Zaterdag 10/04/2021

Breaking news

LIVE: Oorzaak zwarte rook boven reactor 3 onbekend

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Volg hier de crisis in Japan minuut per minuut. Naast de humanitaire crisis blijven alle ogen gericht op Fukushima waar nog steeds een kernramp dreigt. De voorbije dagen kwam er wat positiever nieuws uit de kerncentrale, maar nu blijkt de radioactieve besmetting toch een stuk erger te zijn dan de Japanse overheid liet uitschijnen. Er blijven ook problemen met reactors 2 en 3. En er is sinds enkele uren ongerustheid over reactor 1.

9u30: Kyodo News zegt dat de zwarte rook boven reactor 3 geleidelijk afneemt.

9u25:
Er werd geen verhoogde radioactiviteit gemeten na de zwarte rook die opsteeg uit kernreactor 3.

9u23:
Volgens Edano is er nog altijd water in het waterbad met de gebruikte brandstofstaven in reactor 3.

9u18:
De stralingswaarde die aan de kerncentrale van Fukushima gemeten werd na de zwarte rook bedroeg 283,7 microsievert. Twee uur voor de rook werd opgemerkt was de straling 435 microsievert.

9u12: Kabinetschef Edano vindt het "betreurenswaardig dat de regen en de wind de radioactiviteit verder verspreiden". Hij roept de bewoners van Tokio op om niet in paniek water te gaan hamsteren.

8u55: Weerom stijgt er zwarte rook op uit reactor 3. Tv-zender NHK maakt gewag van donkere wolken boven de reactor. De rook ontstond deze namiddag plaatselijke tijd rond 16u20. De werknemers zijn in veiligheid gebracht. Het is voorlopig onduidelijk waar de rook vandaan komt. Er werd geen vuurhaard gespot.

8u17:
De Japanse overheid schat de totale kosten van de ramp op 220 miljard euro, of dubbel zoveel als bij de aardbeving van Kobe in 1995. De groei van de Japanse economie zal daardoor ook afgeremd worden met ongeveer een halve procent.

7u22: De temperatuur in reactor 1 loopt inmiddels op tot bijna 400 graden. Er zou geen direct gevaar dreigen, aldus de Japanse nucleaire waakhond. De limiet is 302 graden volgens het ontwerp.

6u52:
De Japanse beurs is fors lager gesloten. Berichten dat het kraanwater van Tokio voor jonge kinderen niet meer veilig is vanwege de hoeveelheid radioactieve deeltjes, zette de stemming bij beleggers onder druk. De Nikkei-index sloot 1,7 procent lager op 9449,47 punten. Dinsdag sloot de beurs in Tokio nog fors hoger, geholpen door berichten dat de situatie omtrent de beschadigde kerncentrale van Fukushima was gestabiliseerd.

6u30:
Het kraanwater van Tokio bevat inmiddels zoveel radioactieve deeltjes, dat het voor jonge kinderen niet veilig meer is. Dat meldden Japanse autoriteiten. De waarschuwing geldt voor 22 van de 23 wijken van Tokio. Metingen toonden water met een radioactieve substantie van 210 becquerel per kilo aan. Volgens de Japanse richtlijnen is meer dan 100 becquerel per kilo de maximale hoeveelheid die nog veilig is voor melk voor baby's.

5u45:
Khalid A. Al-Falih, ceo van een groot Saoedi Arabisch oliebedrijf, biedt financiële hulp van 20 miljoen Amerikaanse dollar aan Japan aan. Daarnaast wil hij ook ruwe olie en vloeibaar gas schenken.

4u59:
De effecten van de nucleaire crisis hebben ook al effect op Japanse supermarkten en restaurants in heel Azië, die sinds 11 maart -de dag van de beving en tsunami in Japan die de nucleaire crisis veroorzaakten- stellen minder te verkopen. Steeds meer Aziatische landen testen het voedsel dat uit Japan wordt geïmporteerd.

4u15:
De Verenigde Staten hebben een verbod aangekondigd op de import van verschillende levensmiddelen uit Japan, wegens het gevaar op radioactieve besmetting. De Food and Drug Administration (FDA), het agentschap dat toeziet op de invoer van voedingsmiddelen, zei dat er een waarschuwing werd uitgestuurd voor melk, zuivelproducten, verse groenten en fruit uit bepaalde Japanse gebieden. Dat betekent dat dergelijke etenswaren uit Fukushima, Ibaraki, Tochigi of Gunma niet in de VS worden toegelaten, tenzij ze gezond worden verklaard. "Bovendien zal de FDA het toezicht op alle import uit Japan voortzetten om vast te stellen of de producten uit de getroffen zone komen", luidt het nog.

