Zaterdag 24/07/2021

Lotte Heijtenis (31) schittert in theaterstuk 'Tot in de woestijn' en heeft in 'Jes' haar eerste tv-hoofdrol beet

'Alle ballast overboord en spélen maar'

Nieuwsgierig, maar ook een tikje onzeker, blikt actrice Lotte Heijtenis in de begingeneriek van de vtm-serie Jes de toekomst tegemoet. Ook in het echte leven oogt haar toekomst veelbelovend. Na allerlei taal- en acteeropleidingen, die haar tot in Parijs en Mexico brachten, weet ze nu meer dan ooit wat ze wil.

Door Sarah Theerlynck

'Is dit alles?' Dat denkt Jes in de gelijknamige vtm-serie, wanneer ze op het punt staat met haar workaholic van een vriend naar Shanghai te vertrekken. Ze maakt een radicale keuze: ze gaat niet. En probeert een nieuw leven op te bouwen in Brussel. Met vallen en opstaan. Lotte Heijtenis speelt de rol met verve. Ook zij is in haar leven al verschillende wegen ingeslagen. De laatste jaren lijkt ze haar plek te hebben gevonden, met mooie vertolkingen in theaterstukken van onder meer KVS en Laika, en met een rol in de tv-reeks De smaak van De Keyser, als Helena's vriendin Charlotte.

In Jes speel je je eerste tv-hoofdrol. Voelt het aan als de grote doorbraak?

Heijtenis: "Ik ben daar niet zo mee bezig. Proportioneel is een reeks als Jes natuurlijk gigantisch. Opeens bereik je zo'n groot publiek. Maar mijn eerste première in het theater, Kamer en de man bij theater Onderhetvel, dat was voor mij ook enorm. Het was... een bevalling. Ook al was dat gezelschap helemaal niet zo bekend en kwam er elke keer maar honderd man."

Sta je anders tegenover tv-werk als tegenover rollen in het theater?

"Voor mij is er geen niveauverschil, maar tv en theater zijn wel twee verschillende dingen. De essentie van het acteren is dezelfde: zo eerlijk mogelijk tegenover je publiek staan. Maar het werkproces is anders. Bij tv-werk is er weinig tijd om bij de dingen te blijven stilstaan. Er is nauwelijks ruimte voor repetitie of evaluatie. Bij een theaterstuk zoek je samen wat je wilt vertellen, en hoe. Je evalueert, je stelt bij. Bij tv is dat anders. Bij de opnames voor Jes heb ik echt moeten zoeken hoe ik binnen de technische beperkingen toch vrij kon zijn. En dat lukte. Ik gooide alle ballast overboord en spéélde gewoon. En doordat ik de tijd niet had om lang na te denken of te twijfelen, heb ik intuïtiever leren acteren."

In Humo zei jouw medeacteur Koen De Graeve: 'Iedereen is tot het uiterste gegaan om het rond te krijgen, maar dat lukt geen tweede keer. Als ze de ploeg voorstellen om onder dezelfde omstandigheden een tweede seizoen van Jes te draaien, dan mogen ze dat op hun buik schrijven.' Akkoord?

"Het was soms krap, en daardoor intensief voor cast en crew. We hadden zeven dagen voor 45 minuten aflevering, dus moest het vooruitgaan. Maar iedereen heeft zich volledig gegeven en dat is ook te zien aan het resultaat, vind ik. Je voelt de warmte in de reeks en zo was het ook op de set. Maar een dagje meer per aflevering zou wel mogen. Let op, ik ben de regisseuses en vtm en het productiehuis Eyeworks heel dankbaar voor alle kansen die ze me hebben gegeven. Een totaal onbekende actrice een hoofdrol geven: dat is lef."

Was er een groot verschil in manier van werken met De smaak van De Keyser?

"Ja, maar die reeks is ook met veel meer tijd en geld gemaakt. Zelfs voor mijn rol was er tijd om een dag lang met regisseur Jan Matthys en de medespelers te babbelen over dat geweldige epische verhaal en ieders rol daarin. Dan kan er veel ontstaan. Zo zou het altijd moeten gaan."

Hoe heb je je op de rol van Jes voorbereid?

"In het theater gaat er bij mij altijd veel gegraaf aan een rol vooraf, maar bij Jes was dat minder. Na de auditie ging ik met een glimlach om de lippen naar huis. En dat zei voor mij genoeg. Na het lezen van de eerste scenario's was ik helemaal verkocht. Er was meteen die grote herkenbaarheid. Hoe Jes denkt en voelt en twijfelt, is erg van deze tijd. Voor dertigers van nu, maar ook voor vijftigers, zestigers, is het altijd opnieuw mogelijk om gemaakte keuzes in vraag te stellen, en hun leven alsnog een andere wending te geven. Denk je eraan om van partner of van job te veranderen, dan is dat geen taboe meer. De sociale controle is voor een groot deel weggevallen.

"Dat is positief, maar het heeft ook zijn grenzen. Het zit in onze individualistische maatschappij ingebakken, hé. Het kapitalisme houdt ons voor dat je altijd meer en verder en hoger kunt gaan, niet alleen materieel, maar ook in het 'verwerven' van geluk. Alsof geluk in een nieuwe koffiemachine zit. Op zich is het natuurlijk niet slecht dat je in deze tijd zoveel keuzemogelijkheden hebt, maar soms kan ik er behoorlijk ongelukkig van worden."

