Maandag 25/05/2020
Lore Vonck.

Gezondheidszorg

Lore dacht ooit aan suïcide: ‘Niemand zou zo diep mogen zitten als ik destijds’

Lore Vonck.Beeld Eric de Mildt

‘Iemand die uit het leven wil stappen, kan je niet tegenhouden.’ Dat idee leeft nog in veel Vlaamse hoofden, zeggen experts suïcidepreventie. Onterecht. ‘Hoe vroeger je erbij bent, hoe makkelijker het is om uit die zwarte tunnel te geraken.’

“Als je op een goede manier aan preventie doet, dan heb je niet veel zorg nodig”, zegt Lore Vonck stellig. Dat doet ze niet in opdracht van het VLESP, het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie, waar minister Wouter Beke (CD&V) 54.000 euro weghaalt en waar ze coördinator is van Werkgroep Verder, een kenniscentrum voor nabestaanden na zelfdoding. Vonck zegt dat in de eerste plaats omdat ze zelf ooit zo “supersuïcidaal” was. 

De poging van Vonck dateert van negen jaar geleden. Ze was achttien toen, maar ze heeft “geluk” gehad. Volgens haar hadden een aantal preventieve maatregelen een groot verschil kunnen maken, destijds. “Een suïcidaal proces duurt jaren. Hoe vroeger je erbij bent, hoe makkelijker het is om uit die zwarte tunnel te geraken. Maar eens je er te diep in zit, heb je daar de energie niet voor, de hoop ook niet.”

‘Zware rugzak’

Vonck was al in het middelbaar depressief. Een gevolg van “de zware rugzak die ze als misbruikt kind meekreeg”. Een breuk met haar toenmalige vriend in haar laatste jaar maakte het nog erger. “Ik zag niet meer hoe ik er bovenop zou geraken. In mijn hoofd was er uiteindelijk nog maar één oplossing.” 

Had er een decennium geleden een chat als die van de Zelfmoordlijn bestaan of apps als BackUp en On Track Again, die een houvast proberen bieden bij zelfmoordgedachten, dan was het volgens haar nooit zover gekomen. “In mijn tijd bestond er zelfs niet eens een site waar je hulppistes konden vinden. Ik wist niet wat een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg was.” De Zelfmoordlijn was er wel maar gebruikte ze niet. “Ik vond het een drempel om met een wildvreemde te bellen.”

Lore Vonck meent dat bepaalde preventieve maatregelen, als een chat, voor haar een verschil hadden gemaakt, maar is dat effectief ook voor anderen zo? In het Vlaams regeerakkoord schrijft Beke dat het preventiebeleid “meer tastbaar en meetbaar moet worden”.

“Die tast- en meetbaarheid is er wel degelijk al”, reageert professor Gwendolyn Portzky, directeur van het VLESP, een van de organisaties die volgens de Mediahuis-kranten moeten besparen. 

Preventie helpt

“Het is bewezen dat preventie helpt om het aantal suïcides en pogingen naar beneden te krijgen.” Ze illustreert met Vlaamse cijfers: in onze regio stappen elke dag drie mensen uit het leven en doen er zevenentwintig een poging daartoe. “Maar sinds we inzetten op preventie gaan de cijfers duidelijk naar beneden. Wat de suïcides betreft: tussen 2000 en 2017 zijn die met 25 procent afgenomen. Het aantal pogingen is tussen 2000 en 2018 ook nog eens met 20 procent gedaald.” 

Dat is niet alleen de verdienste van initiatieven als de Zelfmoordlijn en de vormingen voor hulpverleners, geeft ze toe. “Er zullen ook andere factoren een rol spelen, zoals een verbeterde zorg. Maar je kan niet zeggen dat preventie niets afdoet: in landen waar een beleid ontbreekt, gaan de cijfers omhoog. In landen mét beleid zie je de grafieken dalen.” 

Waarom zulke cijfers beleidsmakers dan niet overtuigen om fors bij te investeren? “Dat weet ik ook niet. Ik denk dat het te maken heeft met de moeilijkheid van het onderwerp. Het taboe is nog steeds groot”, aldus Portzky. Die merkt naar eigen zeggen nog steeds op hoe moeilijk mensen het blijven vinden om over zelfdoding te spreken. “Er is ook een kleine groep die overtuigd blijft dat je zo’n zelfdoding niet kan voorkomen.”

Lore Vonck rekent zich tot de groep believers. “Sinds mijn eigen mislukte poging doe ik er alles voor om te voorkomen dat iemand nog zo diep zou zitten als ik destijds.” In haar geval heeft ze al één wezenlijk verschil kunnen maken. “Een paar jaar geleden kreeg ik een sms’je van een vriendin waarin zij mij liet weten dat ze een afscheidsbrief klaar had.” Vonck belde daarop meteen naar de Zelfmoordlijn om te weten hoe ze het best zou reageren. “Ik heb haar voorgesteld om professionele hulp te zoeken en daar is ze gelukkig op ingegaan. Ik word nog altijd blij als ik een foto op Facebook zie voorbijkomen waarop ze breed staat te lachen.”

Wie met vragen zit over zelfdoding, kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de site www.zelfmoord1813.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234