3u40:
De temperatuur in reactor 1 is weer opgelopen. Reddingsdiensten koelen de reactor van buitenaf met zeewater. Ook reactor 4 wordt met water gekoeld en nummer 3 is later op de dag aan de beurt. Dat zegt de Japanse nucleaire waakhond.

3u31:
De reddingswerkzaamheden bij reactor nummer 2 zijn ondertussen stopgezet wegens het hoge stralingsniveau van 500 millisievert per uur. De limiet ligt op 150 millisievert per inzet.

3u03:
Volgens de Japanse premier Naoto Kan is het eten van 100 gram radioactieve groenten tien dagen lang gelijk aan de hoeveelheid radioactiviteit die men jaarlijks binnenkrijgt op natuurlijke wijze. Radioactief voedsel smaakt of ruikt niet anders dan normaal.

2u20:
De Amerikaanse autoriteiten kondigen aan groenten uit vier prefecturen in Japan bestemd voor de Amerikaanse markt extra scherp te gaan controleren.

1u15:
Eerste minister Naoto Kan heeft in twee prefecturen in de buurt van de kerncentrale een verbod opgelegd op de verkoop van groenten en rauwe melk, omdat er radioactief materiaal werd aangetroffen in de producten. Er werden hoge stralingsniveaus vastgesteld in meerdere producten uit Fukushima en Ibaraki. Volgens de overheid werden in beide prefecturen verschillende met bestraling besmette groenten aangetroffen. In Ibaraki werd ook besmette rauwe melk ontdekt. Kan heeft de bevolking ook gevraagd om niet te eten van de groenten waar afwijkende radioactieve waarden werden opgetekend, zoals spinazie, broccoli en bloemkool.

00u20: Er is 'drastisch" verhoogde radioactiviteit gevonden in elf verschillende soorten groenten die in de prefectuur van Fukushima gekweekt zijn. Eerder was er al melding gemaakt van besmette spinazie en broccoli, nu komen daar ook onder andere peterselie, kool en de Japanse bladgroente komatsuna bij, zegt het Japanse ministerie van Volksgezondheid. In de prefectuur Ibaraki was ook al melk gevonden die meer radioactieve deeltjes dan toegestaan bevatte. Ook in kraanwater en het zeewater in de omgeving van de centrale werd eerder al een verhoogde concentratie radioactiviteit gemeten. Maar ook in Tokio is een verhoogde hoeveelheid radioactiviteit in het leidingwater gemeten.

00u15: De Zwitserse kantons Basel-Stad en Basel-Landschaft dringen bij Frankrijk aan op de sluiting van de kerncentrale van Fessenheim, vlakbij de Zwitserse grens. In de nasleep van de ramp in Japan pleiten ze voor grondige controles. De centrale van Fessenheim, gebouwd in 1977-78, is de oudste nog actieve kerncentrale in Frankrijk, aldus nog de kantons, die er ook op wijzen dat er in het gebied gevaar voor aardschokken bestaat. Naar aanleiding van de kernramp in Japan had Zwitserland als eerste zijn plannen voor de bouw van nieuwe kerncentrales opgeschort.

23u48: Het Japanse veiligheidsagentschap zegt dat de aardbeving van zonet de herstellingsoperaties in Fukushima I niet zal storen.

23u39:
Meer info over de aardbeving die Japan om 07u12 plaatselijke tijd (23 maart) trof (zie ook bericht 23u23). De beving had een kracht van 6.0. In Iwaki (Fukushima) was hoog op de 5-schaal, in de rest van Fukushima, Miyagi en Ibaraki was de kracht eerder een 4. Al deze regio's werden al zwaar verwoest door de aardbeving en tsunami op 11 maart. Er werd geen tsunami-alarm uitgevaardigd.

23u32:
Japan gaat officieel onderzoeken hoeveel kinderen wees zijn geworden na de ramp van 11 maart. Na de aardbeving in Kobe werden zo'n 100 kinderen wees, maar gevreesd wordt dat het aantal nu een pak hoger ligt. 100.000 kinderen zijn moeten vluchten voor de tsunami of de radioactieve straling.

