Dinsdag 12/11/2019

Explosies Sri Lanka

‘Lokale islamitische beweging zat achter zelfmoordaanslagen’

Sri Lanka maakt de zwaarste aanslagengolf mee sinds het einde van de burgeroorlog. Beeld AFP

In Sri Lanka dringt de vraag zich op of een waarschuwing van veiligheidsdiensten tien dagen geleden over een mogelijke terreuraanslag op kerken wel serieus genoeg is genomen. Premier Ranil Wickremsinghe gaf toe dat de regering “informatie had voorafgaand aan de aanslag” maar dat ministers niet op de hoogte waren gesteld. 

Stand van zaken

Drie kerken en drie hotels in Sri Lanka zijn gisterenochtend simultaan getroffen door explosies. Ondertussen is er ook een zevende en een achtste explosie geweest. Een negende explosief werd onschadelijk gemaakt.

Volgens de politie zijn er al zeker 290 doden gevallen en 500 gewonden. Er zouden zeker 35 buitenlanders onder de slachtoffers zijn, onder wie minstens 5 Britten en “verschillende” Amerikanen. Er is ook sprake van zeker 1 Nederlands slachtoffer. Er zou geen sprake zijn van Belgische slachtoffers.

De twee hotels en een van de kerken bevinden zich in de hoofdstad Colombo, twee andere kerken staan in het oosten van het eiland. 

De regering heeft met de vinger gewezen naar de lokale islamistische groep National Thowheeth Jama’ath (NTJ). Die heeft de verantwoordelijkheid tot dusver niet opgeëist.

Volgens de politie werden tot dusver vierentwintig verdachten opgepakt in verband met de aanslagen op kerken en hotels.

Premier Ranil Wickremsinghe gaf ondertussen toe dat de regering “informatie had voorafgaand aan de aanslag” maar dat ministers niet op de hoogte waren gesteld. 

Meer lezen: Hoe de aanslagen religieuze spanningen in Sri Lanka verder onder druk zetten

Vier van de explosies vonden plaats in Colombo, een in de Rooms-Katholieke St. Anthony’s Shrine en drie in luxehotels die veel door buitenlandse toeristen worden bezocht: de Cinnamon Grand, de Shangria-La en het Kingsbury Hotel. Twee andere explosies vonden plaats in kerken tijdens de Paasviering in de plaatsen Negombo en Batticaloa. 

Na de middag was er nog een zevende explosie in Dehiwela, in de buurt van de hoofdstad Colombo. Die aanslag gebeurde in een hotel vlakbij een zoo en zou aan zeker twee mensen het leven hebben gekost. Nog even later werd een achtste explosie gemeld. Daarbij zijn drie agenten om het leven gekomen. De zelfmoordaanslag vond plaats in een wooncomplex in de buitenwijk Dematagoda van hoofdstad Colombo.

In de buurt van het internationale vliegveld van de Sri Lankaanse hoofdstad Colombo werd bovendien een zelfgemaakte bom gevonden. De Sri Lankaanse luchtmacht heeft het explosief onschadelijk gemaakt.

Beeld REUTERS

Een lokale islamistische beweging, de National Thowheeth Jama’ath (NTJ), zit volgens regeringswoordvoerder Rajitha Senaratne achter de zelfmoordaanslagen.

Senaratne bevestigde op een persconferentie dat de politiediensten tien dagen geleden al een waarschuwing hadden verspreid dat de NTJ een aanval zou voorbereiden op kerken en de Indiase ambassade in Colombo.

De autoriteiten onderzoeken ook mogelijke banden van de NTJ met buitenlandse groepen. “We denken niet dat deze aanslagen enkel zijn uitgevoerd door een groep mensen uit dit land. Zonder een internationaal netwerk waren deze aanslagen nooit gelukt”, zo verklaarde Senaratne.

Avondklok

De regering heeft de avondklok ingesteld vanaf 18 uur ‘s avonds lokale tijd en omwille van “de openbare veiligheid” gaat vanaf middernacht de noodtoestand van kracht. 

Door de noodtoestand af te kondigen, krijgen de veiligheidsdiensten speciale bevoegdheden. “Dat is beslist om de politie en het leger in staat te stellen de openbare veiligheid te verzekeren”, zo staat in een mededeling van het presidentschap. De noodtoestand gaat in om middernacht (20.30 uur Belgische tijd).

Tegelijkertijd is voor dinsdag een dag van nationale rouw aangekondigd. 

Beeld AFP

Colombo’s aartsbisschop Malcom Ranjith heeft er bij de Sri Lankaanse regering op aangedrongen om de verantwoordelijken voor de explosies “genadeloos te straffen”. De aartsbisschop had het over een “zeer, zeer verdrietige dag voor ons allemaal”, veroordeelde de daden en hij uitte zijn medeleven aan alle gewonden en families die iemand verloren.

“Ik vraag de regering om een heel onpartijdig en sterk onderzoek in te stellen, en te achterhalen wie verantwoordelijk is voor deze daad. En ook om hen genadeloos te straffen, want alleen dieren kunnen zich zo gedragen”, verklaarde Ranjith aan de pers. “Ik vraag alle Sri Lankanen om het recht niet in eigen handen te nemen, en de vrede en harmonie in dit land te behouden”, zei hij verderop in zijn verklaring nog. Hij vroeg alle mensen die daartoe in staat zijn ook om bloed te geven om de meer dan 500 gewonden te helpen.

Bij twee van de aanslagen zou gezien zijn dat de aanslagplegers zichzelf met bomgordels hebben opgeblazen, maar verdere details over de toedracht van de explosies zijn nog niet bekend.

‘Anarchie’

Op sociale media verschenen beelden waarop te zien was dat het dak van de Sint Sebastiaankerk in Negombo, een stad met een katholieke meerderheid in het overwegend boeddhistische Sri Lanka, er vrijwel af is geblazen. Ooggetuigen zeiden overal bloed en lichaamsdelen te hebben gezien.

President Maithripala Sirisena heeft de bevolking opgeroepen kalm te blijven en de autoriteiten te ondersteunen bij hun onderzoek. De minister van Financiën, Mangala Samaraweera, noemde de aanslag op Twitter een “gecoördineerde poging om anarchie te creëren”. Premier Ranil Wickremesinghe roept op tot eenheid en vraagt geen onbevestigde berichten te delen.

Beeld REUTERS

Volgens een verantwoordelijke van de toerismeautoriteiten in Sri Lanka zijn 32 van de meer dan 200 dodelijke slachtoffers buitenlanders. Onder hen vijf Britten, een Nederlandse vrouw, een Portugese man, twee Turken, een Chinees, een Japanner, drie Denen en drie Indiërs. Van Belgen onder de slachtoffers is voorlopig geen sprake.

Minister van Buitenlandse Zaken en Defensie Didier Reynders (MR) heeft de explosies veroordeeld. “Ik ben triest en geschokt door de terreuraanslagen op kerken en hotels op Pasen in Sri Lanka. Ik veroordeel deze vreselijke haat. Mijn gedachten zijn bij de slachtoffers en hun families en vrienden”, tweet hij. Buitenlandse Zaken volgt de situatie op de voet op.

Noodnummer voor wie familie of vrienden in Sri Lanka heeft

Belgen die zich zorgen maken om familie of vrienden in Sri Lanka, kunnen terecht op het nummer 02/501.81.11 van Buitenlandse Zaken voor meer informatie.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234