Hoe ga jij met die talloze keuzemogelijkheden om?

"Ik ben daar niet altijd goed in. Ik kan soms lang twijfelen, de voors en tegens afwegen, maar meestal kom ik uit bij mijn eerste intuïtieve gevoel. En daar gan ik dan voor. Je weet toch nooit wat er komt."

Vandaar je nogal afwisselende parcours?

"Misschien, ja. Ik heb altijd graag geacteerd en gedanst, maar de droom om actrice te worden, was - op mijn achttiende - maar een van de dromen. Ik was ook geïnteresseerd in talen en geschiedenis. En omdat ik graag Spaans wilde leren, ben ik Romaanse gaan studeren. Ik heb daar veel van opgestoken, maar vond me ook te jong om op mijn kamertje gigantische hoeveelheden leerstof te verstouwen. Op den duur kreeg ik het gevoel dat ik een stuk zelfontplooiing aan het missen was."

En dus trok je naar Mexico om er Mexicaanse literatuur te gaan studeren?

"Ik wilde heel graag naar Latijns-Amerika. Het was geen romantische droom. Het was... interesse. Ik had een oom die in de jaren zestig al in Paraguay was gaan wonen, mijn halve familie spreekt Spaans, en na mijn studie wilde ik de Latijns-Amerikaanse cultuur, taal en geschiedenis echt leren kennen, leven met en tussen die mensen.

"In het begin was het best wel eenzaam en confronterend in Mexico City. Ik woonde ver van de universiteit in een kamertje aan een snelweg met negen rijvakken en moest telkens anderhalf uur de bus of de metro op om op de unief te geraken. Maar vooral de confrontatie met de extreme armoede daar was zwaar. De sociale strijd werd daar op het scherp van de snee gevoerd. Wie niks heeft, vecht, hé. Zeker wanneer de kasten van huizen van de rijken je de ogen uitsteken. Ik heb mijn studie er uiteindelijk niet afgemaakt, maar ben wel gebleven om verder rond te reizen."

Leek het je onzinnig om in zo'n klimaat literatuur te studeren?

"Dat was het niet, nee. De mensen met wie ik in de klas zat, waren allemaal zo gepassioneerd, gingen zo ver in hun liefde voor de literatuur... Ik was daar nog niet. Ik ben er toen theater- en dansworkshops gaan volgen. Een echte bevrijding. Ik was ook niet meer 'die blonde'. Daarvòòr werd ik overal waar ik kwam aangestaard. Je wordt onmiddellijk bekeken als een gringa, een Amerikaanse... In die workshops viel dat 'verschil' weg. We waren mensen met dezelfde passie. En ook: de droom om te acteren was er weer. Ik had voor mezelf nog niet uitgemaakt dat ik er echt professioneel iets mee zou gaan doen. Ik wist alleen: ik speel graag. Daarna ben ik naar Parijs getrokken, waar ik theater heb gestudeerd aan de Sorbonne. Het was geweldig. Ik speelde en danste, volgde praktisch gerichte vakken en ik wist dat ik verder wilde gaan. Ik heb toen een jaar aan het Conservatorium van Antwerpen gezeten, maar dat was geen plek voor mij. Ik heb een bepaalde warmte, een zeker gevoel van vertrouwen nodig om me te kunnen geven, en dat was er daar niet."

Ben je daarom de opleiding theaterdocent/regisseur gaan doen aan de Toneelacademie van Maastricht? Omdat je dacht: 'Echt actrice worden, dat lukt toch niet meer'?

"Ik heb dat even gedacht, ja. Je komt ook op een punt dat je denkt: 'Ga ik nu nog een opleiding volgen?' Veel vrienden van de universiteit leidden heel andere levens, hadden zekerheid opgebouwd. Maar door die opleiding te volgen, heb ik net opnieuw het genot van acteren ontdekt. We moesten er veel zelf spelen en dat is goed voor me geweest. Ik kon het ook combineren met lessen woord in het deeltijds kunstonderwijs."

Wat wilde je de studenten daar vooral bijbrengen?

"Spelplezier. Ik wilde lichtjes in hun ogen zien schitteren. Ik heb les gegeven aan vrouwen van zestig en aan kindjes van zes en deed dat echt graag."

Maar nu is het aan jou om te spelen.

"(lacht) Ja. En ik geniet er met volle teugen van. Ik speel nu met het gezelschap Laika het stuk Tot in de woestijn, over een jongen die op het verkeerde pad terechtkomt. We hebben het stuk ook in Calais opgevoerd in het Frans en het was een groot succes. En daarna? Er staan een paar projecten op stapel, maar of die ook doorgaan, hangt af van de subsidies die die gezelschappen zullen krijgen. En hopelijk een tweede reeks van Jes?"

Jes, elke woensdag om 21.40 uur op vtm, herhaling: elke vrijdag na de avondfilm.

Tot in de woestijn van Laika, nog tot 25 april op het festival Blok-bloc, www.blok-bloc.be, 03/230.81.91 (Laika)

Een totaal onbekende actrice een hoofdrol geven, dat is lef hebben

n 'Hoe Jes denkt en voelt en twijfelt, is erg van deze tijd. Dertigers, maar ook pakweg zestigers, kunnen hun leven altijd opnieuw nog een andere wending geven. Dat is mooi, veel keuze hebben, maar je kunt er ook behoorlijk ongelukkig van worden.'

n Lotte Heijtenis als Jes in Jes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234