik schrijf dit alles niet met vreugde. Maar met treurnis.”

Zwaktebod

In een reactie aan De Morgen noemt Elchardus de recensie enigszins teleurstellend. “Ze is op een aantal vlakken misleidend. Maar meer substantieel vind ik het jammer dat hij mijn voorstellen verwerpt, zonder te zeggen waarom. Dat was interessanter geweest.”

“Die vergelijking met de taliban en het nationaalsocialisme, dat is toch wat spijtig”, zegt Elchardus nog. “Een aantal sociaal-democraten zouden eigenlijk gelukkig mogen zijn dat het nationaalsocialisme er is geweest, ze zouden anders niet weten wat ze nog moeten zeggen als ze een beetje uit hun comfortzone gehaald worden. Linkse mensen die meteen verwijzen naar de jaren 30, dat is toch een beetje een zwaktebod.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234