Maandag 18/01/2021

Lot van Stefaan De Clerck lijkt bezegeld

Al dagen lang sudderde het ongenoegen over Stefaan De Clerck in de catacomben van de christen-democratie. Vier jaar na de historische nederlaag van 13 juni 1999 ging CD&V opnieuw achteruit. Gisteravond kreeg de interne kritiek plots een publieke uitweg: de Antwerpse afdeling wil dat de nationale voorzitter opstapt. Twee uur later kondigde Stefaan De Clerck aan dat hij vandaag om 12 uur een persconferentie geeft op het partijhoofdkwartier. Daar zal hij naar alle waarschijnlijkheid zijn vertrek aankondigen en voorzittersverkiezingen aankondigen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ruud Goossens / Filip Rogiers

Maandagmiddag klonk Stefaan De Clerck nog bijzonder combattief. Op een persconferentie, waarvoor hij het partijbureau even verlaten had, kondigde de CD&V-voorzitter aan dat hij doorging als kopman van de Vlaamse christen-democraten. Dat de uitslag van de verkiezing een teleurstelling was geworden, wilde De Clerck niet ontkennen maar zijn bestuur had hem een mandaat gegeven om door te gaan. De voorzitter zou een 'routeplan' uitwerken tegen 10 juni dat CD&V in staat moest stellen om het over een jaar bij de Vlaamse en Europese verkiezingen beter te doen. De Clerck trok zich op aan de goede resultaten van enkele nieuwkomers, zoals Inge Vervotte, en ging voorbij aan zijn eigen terugval in Kortrijk.

Dat vonden ook nogal wat partijgenoten. Nog dezelfde dag sijpelde het ware verhaal van de bestuursvergadering door (DM 20/5): De Clerck vroeg of hij mocht voortdoen, waarna er een bijzonder lange stilte viel. Toen de voorzitter het nog eens vroeg, piepte weer niemand. Waarna hij naar buiten ging en abusievelijk concludeerde dat het allemaal in orde was. Dat was het niet, want intern was de analyse van De Clercks presteren allesbehalve positief. Daar wijt men de nederlaag van 18 mei voor een groot gedeelte aan de wollige communicatie van de voorzitter. "Tot bij de start van de kopstukkendebatten op televisie zaten we goed", zei een vooraanstaande CD&V'er gisteren nog. "En toen is het fout beginnen lopen."

Toen De Clerck eergisteren aankondigde dat hij van plan was om zijn mandaat in de Kamer van Volksvertegenwoordigers op te nemen, kwam er voor het eerst publiek gemor. De afgelopen jaren had De Clerck zijn handen immers al vol als burgemeester van Kortrijk en als voorzitter. Jong CD&V-voorzitter Jonathan Cardoen laakte de beslissing van De Clerck omdat hij op die manier de weg versperde voor eerste opvolger, ondervoorzitter en jong talent Hendrik Bogaert. "Stefaan nam een valse start na de verkiezingen", luidde het. "We hopen nu dat hij dat rechtzet en niet alleen met intenties."

Publieke steunbetuigingen kreeg Cardoen niet maar - en veel belangrijker - de jongerenvoorzitter werd ook niet teruggefloten. Intern ontstond er langzaam maar zeker een duidelijke meerderheid die vond dat doorgaan mét De Clerck als voorzitter geen optie was. Stilaan ontstond een breed verbond om kamerfractieleider Yves Leterme nog voor de zomer als absoluut boegbeeld, en dus als partijvoorzitter, naar voren te schuiven. Diverse bronnen bevestigden gisteren aan De Morgen dat Leterme, als prominentste vertegenwoordiger van de middengeneratie in de partij, zowel door de pre-1999-garde, de ex-ministers onder wie Jean-Luc Dehaene, als door de jongeren wordt beschouwd als de meest logische keuze om de partij naar de Vlaamse verkiezingen van juni 2004 te leiden.

Maar het bleef bij off the record-analyses. Voor De Clerck zijn eigen conclusies en oplossingen zou presenteren, moest de boel onder controle gehouden worden. Gisteravond bleek dat dat niet mogelijk was. Op de Antwerpse televisiezender ATV bevestigde lokaal CD&V-voorzitter Boudewijn Muts dat zijn afdeling tot de conclusie was gekomen dat er een andere kopman moest komen voor de verkiezingen van 2004 (zie hiernaast). Meteen ging het alarm op rood staan in de Wetstraat 89, waar het partijhoofdkwartier van CD&V gevestigd is. Rond halfnegen vertrok er een e-mailbericht naar de krantenredacties: vandaag om 12 uur geeft Stefaan De Clerck een persconferentie.

Volgens eensluidende bronnen zal de CD&V-voorzitter daar zijn ontslag aankondigen en interne voorzittersverkiezingen aankondigen. Wie zich in de strijd zal gooien; is nog niet meteen duidelijk. Yves Leterme wilde gisteravond geen commentaar geven op de stroomversnelling, al is de kans groot dat hij geroepen wordt. De kamerfractieleider van de christen-democraten zit niet te popelen om in de huidige omstandigheden aan zet te komen. Hij vreest in een positie te komen zoals Louis Tobback in de SP in 1995, zijnde: een overgangsfiguur te worden, die de schade beperkt tot aan de volgende verkiezingen om dan finaal de fakkel te moeten doorgeven aan een echt jonge Turk. Hij vreest met andere woorden dat hij aan een kamikazeopdracht zal beginnen.

Wie kan er zich nog in de strijd gooien? Het meest geciteerd is Antwerps lijsttrekker en ex-Sabena-vakbondsvrouw Inge Vervotte, die op 18 mei meer dan 90.000 voorkeurstemmen in de wacht wist te slepen. Zij werd gisteren al naar voren geschoven door de Antwerpse CD&V. Hendrik Bogaert is ook een mogelijkheid. En traditiegetrouw viel gisteravond ook de naam van het Aalterse enfant terrible Pieter De Crem. Hij onthield zich gisteren van elke commentaar: "Mijn lippen zijn verzegeld, ik bevind mij in een staat van mutisme die stilaan op afasie begint te lijken." Ook gehoord, maar minder waarschijnlijk want weinig vernieuwend is ex-NMBS-topman Etienne Schouppe. Hij slaagde er zondag in om vanaf de lijstduwersplaats toch verkozen te raken.

Intern ontstond er de afgelopen dagen langzaam maar zeker een meerderheid die vond dat doorgaan mét De Clerck als voorzitter geen optie was

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234