23u30:
De nieuwe dodentol staat op 9.199, terwijl 13.786 vermisten worden geteld. Daarmee overschrijdt de tol bijna de kaap van 23.000.

23u26:
Tepco ziet af van de geplande stroomonderbrekingen in de ochtend, maar verschuift ze naar de namiddag als het weer in de regio Kanto verslechterd. Deze ochtend zouden ze voldoende stroom moeten kunnen leveren omdat de temperaturen relatief hoog liggen.

23u23:
Een nieuwe aardbeving met magnitude 6.0 schrikt noord-Japan op.

22u46:
De Amerikaanse strijdkrachten blijven in Japan om het land bij te staan in de nadagen van de aardbeving en tsunami.

22u22:
"In een ziekenhuis in Futaba werden 128 oudere patiënten ontdekt, waarvan verschillende comateus. Ze zouden zijn in de steek gelaten door de ziekenhuismedewerkers. 14 onder hen zijn overleden", schrijft Justin McCurry in zijn rapport dat gepubliceerd werd The Lancet.

22u12:
"Japan mag dan een ontwikkeld land zijn, het heeft bewezen niet voorbereid te zijn op een gezondheidscrisis", zo luidt de harde kritiek van het medische vakblad The Lancet. Het tekort aan verpleging, dokters, pijnstillers, medicatie en drinkbaar water en voedsel bewijst dat.

21u06:
Eén van de vermiste Amerikanen is dood teruggevonden. Het gaat om de 24-jarige leerkracht Taylor Anderson. Haar lichaam is gevonden in Ishinomaki. De ouders van Anderson hebben al gereageerd: "We danken iedereen die voor ons gebeden heeft en ons gesteund heeft. Blijf bidden voor de mensen in Japan", klonk het. Ze was het laatst gezien op de fiets, vlak voor de tsunami toesloeg.

20u44:
Ook Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton ondertekent het rouwregister voor de slachtoffers in Japan. Ze doet dat bijna een week na president Obama.

20u31:
Een tweede team van het IAEA zal binnenkort aankomen in Japan, zo meldt persagentschap Kyodo. Dat team zal het eerste team bijstaan.

20u08:
Het Internationaal Atoombureau IAEA is bezorgd omtrent een mogelijk lek in Fukushima-reactor 1. Buiten blijven er hoge stralingsniveau's gemeten worden. Het ergste is misschien wel dat niemand er een idee van schijnt te hebben waar de straling vandaan komt. De IAEA werkt eraan om het lek te vinden.

20u05:
De drie vulkanen in de buurt van Tokio vertonen geen signalen van verhoogde activiteit, ondanks de recente serie van aardbevingen en naschokken.

19u55: Amerikaans Defensieminister Robert Gates geeft toe dat de VS bezorgd is om het lot van zijn werknemers en hun families in de zone van 80 kilometer rond de kerncentrale van Fukushima. "We houden het goed in het oog. We zijn erg bezorgd om onze mannen en vrouwen in uniform en onze Japanse bondgenoten. We doen wat het best is voor hen."

19u43:
Verzekeraar Munich Re schat dat de schade in Japan 1,5 miljard zal kosten. Het bedrijf waarschuwt dat het de voorziene winstdoelstelling daardoor niet zal halen.

19u40:
Schade aan chemische fabrieken in het noorden van Japan zorgt ervoor dat de inkt nodig voor het drukken van kranten en tijdschriften niet meer aangevuld wordt. Over minder dan een maand zou de inkt op kunnen zijn. De fabrikanten vragen kranten en tijdschriften om de oplages te verkleinen, tot de productie weer normaal loopt.

19u38:
Toyota gaat zijn autofabrieken niet vroeger terug opstarten dan maandag. De productie van auto-onderdelen bestemd voor het buitenland is gisteren weer begonnen.

19u36:
Rusland heeft aangeboden om het WK kunstschaatsen te organiseren, nadat gastland Japan getroffen werd door een aardbeving en tsunami. Nieuwe data zijn er nog niet.

