Maandag 26/09/2022

NieuwsRusland

Lokale Russische media verwijderen onder dwang verhalen over gedode militairen – met ‘excuses aan de nabestaanden’

Dit beeld stond begin juni nog boven een overzicht van Russische doden op de lokale website 74.RU. Het is inmiddels verwijderd. Beeld 74.ru
Dit beeld stond begin juni nog boven een overzicht van Russische doden op de lokale website 74.RU. Het is inmiddels verwijderd.Beeld 74.ru

Lokale Russische media verwijderen lijsten met namen en postuums van omgekomen militairen. Hierdoor is het moeilijker een beeld te vormen van het aantal Russische slachtoffers in de oorlog met Oekraïne.

Pieter Sabel en Xander van Uffelen

Zeker vijf lokale Russische media hebben de afgelopen dagen namenlijsten verwijderd van hun website, zo blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant. Het weghalen van deze lijsten is het gevolg van een recente uitspraak van de rechtbank in Svetlogorsk in de regio Kaliningrad. Die acht het publiceren van de namen in strijd met het staatsgeheim. Doden uit de regio’s Krasnojark, Omsk, Tsjeljabinsk en Volgograd zijn hierdoor niet meer zichtbaar. Eerder deze maand werden tientallen doden genoemd op de lokale websites.

“Dit is voor ons een gedwongen maatregel”, schrijft de redactie van een van de media op haar website. “Onze excuses aan de moeders en vaders, echtgenotes en kinderen, familieleden en vrienden van de militairen die zijn omgekomen tijdens de speciale militaire operatie in Oekraïne.”

‘Kinderen van de regio’

Regionale media maken soms een bericht of een kort postuum als een soldaat uit hun gebied is overleden en begraven. Enkele media hadden deze postuums gebundeld. Mede op basis van deze overzichten heeft de onafhankelijke Russische website Mediazona vastgesteld dat inmiddels zeker 3.211 Russische militairen de dood vonden in Oekraïne. Het laatste officiële getal dat de Russische overheid naar buiten bracht – eind maart – is 1.351. Sommige landelijke Russische staatsmedia zijn in Europese landen geblokkeerd.

Niet lang na de Russische inval in Oekraïne begonnen lokale media overzichten te maken van de omgekomen ‘kinderen van de regio’, zoals de vaak jonge soldaten worden genoemd. Volgens de Russische rechter is het publiceren van dit soort persoonlijke gegevens echter in strijd met de wet op het staatsgeheim. De rechter gaf zijn oordeel over postuums die waren verschenen op de website 60.RU.

Soldaten brengen een eresaluut voor de omgekomen sergeant Daniil Dumenko in een stad nabij Volgograd.  Beeld AP
Soldaten brengen een eresaluut voor de omgekomen sergeant Daniil Dumenko in een stad nabij Volgograd.Beeld AP

Volgens de rechter mag de gepubliceerde informatie niet worden verspreid op het grondgebied van de Russische Federatie. Het besluit geldt met onmiddellijke ingang. Om vervolging of sluiting te voorkomen, volgden andere regionale websites het voorbeeld. Ze verwijderden hun overzichten woensdag nadat de uitspraak via een persbericht naar buiten was gebracht. Zo zag de redactie van de website NGS24.RU zich naar eigen zeggen genoodzaakt de ‘geheugenpagina’ te verwijderen voor militairen uit het gebied rondom de Siberische stad Krasnojark die stierven tijdens een ‘speciale operatie’ in Oekraïne.

Staatsgeheim

In 1995 tekende de toenmalige president Jeltsin een decreet waardoor de namen van doden in oorlogstijd onder het staatsgeheim gingen vallen. De huidige president Poetin breidde het decreet uit met de namen van doden die vallen “in vredestijd ten tijde van het uitvoeren van speciale operaties“.

Daarnaast verwijst de rechter naar de federale wet op persoonsgegevens. Hierin staat dat de persoon in kwestie zelf toestemming moet geven voor het verspreiden van zijn of haar persoonsgegevens – in dit geval is de persoon in kwestie dus omgekomen. Een aantal van de websites die nu hun postuums hebben verwijderd, zeiden hun informatie over de doden te baseren op officiële bronnen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234