Zaterdag 24/07/2021

Liverpool bruist weer

'Rise up'. Liverpool, een havenstad verankerd in zijn verleden, vibreert weer. The Beatles doen het toerisme swingen en zijn meest succesvolle voetbalclub, Liverpool FC, flirt met een eerste landstitel in 24 jaar. Gloriedagen herleven.

18 APRIL 1964

28.000 working class-helden in zondagspak kwelen op Anfield Road de nieuwste Beatles-hit.: 'She loves you, yeah, yeah, yeah...'. Dokwerkers, scheepsbouwers, fabrieksarbeiders en studenten onder mekaar. Het is een mensenzee met zijn getijde, als een golf gaan ze op en neer. 'The Kop', genoemd naar een oorlogsheuvel in Zuid-Afrika, heeft op dat moment 'You'll never walk alone' van Gerry and the Pacemakers als lijflied geadopteerd, maar ook de songs van andere groepen uit de stad passeren de revue.

Rock-n'-goal

Het indrukwekkende supportersvak achter het doel is een fenomeen, een schrik voor veel tegenstanders. Passievol, authentiek, humoristisch, soms vijandig, maar vooral inventief. Liverpool is begin jaren zestig de meest swingende stad in het Verenigd Koninkrijk, met vier jongens die op het punt staan de wereld te veroveren, The Beatles, en Everton en Liverpool als vaandeldragers in het voetbal. De 'rock-'n-goal' geeft Liverpool een eigen smoel: een stad die in zichzelf gelooft en dat ook graag naar buiten brengt. "Voordien waren we al blij dat Liverpool eens vermeld werd op tv", zegt David, 68 jaar en Liverpoolfan. "We waren zo trots dat we eindelijk serieus werden genomen. De opgang van onze club, onder Bill Shankly, viel samen met de 'Merseybeat'. De stad bruiste. De populairste bands in Engeland traden gewoon op bij ons in de pub, het voetbal was de andere uitlaatklep. Samen met vrienden zingen in 'The Kop'. Geweldig."

De verhalen uit de oude doos worden graag en met veel trots opgedist. Over hoe Everton-keeper Gordon West eens een handtas kreeg aangeboden vanuit 'The Kop' en die ook aannam. Over hoe de Liverpool Echo werd opgerold om onopgemerkt te kunnen plassen tussen de massa of hoe de as van overleden fans er werd uitgestrooid. "Een briljante tijd", zegt Kevin, een van de gidsen op de stadiontour in Anfield Road. "We speelden de 'Liverpool way'. We waren onze tijd vooruit. Dominant voetbal, waarin balbezit werd gekoppeld aan werkkracht. We wonnen niet elke trofee, maar gaven wel die indruk."

Heethoofden

De eerste landstitel sinds 1946 op 18 april 1964, nog twee kampioenschapsbekers ('66 en '73), twee FA Cups ('65 en '74) en een UEFA Cup (in '73). Shankly's opvolgers, Bob Paisley, Joe Fagan en speler-trainer Kenny Dalglish trokken die lijn door. Het clubmuseum puilt uit van de trofeeën: nog 10 titels tot 1990, 4 Europa Cup I's, 1 UEFA Cup, 2 FA Cups en 4 League Cups. "Het Heizeldrama, waar 39 fans voor de Europacup-finale tegen Juventus stierven na een charge van onze heethoofden, was een triest keerpunt", zegt Kevin. Een schandvlek die de club nooit meer krijgt uitgewist. Zijn sterkte, zijn passie, is een probleem geworden. De hoop van de sixties ruimt plaats voor de wanhoop van de seventies. De oprukkende hooligancultuur vindt ook zijn weg naar het Noorden. Desillusie en woede heersen in Liverpool, kreunend onder de economische crisis. Een half miljoen mensen gaat elders op zoek naar werk. De energie, de trots en de passie vloeit deels weg. De stad is zijn hart kwijt en ook zijn voetbalclub glijdt langzaam af. Hillsborough, het stadion waar in 1989 door slechte organisatie en twijfelachtig optreden van de hulpdiensten 96 fans het leven laten, neemt de laatste illusies weg.

