Woensdag 19/02/2020

Lol blijven trappen in bange tijden

'We're gonna party for the right to fight', luidt het op de nieuwe plaat van de Beastie Boys. Ooit spuiden de New Yorkers dezelfde woorden in een andere volgorde én context, maar dat tijdperk is lang vervlogen. Zeker nu onlangs uitlekte dat het Amerikaanse leger muziek van de groep heeft gebruikt om Iraakse gevangenen te martelen, recht het hiphoptrio de rug. Met het strijdvaardige To the 5 Boroughs hopen de oproerkraaiers van weleer zelfs te wegen op de komende presidentsverkiezingen.

PARIJS

Van onze medewerker

Kurt Blondeel

Voor de goede orde: het lachen is de eeuwige adolescenten Mike Diamond (37), Adam Yauch (38) en Adam Horovitz (36) geenszins vergaan. Nog steeds laten hun alter ego's Mike D, MCA en AdRock zich, met een baseballpet schuin op de kruin en een gekke trek rond de bek, graag op sleeptouw nemen door de verworvenheden van de postmoderne cultuur. Anders gezegd: het regent op To the 5 Boroughs alweer lofbetuigingen aan sciencefiction-tv, New Yorkse platenwinkels en - in jolige b-boy-rijmelarijen - zichzelf.

Toch tonen de Beastie Boys zich op hun zesde reguliere studioplaat zowel van hun meest politieke als nostalgische kant. Zoals de plaattitel aangeeft, is thuisstad New York de rode draad in dit verhaal. Vooreerst spreekt uit de muziek op To the 5 Boroughs een diepgewortelde hang naar de dagen waarin hiphop de vijf New Yorkse wijken Brooklyn, Bronx, Queens, Staten Island en Manhattan veroverde. Als inwoners van die laatste borough maakten de drie daarenboven de verschrikking van 11 september vanop de eerste rij mee. Sinds de Beastie Boys zich in 1994 begonnen te engageren voor het Tibetaanse verzet tegen de Chinese bezetting van dat land (wat uitmondde in een jarenlange reeks Tibetan Freedom Concerts), weten we natuurlijk dat ze al eens een krant openslaan. Alleen was daar in hun sappige teksten tot op heden weinig of niets van te merken. Op To the 5 Boroughs vonden de Beasties in George W. Bush echter een uiterst dankbare pispaal.

"Ik heb me afgevraagd of het niet een beetje vreemd zou zijn om een deel van de plaat op te hangen aan een specifiek persoon die op dit moment president is", zegt Adam Yauch daarover. "Hoe zal zoiets klinken over vijf of tien jaar? Maar de situatie is kritiek genoeg om duidelijk te zijn: die clown moet verdwijnen."

Het eerste wat aan de plaat opvalt, is de hoes. Die toont de skyline van New York namelijk mét de twee torens van het World Trade Centre.

Adam Yauch: "Die torens zijn onlosmakelijk verbonden met het New York waarin we zijn opgegroeid. Zo hebben we de plaat ook opgevat: als een hommage aan de stad van onze jeugd."

Adam Horovitz: "In zekere zin vind je dat ook wel op onze andere platen. We hebben het altijd al gehad over wat we vroeger allemaal zo leuk vonden, dingen die ons omringden en waar zowel wijzelf als onze vrienden zich toe aangetrokken voelden. Gewoon, stupid shit uit de oude dagen."

Mike Diamond: "Eigenlijk hadden we op voorhand geen concept voor deze plaat uitgedokterd. Het was pas toen we de definitieve songs uitkozen dat New York als een sterk thema kwam bovendrijven."

Jullie hebben twee jaar aan de plaat gewerkt. Was de selectie van de vijftien nummers een zware klus?

Diamond: "Ik had het eerlijk gezegd moeilijker en gewelddadiger verwacht. Doorgaans beginnen we onze studiodag met een rondje boksen of karate, of doen we een middeleeuws steekspel met alles erop en eraan. Maar serieus, toen de knopen moesten worden doorgehakt waren wij drieën en onze mixer en technicus het betrekkelijk snel eens. Laat ik het zo stellen: het onnozele eiland, het ernstige eiland en het b-boy-eiland definieerden zichzelf zowat. Er werd dus tamelijk unaniem beslist welke tracks ervan werden weggestemd."

Yauch: "In ieder geval waren we het er afgelopen winter al over eens dat de plaat in juni van dit jaar zou moeten uitkomen. We hadden er gerust nog meer tijd in kunnen steken, maar we hopen echt dat Bush bij de komende verkiezingen de laan wordt uitgestuurd. Daarom moest de plaat wel ruim op voorhand afgerond zijn: je weet maar nooit dat we van enige invloed kunnen zijn."

To the 5 Boroughs is, zeker in vergelijking met het heel diverse Hello Nasty, een opvallend eenvormige plaat geworden. Jullie trekken voluit de kaart van de hiphop, oude stijl.

Diamond: "Ja, deze keer hadden we even geen zin in rock of wat dan ook. Het eerste waar we onze tanden inzetten, was hiphop, en we hebben gewoon niet meer losgelaten."