19u33:
CNN analyseerde ook bodem op 40 kilometer van Fukushima en stelde vast dat de straling er 100 keer sterker is dan normaal. Staatszender NHK rapporteerde eerder dat de radioactiviteit in de bodem 430 keer sterker zou zijn dan normaal. Maar wie moeten we nu geloven?

19u26:
De omvang van de radioactieve besmetting begint concrete vormen aan te nemen: zowel in rauwe melk uit Ibaraki als broccoli uit Fukushima zijn te hoge hoeveelheden radioactiviteit aangetroffen.

19u22:
Japan verwacht dat in de loop van de komende dagen het aantal doden zal oplopen met duizenden tegelijk. "De tsunami die de kuststeden met kracht overspoelde, en bij het terugtrekken auto's, huizen en mensen meesleurde, zal de mensen terugbrengen", zo geloven de Japanners. In Ofunato hebben ze al een plaats voorzien om aangespoelde lijken voorlopig onder te brengen: in de basisschool.

19u03:
Edmund Lengfelder, een Duitse stralingsbioloog en baas van het Otto-Hug-Strahleninstitut zegt dat de "verantwoordelijken in Japan bewust informatie achterhouden en verkeerde informatie verstrekken" over de nucleaire ramp in Fukushima. "Er is ook geen sprake van openlijkheid".

Lengfelder is niet van de minste. Hij is één van 's werelds absolute experts in de materie, met meer dan 200 wetenschappelijke publicaties op zijn naam. Hij werkte ondermeer in het Institute of Cancer Research and Department of Physics in London, is lid van de Medical Research Council in Harwell en richtte het Strahlenbiologische Institut aan de Ludwig-Maximilians-Universität München op.

Bovendien speelde hij een belangrijke rol tijdens de ramp in Tsjernobyl. Hij trok meer dan 150 keer naar Wit-Rusland en Oekraïne om bestraalde mensen te behandelen. Samen met enkele collega's verzorgde hij in totaal meer dan 100.000 Tsjernobylslachtoffers.

18u35:
Radioactieve besmetting van groenten (boven de wettelijk toegestane limiet) in de prefecturen Fukushima, Chiba, Gunma en Tochigi. In dat gebied wonen 12 miljoen mensen.

18u29:
Yoshifumi Kaji, directeur van het Japanse equivalent van onze Gezondheidsinspectie, zegt dat "het mogelijk is dat er toch radioactief besmette groenten op de markt zijn gekomen en verkocht werden".

18u01:
James Lyons van het Internationaal Atoomagentschap aan Reuters: "We meten dat er nog steeds een radioactief lek is in Fukushima, maar we weten niet van waar die straling komt."

17u57:
Volgens het KMI komt de radioactieve wolk die boven IJsland werd gesignaleeerd niet over ons land. De wind zit in een andere richting.

17u54:
Het Internationaal Atoomagentschap klaagt ook over het feit dat het niet genoeg op de hoogte wordt gehouden door de Japanners. Zo heeft het al erg lang niks gehoord over de toestand van de baden met gebruikte splijtstofstaven van reactors 1, 3 en 4.

17u28:
Het Internationaal Atoomagentschap laat bij monde van Graham Andrew, senior advisor van Yukiya Amano, weten dat "de radioactieve besmetting in de regio is zorgwekkend en moet nauwgelet in de gaten worden gehouden". Plus: "We are still in an accident that is still in a very serious situation".

17u23:
In het door de tsunami getroffen Kesennuma is in de Shinkin Bank iemand gaan lopen met ongeveer 500.000 euro in cash. Dat geld zat in de kluis, waarvan het veiligheidsmechanisme het begaf door de vloedgolf, het wegvallen van de stroom of de zware aardschok (of een combinatie daarvan). De dief moest gewoon binnenwandelen en zijn zakken vullen. Door de chaos in het overspoelde stadje ontdekte de bank pas vandaag dat het geld weg was, verklaarde een anonieme agent aan een reporter van AP. Hij vertelde de journalist dat hem eigenlijk verboden was om van hety incident iets tegen de pers te zeggen.

17u14:
Ook in de controlekamer van reactor nummer 3 is er nu licht!

17u12:
Het bad met gebruikte splijtstofstaven van reactor nummer 2 is gevuld met water vandaag, maar de temperatuur blijft te hoog: 51 graden, terwijl het niet meer dan 40 mag zijn.