18 APRIL 2014

Zijn binnenstad straalt weer. Door investeringen en slimme stadsmarketing heeft Liverpool, Europese cultuurhoofdstad in 2008, zijn ziel teruggevonden. De trauma's van de eighties zijn verteerd. Heden en verleden omarmen mekaar. Nieuwe hotels, interactieve musea en kunstgalerijen domineren samen met de historische 'Three Graces' de skyline aan de gerestaureerde dokken - UNESCO-werelderfgoed. De wereld heeft Liverpool overgenomen, maar niet de buitenwijken of Anfield Road. Stadion en omgeving zijn niet mee ontwikkeld. Een spookwijk, overgeleverd aan de leegstand en verloedering. Een 'Penny Lane' in verval. Op die ene kapper, een bakker en een krantenkiosk na, hangen de rolluiken overal naar beneden, zijn deuren en ramen gebarricadeerd en hangen overal waarschuwingsborden voor criminaliteit. Enkelingen weigeren nog halsstarrig, maar de meeste omwonenden zijn tot hun woede verjaagd door de club. Voor een prikje uitgekocht door immomakelaars om het stadion uit te breiden. Ondanks de grote plannen is er nog geen steen gelegd. Kans gemist. Waar anderen mee op de commerciële kar sprongen of een suikeroom zochten, bleef Liverpool lang vasthouden aan zijn traditie. Een wachtlijst voor 28.000 abonnees voor in totaal 46.000 plaatsen zegt eigenlijk voldoende. Stadiongids Kevin zal het vaak benadrukken: "Very old stadium, very small." Ook vanbinnen. De kleedkamer ziet er nog altijd hetzelfde uit als op de zwart-witfoto's uit de jaren '70. Houten bankjes, een kapstok per speler, drie massagetafels, nul comfort. Zelfs de spelers zitten nog altijd volgens het Shankly-stramien. "Linie per linie, om de communicatie te verbeteren", zegt de gids. "Het verleden heeft deze club gemaakt. Daarom houden we daaraan vast." Toch wil de club de ontwikkeling en de toekomst nu doordrukken. 'Rise Up' hangt op een grote affiche aan het stadion. Verrijs, zoals de stad.

"De atmosfeer van de oude dagen op 'The Kop' zullen we noot meer beleven", zegt Andy, taxichauffeur en diehard. De jongeren hebben niet het enthousiasme van hun ouders. Een abonnement, het goedkoopste 750 euro per jaar, is voor velen niet betaalbaar. Er is een overkill aan voetbal op tv en omdat stad en club supporterstoerisme - Aziaten, Amerikanen en Scandinaven, die de clubshop plunderen, de stad en de plaatselijke horeca bezoeken en zo geld in het laatje brengen - blijven aanmoedigen, komt een groot deel van de fans niet meer uit eigen streek. Andy: "De wereld is ons stadion binnen geslopen, maar onze identiteit hebben we nog. De working class is weg, maar onze wortels niet. De strijd voor gelijkheid, voor rechtvaardigheid, die samenhorigheid. Na 25 jaar vechten voor de slachtoffers van Hillsborough, Justice for the 96, en tegen de leugens en fouten van de autoriteiten, is vorig jaar toch gerechtigheid geschied. Dat typeert ons."

Explosie aan emoties

Ook tussen de lijnen heeft Liverpool die eigenheid teruggevonden. FA en League Cups, een UEFA beker en de Champions League in 2005, hadden de stad het vorige decennium valse hoop gegeven, maar het moderne voetbal onder Brendan Rodgers, met de vechtlust en dominantie van Shankly, en de goede resultaten doen het roodgezinde stadsdeel - families zijn er nog altijd verdeeld tussen Everton en Liverpool - weer dromen. "It are exciting times", zegt Andy. "De titel, 50 jaar na de eerste van Shankly, 25 jaar na Hillsborough: dat zou zo'n mooi eerbetoon zijn. Als we kampioen worden, beloof ik een explosie aan emoties. Mijn hart brak toen ik Steven Gerrard na de winst tegen Manchester City een traan zag laten. Dat was het gevoel van een stad. De hoop, de trauma's uit het verleden, het geloof." Hij fluit 'We are Liverpool, tralalalala', op de tonen van 'Brown Girl in the Ring', een seventieshit van Boney M, die regelmatig uit de tribunes rolt. "Een liedje dat ik als jonge gast ook meezong, in de gloriedagen. Die grote momenten hebben we gemist. Vreugde en treurnis hebben hier altijd hand in hand gewandeld, maar straks zijn we weer een cosmopool. We are Liverpool." De stad heeft zijn trots terug en schreeuwt dat ook uit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234