Horovitz: "Ik denk niet dat we echt naar de old school teruggekeerd zijn. Het is veeleer zo dat we er niet aan kunnen ontsnappen. Het achtervolgt ons, als een nare droom."

Diamond: "Eighties-hiphop is tenslotte de muziek van onze jeugd."

Jullie beschrijven de toon van deze plaat als "amusement in beangstigende tijden". Terwijl dit toch jullie meest politieke plaat is.

Horovitz: "Als je Bush als president hebt, hoe kun je het daar dan in godsnaam níét constant over hebben? Ik bedoel, als je al de crazy shit ziet op het nieuws, of de krantenkoppen leest wanneer je op straat de kiosken voorbijwandelt, is het nogal wiedes dat je daar ook in de studio over van gedachten wisselt. Daardoor was het onvermijdelijk dat die zaken in onze teksten zijn geslopen. Net als sommige banale onderwerpen, overigens."

Diamond: "Ik vermoed dat het deze keer makkelijker is om die serieuze kant eruit te lichten. Maar eerlijk gezegd: 70 procent van de plaat is nog steeds behoorlijk lachwekkend."

Gisteren boden jullie het Parijse concertpubliek zelfs verontschuldigingen aan voor jullie president. Een gewoonte?

Yauch: "Neen, dat was de eerste keer. Nu, voortgaand op het gejuich dat we daarmee uitlokten, maakte ik me later de bedenking dat het een beetje makkelijk scoren was. Zowat iedere Amerikaanse band die naar Europa komt, doet wellicht hetzelfde. We hadden evengoed iets als 'Ik drink graag bier!' kunnen roepen (lacht). Zeggen dat George Bush suckt is evengoed een open deur intrappen. Anderzijds voelen we er ons wel voortdurend toe geroepen. Als je in de VS onder het beleid van Bush leeft, vraag je je voortdurend hoofdschuddend, bijna wanhopig af waarom hij in godsnaam deze of gene beslissing neemt. (windt zich op) Als je dan nog leest hoe de haat tegenover ons land in de hele wereld hand over hand toeneemt, krijg je de drang om uit te schreeuwen: 'Maar wij staan niet eens achter hem! We willen helemaal niet dat hij doet wat hij doet!'"

Diamond: "Laten we niet vergeten dat hij zelfs niet door een meerderheid van de Amerikanen is verkozen."

Onlangs raakte bekend dat jullie oude nummer 'No Sleep Till Brooklyn' loeihard werd gedraaid in de Abu Ghraib-gevangenis in Bagdad. Om Iraakse gevangenen te martelen.

Horovitz: "Dat hebben we ook gelezen. Ik weet eigenlijk niet wat ik daarop moet zeggen."

Diamond: "Het enige belangrijke aan dat verhaal is uiteindelijk de behandeling van die Iraakse gevangenen. Onze muziek valt helemaal in het niets tegenover het lijden van die mensen."

Horovitz: "(stil) Het is zo gestoord en triest..."

Yauch: "Het is natuurlijk ook hoogst ironisch dat muziek van ons voor zulke gruwelijke doeleinden wordt gebruikt, terwijl wij ons altijd tegen de oorlog hebben gekant."

Zou de VS een betere plek zijn om te wonen als de New Yorkse mentaliteit zich van kust tot kust zou uitstrekken?

Yauch: "Nou, mensen in andere delen van de Verenigde Staten zouden behoorlijk kwaad zijn als we dat zouden durven te stellen."

Diamond: "Heel vaak heb ik het gevoel niet het flauwste benul te hebben van wat andere Amerikanen denken. New York is echt uniek, niet alleen in ons land maar ook in de wereld. Ik heb er zowat mijn hele leven gewoond. Wat ik er specifiek mooi aan vind, is dat het een ongelooflijk gemengde stad is, die bovendien voortdurend evolueert. Zo'n samenleving vind je niet in de rest van het land, hoogstens in steden als San Francisco of Los Angeles."

Yauch: "Je kunt alle New Yorkers niet zomaar over dezelfde kam scheren, net omdat er zoveel verschillende mensen wonen. Maar als je bedoelt: zou ons land baat hebben bij een grotere verdraagzaamheid tegenover homo's, of bij meer controle op de verkoop en het gebruik van vuurwapens, dan luidt het antwoord uiteraard 'ja'."

Onze beperkte interviewtijd zit erop. Adam Horovitz maakt een jennend geluidje, alsof we in een televisiequiz een verkeerd antwoord hebben gegeven. Wanneer we hem ter afscheid de hand schudden, bemerken we de tatoeage op zijn rechteronderarm, die naast het Vrijheidsbeeld ook de twee WTC-torens afbeeldt. Het moge duidelijk zijn: New York heeft zich bij de Beastie Boys niet alleen onder, maar ook op de huid genesteld.

To the 5 Boroughs verschijnt op 14 juni bij Capitol/EMI.

'Je publiekelijk excuseren voor Bush is als roepen dat je van bier houdt. In beide gevallen trap je een open deur in''Deze keer hadden we geen zin in rock of wat dan ook. We hebben onze tanden in hiphop gezet en gewoon niet meer losgelaten'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234