17u09:
Het is nu nacht in Japan en tijd om de voornaamste nieuw ontwikkelingen op een rijtje te zetten:

1) Na sussende woorden dat "het ergste nu wel achter de rug is" van het Japans atoomagenschap, blijkt er een ernstig probleem met reactor nummer 1 te zijn, waar de temperatuur in de reactorkern onheilspellend stijgt.

2) Er komen meer berichten binnen over de verspreiding van de radioactiviteit. Uit metingen van dinsdagochtend (Japanse tijd) blijkt dat op 8 kilometer van de centrale de niveaus jodium-131 meer dan 80 keer hoger liggen de wettelijke limiet en op 16 kilometer nog steeds meer dan 16 keer. De cijfers wijzen erop dat de radioactieve besmetting van de zee uitbreidt.

In de grond op veertig kilometer van de rampcentrale Fukushima 1 zit nu al meer dan 400 keer de normale hoeveelheid radioactiviteit. Dat blijkt uit stalen die professor Keigo Endo van de Gunma-universiteit analyseerde. Hij vond 430 keer meer jodium-131 dan normaal en 47 keer meer cesium-47 dan voor de kernramp.

Vannacht maakte iemand van het Internationaal Atoomagentschap bekend dat in een dorpje op 20 kilometer van de centrale de radioactiviteit 1.600 keer hoger is dan normaal. Ook de regen is radioactief, toen het in Ibaraki, meer dan 100 kilometer van de centrale begon te regenen werd een nieuwe piek gemeten.

3) De wind is gedraaid en zit nu in de richting van Tokio.

4) Er is stroom op de site, en licht in de centrale controlekamer, maar niet in de reactorgebouwen. Er moeten reparaties uitgevoerd worden voor die daar kan worden aangesloten.

5) Er duiken steeds meer bewijzen op van een "ongezonde" relatie tussen de Japanse overheid en Tepco. Zo werden een maand voor de tsunami "stress cracks" vastgesteld aan reactor 1, maar de overheid negeerde het rapport en verleende Tepco een nieuwe vergunning voor tien jaar.

6) Er hangt radioactiviteit van Fukushima boven Europa. Het gaat om niet-gevaarlijke concentraties.

16u50:
Het aantal doden en vermisten ligt nu boven 23.000.

16u43:
Goed nieuws is wel dat door de stroom er nu tenminste licht is op de site. De stroom is ook aangesloten op alle zes de reactorgebouwen, maar voorlopig durven de ingenieurs hem nog niet aanzetten.

16u41:
Een "senior official" van het Internationaal Atoomagentschap zegt tegen journaliste van Reuters "ongerust te zijn" over de situatie in reactor 1 in de rampcentrale van Fukushima.

16u19:
Sakae Muto, vice-president bij Tepco: "We hebben meer tijd nodig en meer water om de reactoren te koelen. Het is te vroeg om te zeggen dat de situatie stabiel is." Muto bevestigde dat reactor nummer 1 sinds vandaag weer zorgen baart. De temperatuur in de kern van de reactor bedraagt nu 390 graden celsius en is stijgende. "Die moet dringend naar beneden", aldus Muto tegen Reuters, en hij voegde er aan toe dat de reactor gebouwd is om niet hoger dan 300 graden celsius te gaan.

15u16:
Na een "break" van drie dagen zijn er in Tokio opnieuw georganiseerde stroomonderbrekingen. Ongeveer drie miljoen mensen per keer komen dan zonder stroom te zitten. Dat scenario gaat nog zeker tot eind april en waarschijnlijk langer duren. Er zijn immers een aantal problemen:

1) Tepco, de grootste elektriciteitsproducent in Azië is in de tsunami 20 procent van z'n capaciteit verloren. Het kan daardoor momenteel nog 35 gigawatt produceren.

2) Tepco denkt tegen de zomer aan 54 gigawatt te geraken, terwijl er dan normaal gezien 60 gigawatt nodig is, en meer als er een hittegolf is. De stroomonderbrekingen zullen dus nog een poosje aanhouden.

3) De enige rivaal die Tepco kan helpen, Tohoku Electric Power Co, die normaal één derde van z'n stroom doorverkoopt aan Tepco, is ook zwaar getroffen. Die kan niet bijleveren.

