Maandag 24/02/2020

Lofzang voor een verdoemde rapgroep

Een nieuwe plaat van A Tribe Called Quest? Wie de turbulente geschiedenis van het invloedrijke trio kent, houdt zijn hart vast. Of wordt het toch een pakkende hiphopeulogie?

"Kijk, ik heb een sms'je van Q-Tip gekregen! Hij wenst me veel geluk bij de operatie." Een dolgelukkige Phife Dawg staart ontroerd naar zijn gsm, vlak voor hij de operatiekamer in moet voor een niertransplantatie. Met zijn rapbroeder en jeugdvriend Q-Tip leeft hij al maanden in onmin.

Het is een van de krachtigste scènes uit Beats, Rhymes & Life: The travels of A Tribe Called Quest, de behoorlijk tragische documentaire over de legendarische Amerikaanse hiphopgroep. Phife overleed in maart van dit jaar aan de complicaties die zijn suikerziekte met zich mee brachten - de aandoening die ook de voornoemde transplantatie noodzakelijk maakte. Hij werd 45.

Gedeukte ego's en een creatieve impasse hadden aan het einde van de jaren 90 het gelauwerde hiphoptrio opgeblazen. Toch stemden de door zijn ziekte fel verzwakte Phife, Q-Tip en hun introverte dj Ali Shaheed Muhammad bijna tien jaar later toe om nog één keer samen de baan op te gaan. Met desastreuze gevolgen. In de documentaire zien we Phife en Q-Tip heftig ruziënd de reünieshows doorspartelen. Na een zoveelste woordenwisseling kappen de rappers ermee en verbreken ze elk contact. Het definitieve einde van A Tribe Called Quest.

Dáchten we althans. Want kijk, morgen verschijnt We Got It From Here... Thank You 4 Your Service, de eerste Tribe-plaat in achttien jaar, bovendien de allerlaatste. Mét Phife Dawg. Niet zomaar oude restopnames van zijn raps die op slinkse wijze op verse beats zijn gemonteerd, zo vertelde Q-Tip in een persmededeling. "Hij heeft ons verlaten met de blauwdrukken voor wat we moesten doen."

Wat blijkt? De twee rappers verzoenden zich vorig jaar en besloten, na een comebackperformance in de talkshow van Jimmy Fallon, om aan een nieuw album te beginnen. De gezondheid van Phife leek bovendien stabiel. De kiemen voor het allerlaatste Tribe-album waren dus gezaaid toen Phife onverwacht overleed.

Elton John

Het album dat straks verschijnt herbergt wellicht slechts een fractie van de oorspronkelijke Tribe-magie, tenzij Phife de meeste van zijn partijen al had opgenomen en een zegje had in de vormgeving van de plaat. Hoe dan ook treedt een schare beroemde gastmuzikanten aan op het album, als lekkermakertje. Kendrick Lamar en Anderson .Paak moeten de jonge rapfans lokken, Jack White de rockliefhebbers, André 3000 en Talib Kweli de fans van kwaliteitshiphop. Wat Elton John op die nieuwe Tribe-plaat doet, is ons een raadsel.

Waarom hiphopfans van boven de dertig begonnen te hyperventileren toen het nieuwe album werd aangekondigd? Omdat A Tribe Called Quest aan het einde van de jaren 80 niet alleen de deuren naar een nieuw muziekuniversum op een kier zette, maar ook een aantrekkelijke levenshouding op een zilveren schoteltje aanbood. Samen met bands als The Jungle Brothers en De La Soul trokken zij de conscious hiphop, een heuse community die lijnrecht tegenover de norse gangsta rap van N.W.A. en Ice-T stond. Wereldwijsheid en respect voor het Afro-Amerikaanse culturele erfgoed stonden hoog in het vaandel. Een optimistisch maatschappijbeeld entte zich op funky texturen en warme soul, recht uit de seventies geplukt.

Hun charmante debuut People's Instinctive Travels and The Paths of Rhythm baarde de hits 'Left My Wallet in El Segundo', 'Bonita Applebum' en vooral 'Can I Kick It, dat slim zat gestoeld op Lou Reeds 'Walk on the Wild Side'. Een jaar later, in 1991, verscheen de verbluffende opvolger The Low End Theory, een overrompelend meesterwerk vol subtiele jazztoetsen. De doorbraak naar het grote publiek kwam er in 1993 met Midnight Marauders, een briljante cross-over naar de popmuziek die toch nog tonnen street cred onder de poriën had. Na dat triumviraat doofde Tribe uit. De albums die in de tweede helft van de nineties volgden, lieten een uitgebluste, vermoeide versie van de groep horen. De broedertwisten tussen de overgevoelige Phife en de geniale egomaniak Q-Tip werden heftiger, de inspiratie stond op een laag pitje en de tijdgeest zoomde in op andere hiphopvarianten. Het was het einde van de 'Golden Age of Hiphop'.

Hun erfenis? Zonder Tribe zouden Erykah Badu, The Roots of D'Angelo nooit hun stem hebben gevonden. Pharrell Williams is een superfan van de band, net als Kanye West en Kendrick Lamar. Het warmbloedige afrocentrisme, het geflirt met jazz, de charmant stoffige vinylbeats: anno 2016 zou hiphop heel anders klinken zonder hun invloed. Ook in ons land trouwens, want zowel Woodie Smalls, Dvtch Norris als Coely zijn schatplichtig aan de organische, soulvolle stijl van Tribe.

Wordt die laatste plaat een smet op het blazoen of het ultieme eerbetoon? Hout vasthouden.

We Got It From Here... Thank You 4 Your Service verschijnt morgen bij Epic/Sony

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234