Dinsdag 04/08/2020

Onderwijs

Lockdown doet leerkloof niet groeien: ‘Overstap van lager naar secundair niet in het gedrang door coronacrisis’

Beeld Photo News

De gevreesde impact van de lockdown op de leerprestaties in het basisonderwijs blijft beperkt. De resultaten van de gevalideerde toetsen – die meten in hoeverre leerlingen de eindtermen na zes jaar onder de knie hebben – van koepel OVSG tonen noch een algemene leerachterstand, noch een grotere leerkloof.

De gemiddelde resultaten van die gevalideerde toetsen, waar ruim 14.000 afstuderende leerlingen in het basisonderwijs aan deelnamen, liggen dit jaar grotendeels in lijn met die van vorig schooljaar. Voor wiskunde (67 procent) en Nederlands (72 procent) zijn de totaalscores zelfs volledig gelijk, ondanks schommelingen binnen de subdomeinen. Wereldoriëntatie gaat licht achteruit (van 78 naar 76 procent), maar Frans licht vooruit (75 naar 77 procent). 

Gevalideerde toetsen zoals die van de Onderwijs­vereniging van Steden en Gemeenten (OVSG), die ongeveer een kwart van het basisonderwijs vertegenwoordigt, meten in hoeverre leerlingen de gestelde eindtermen aan het eind van het lager onder de knie hebben. De lockdown heeft op dat vlak dus niet voor een grote schok gezorgd, en dat ondanks de grote zorgen die onderwijsexperts zich de voorbije maanden maakten over de impact op de leerprestaties. 

Hoewel OVSG zelf aangeeft dat vergelijkingen tussen schooljaren normaal afgeraden zijn – de vraagstelling is namelijk nooit identiek – is het volgens algemeen directeur Patriek Delbaere wel een belangrijke indicatie. “Uit deze resultaten kunnen we afleiden dat de overstap van lager naar secundair onderwijs niet in het gedrang is geraakt door de coronacrisis”, zegt Delbaere. “De leerachterstand blijft duidelijk beperkt voor deze groep, en dat stemt me hoopvol. Al hebben we hiermee natuurlijk geen zicht op de andere leerjaren.”

De cijfers bevestigen de eerdere signalen uit het onderwijsveld. Deze week bleek al uit de eerste, voorzichtige bevindingen van de gevalideerde toetsen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen dat de impact ‘globaal beperkt’ lijkt, en in een bevraging van de Onderwijsinspectie gaven drie op de vier basisscholen aan dat ‘geen of slechts enkele leerlingen’ leerachterstand opliepen.

Waar Katholiek Onderwijs Vlaanderen echter nog gewag maakte van “grote verschillen tussen leerlingen” onder de waterlijn, komt uit de resultaten van de OVSG-toets geen grotere kloof tussen sterke en zwakkere leerlingen naar voren. “Er waren inderdaad onrustwekkende cijfers over een groep kinderen die niet bereikt werd met het afstandsonderwjis, maar we mogen ook de inspanningen van leerkrachten niet onderschatten”, zegt Delbaere daarover. “Sommigen onder hen gingen tot aan de deur. Dat is niet altijd gemeten.”

Vraag blijft of de resultaten van de OVSG-toets wel zulke vaststellingen toelaten. Anders dan vorige jaren waren scholen niet decretaal verplicht om gevalideerde toetsen af te nemen. Hoewel nog steeds 87 procent van de vooraf ingeschreven stedelijke en gemeentelijke scholen present tekende voor de OVSG-toets, haakte een aanzienlijk deel af.

Om welke scholen het precies gaat, is niet geweten. Het is dus niet uitgesloten dat basisscholen met een groot aandeel kwetsbare jongeren de toets achterwege lieten. Of dat scholen die de voorbije maanden simpelweg worstelden met de lockdown de bui voelden hangen. “Dat zou inderdaad voor een vertekend beeld kunnen zorgen, al heb ik niet die indruk”, zegt Delbaere, die erop wijst dat het hele stedelijk onderwijs in Antwerpen en Gent bijvoorbeeld deelnam.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234