4) Waarom dan niet gewoon stroom afleiden van de andere, niet getroffen delen, zoals het Westen van Japan? Dat kan niet omdat daar een 60 hertz frequentie wordt gebruikt, en in het Oosten van Japan is 50 hertz. Er is slechts een overdrachtcapaciteit van amper 1.000 megawatt. De twee verschillende stroomstandaarden werden bepaald tijdens het Meiji-tijdperk, meer dan 100 jaar geleden.

14u54:
De Japanse premier Kan heeft 15 minuten gebeld met Herman Van Rompuy. Kan beloofde Van Rompuy "transparant te zullen communiceren over de nucleaire ramp".

14u46:
Na meer dan 11 dagen is de brand in de Cosmo Oil-raffinaderij in Chiba eindelijk geblust. Het was met 220.000 vaten per dag één van de grootste raffinaderijen van Japan.

14u41:
In de grond op veertig kilometer van de rampcentrale Fukushima 1 zit nu al meer dan 400 keer de normale hoeveelheid radioactiviteit. Dat blijkt uit stalen die professor Keigo Endo van de Gunma-universiteit analyseerde. Hij vond 430 keer meer jodium-131 dan normaal en 47 keer meer cesium-47 dan voor de kernramp, meldt de New York Times.

14u22:
Sony zit ook in de problemen. Het denkt eraan om ondermeer de fabricage van ondermeer PlayStations tijdelijk naar het buitenland over te hevelen. Vijftien van Sony's 25 Japanse fabrieken liggen nog altijd stil, en de overige tien hebben te kampen met urenlange stroomonderbrekingen. In Japan wordt nog altijd een vijfde van 's werelds microchips geproduceerd.

14u21:
Bedrijven buiten Japan beginnen de gevolgen van de megabeving te voelen. Rio Tinto, 's werelds tweede grootste ontginner van ijzererts, vreest dat de aanvoer van ijzererts zal verminderen omdat de aanvoer van werktuigen uit Japan gestopt is. Apple, General Motors en Nokia zitten nu al in de knoei. Toyota zegt dat het al 140.000 auto's achterstaat, een aantal dat elke dag met meer dan 20.000 oploopt.

13u45:
De Japanse zender NHK waarschuwt voor erg zware naschokken, "tot zeven of meer" op de magnitudeschaal, voor het Noordoosten van Japan.

13u44:
"De tsunami heeft de hele Sint-Jakobsschelpenindustrie van Japan weggeveegd", zegt vishandelaar Toshiharu Kagami, "en niet alleen de kwekerijen, maar ook alle mensen die daar werkten." Ook de oesterindustrie is weggevaagd en die van het in Japan erg populaire "wakame"-zeewier. Het gaat om een sector die een jaarlijkse omzet draaide van 5 miljard. Japanners zijn dol op zeevruchten, maar het zal volgens Kagami jaren duren voor er weer een degelijke aanvoer is.

13u20:
De jongste twee uur is de radioactiviteit weer flink aan het stijgen in Ibaraki, op een goeie 120 kilometer van de rampcentrale. Dat komt omdat het aan het regenen is.

13u14:
De Japanse premier Kan liet gisteren weten dat hij vandaag persoonlijk polshoogte zou gaan nemen in de buurt van de rampcentrale Fukushima 1. Het is nu avond in Japan en het lijkt erop dat Kan zijn kat heeft gestuurd.

13u03:
NISA, het Nuclear and Industrial Safety Agency, het belangrijkste orgaandat inspecties moet doen van kerncentrales om te zien of ze veilig zijn heeft volgens BBC World "al tien jaar lang geen fatsoenlijke controles meer uitgevoerd. Zie ook onze posts van 10u51 en 12u28.

13u01:
De Japanse voetbalcompetitie herneemt op 23 april.

12u57:
Vannacht maakte iemand van het Internationaal Atoomagentschap bekend dat in een dorpje op 20 kilometer van de centrale de radioactiviteit 1.600 keer hoger is dan normaal.

12u55:
Tepco geeft toe dat er ook verder van de Fukushima-rampcentrale sterk verhoogde radioactiviteit is gemeten in zee. Uit metingen van dinsdagochtend (Japanse tijd) blijkt dat op 8 kilometer van de centrale de niveaus jodium-131 meer dan 80 keer hoger liggen de wettelijke limiet en op 16 kilometer nog steeds meer dan 16 keer. De cijfers wijzen erop dat de radioactieve besmetting van de zee uitbreidt.

12u48: Verbetering van de situatie valt uit dat laatste statusrapport niet echt op te maken. Er zijn nog steeds problemen om reactoren 1, 2 en 3 te koelen. En voor reactor 4 staat er "renewed nuclear chain reaction feared at spent-fuel storage pool". Goed nieuws wel voor 5 en 6, die onder controle zijn gebracht. Van de nieuwe zorgen rond de snel stijgende temperaturen in reactor 1, waarvan één van de ingenieurs sprak tijdens de laatste Tepco-briefing, maakt dit rapport nog geen melding.

12u40:
Er is een nieuw officieel statusrapport over de rampcentrale Fukushima. Daaruit blijkt dat er opnieuw in drie reactoren zeewater wordt gepompt. Nochtans hebben nucleaire experts Japan gewaarschuwd dat al 20 jaar geweten is dat niet zo'n goed idee is, zeker als het systematisch gebeurt omdat als zeewater kookt, de zoutoplossing in het water gaat condenseren en uiteindelijk zoutkristallen vormen. Uit analyses blijkt dat al vrij snel erg dan geen koeling meer gebeurt.

12u28:
Een vreemde persconferentie alweer, met als teneur "het komt uiteindelijk allemaal wel goed" waar het Japanse nucleaire veiligheidsbureau NISA claimde dat het niet verwachtte dat de baden met gebruikte splijtstofstaven nog problemen zouden opleveren. Maar Hidehiko Nishiyama van datzelfde atoomagentschap verklaarde een uur daarvoor aan buitenlandse reporters dat "temperatures in a spent-fuel pool at the No. 2 reactor are believed to be around the boiling point, raising the risk of the fuel being exposed."

12u25:
Het waren niet eens overheidsmensen die VOA-correspondent Steve Herman probeerden te verhinderen dat hij geluidsopnames maakte van een persconferentie over de nucleaire toestand, maar Japanse journalisten, blijkt nu.

12u07:
Kyodo meldt dat men geslaagd is om stroom aan te sluiten in alle zes de reactorgebouwen nu. Het probleem is dat in ondermeer 2 & 3 door brand en explosies veel systemen stuk zijn.

11u46:
Er is blijkbaar ook toenemende bezorgdheid over de temperatuur in reactor 1 nu.

11u45:
De vice-president van Tepco zegt dat het "voorbarig is om te stellen dat de situatie in reactoren 1, 2 en 3 stabiel is".

11u29:
Volgens Hidehiko Nishiyama, directeur-generaal van NISA, is de kans erg klein dat de baden met gebruikte splijtstofstaven nog eens in kritieke toestand zullen verkeren.

11u07:
Een bestuurslid van Tepco heeft zich bij de geëvacueerde burgers verontschuldigd voor de kerncrisis in Fukushima. Vicepresident Norio Tsuzumi sprak de slachtoffers toe in een zaal waar ze sinds hun evacuatie verblijven. "Het spijt ons dat we jullie zoveel last bezorgen", zei hij. In een straal van 20 kilometer moesten alle omwonenden hun huis verlaten. Ook de burgemeester van Okuma verblijft in deze tijdelijke schuilplaats. Hij vroeg Tsuzumi om de nucleaire crisis zo snel mogelijk op te lossen.

10u59:
Regeringsmedewerkers hebben geprobeerd de opname-apparatuur van Steve Herman, correspondent van Voice of America, en één van de beste nog actieve nieuwsbronnen in Japan, in beslag te nemen.

10u51:
De New York Times pakt uit met een nieuw verhaal over de ongezonde banden tussen de Japanse overheid en energiegigant Tepco, de uitbater van de rampcentrale in Fukushima. Blijkbaar werden "stress cracks" gevonden aan essentiële delen van reactor nummer 1, een maand voor de tsunami, tijdens een inspectie van de fabriek die nodig was om een nieuwe vergunning voor tien jaar te krijgen. De inspecteurs waarschuwden in hun rapport dat dit problemen zou kunnen opleveren en beval aan de reactor te decommissioneren. De overheid besloot de aanbevelingen van de Japanse nucleaire veiligheidscommissie te negeren en leverde de vergunning gewoon af, met de aanbeveling dat Tepco de zaak in de gaten moest houden.

10u36:
De Japanse overheid gaf een update over de reactoren in Fukushima. Boven reactor 2 zou nog steeds een kleine hoeveelheid witte rook hangen, terwijl de rook boven reactor 3 verdwenen is. Gisteren werden de activiteiten gestaakt door een zwarte rookpluim boven die laatste reactor.

10u30: We starten een nieuwe LIVE-blog op om de crisis in Japan te volgen. De situatie blijft immers ernstig en stilaan krijgen we meer informatie over de gevreesde radioactiviteit rond Fukushima. We houden u opnieuw op de hoogte van de laatste berichten uit Japan.
________________________________________________________

Een overzicht van de laatste berichten:

9u50: Tohoku Electric zegt dat het begin juni de elektriciteitscentrale in Higashi-Niigata weer zal opstarten om de energiecapaciteit in Japan te verhogen. De site werd in april vorig jaar stilgelegd.

9u41: De Japanse minister van Financiën ontkent dat de regering staatsobligaties gaat uitschrijven om de wederopbouw na de ramp te financiere.

9u15:
Reuters zet enkele cijfers op een rijtje:
- Dodentol: officieel staat die op 9.079. Er zijn officieel ook nog 12.645 personen vermist.
- 318.614 mensen werden geëvacueerd en verblijven in schuilkelders. Iedereen in een straal van 20km rond de kerncentrale van Fukushima moet weg. Op 12 maart was dat nog 10km. Sinds die dag werden er nog 177.500 Japanners geëvacueerd. Tot op 30km van de site van Fukushima Daiichi wordt aangeraden binnen te blijven en ramen en deuren te sluiten.
- 216.977 gezinnen zitten nog zonder elektriciteit. Dat is een lichte daling tov maandag. Toen ging het nog om 220.871 huishoudens.
- Zeker 880.000 gezinnen hebben geen stromend water. Ten opzichte van zondag is dat een verbetering. Toen waren het nog 1,02 miljoen gezinnen.
- Minstens 14.713 gebouwen werden helemaal verwoest.
- De totale kostprijs van de ramp wordt geschat op iets tussen de 122 en de 235 miljard dollar (of tussen de 90 en 170 miljard euro). Dat is 2,5 tot 4 procent van het BNP.
- 128 landen, waaronder het onze, boden al hulp aan, net als 33 internationale hulporganistaties.

9u03: "Als ze de kernenergie niet onder controle krijgen, dan proberen ze de informatie erover te controleren". Dat zegt nucleair expert Paul Gunter in een column op Kyodo News.

8u59: De Zuid-Koreaanse dagelijkse import van Japanse vis is gezakt van 3,4 miljoen dollar naar 2,78 miljoen. Dat heeft uiteraard te maken met de schrik voor radioactief besmette vis.

8u50: De Japanse regering wil voor de maanden april en mei een eerste extra budget vrijmaken voor het herstel van het zwaar getroffen land. Er zal daarna minstens nog 1 extra financiële injectie volgen, heel waarschijnlijk zelfs twee.

8u46: Het personeel is weer aan de slag gegaan in Fukushima om de stroomtoevoer en de koeling in de kerncentrale te herstellen. Eerder werd dat werk onderbroken, omdat er weer rook vrijkwam uit de reactoren 2 en 3.

8u38: Er heeft zich opnieuw een zware naschok voorgedaan in Chiba van 6,3 op de schaal van Richter. De aardbeving werd gevoeld tot in Tokio.

8u27: Na een week van doorgeven van wat Tepco en de overheid ter beschikking stelden, begint de pers in Japan steeds kritischer te berichten over de ramp. Het Japanse persbureau Kyodo heeft zopas een artikel op de wire gezet dat "Information controlled when atomic power out of control" heet.

8u22: De hoge waarden gemeten in het zeewater zijn een enorm probleem voor de Japanse overheid: Japanners eten erg veel vis en zeevruchten.

8u14: Er komt steeds meer (radioactieve) stoom uit het gebouw van reactor 2. Volgens het Japanse atoomagentaschap komt die stoom uit het bad met gebruikte splijtstofstaven en dat is slecht nieuws.

8u11: In het stadje Ibaraki, ongeveer in het midden ligt tussen de rampcentrale en Tokio, is de gemeten radioactiviteit sinds zondag verdrievoudigd meldt VOA-correspondent Steve Herman.

null Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234