Vrijdag 18/10/2019

Britse verkiezingen

Live - May handhaaft belangrijkste ministers, toekomst anderen onduidelijk

Beeld Photo News

De Britten zijn naar de stembus getrokken voor vervroegde verkiezingen. Kan premier Theresa May nog aanblijven nu haar Conservatieve partij de absolute meerderheid niet weet te behouden? En wat betekent de uitslag voor de brexit? Wij volgen de gebeurtenissen op de voet.

Ze zijn tegen het homohuwelijk en abortus, en voor de herinvoering van de doodstraf. Maar bovenal ook voor de brexit. Brits premier Theresa May doet voor haar regeringsvorming een beroep op de Noord-Ierse protestantse Democratic Unionist Party (DUP). Waarvoor staat deze partij?

< Lees het portret van de DUP: Alleen de Democratic Unionist Party kan regering-May redden. Wie zijn zij?

Theresa May heeft, na haar bezoek aan koningin Elizabeth, de pers toegesproken aan haar ambtswoning. Ze heeft bevestigd dat ze een regering zal vormen. "Een regering die zekerheid biedt en ons land voorwaarts leidt in deze kritieke tijd. Ik zal ons land door de cruciale brexitgesprekken leiden die over tien dagen beginnen en de wil van het Britse volk uitvoeren."

"Wat het land nu meer dan ooit nodig heeft, is zekerheid", zei May. "En met de meeste stemmen en de meeste zetels is het duidelijk dat alleen de Conservatieven en de Unionist Party voor die zekerheid kunnen zorgen."

"De nieuwe regering zal ons land veilig houden na de aanslagen van de afgelopen weken", aldus nog de premier. "We zullen de politie en de overheden alle macht geven die nodig is om ons land veilig te houden."

"In het hart van onze actie zullen eerlijkheid en kansen centraal staan. We zullen in vijf jaar tijd een land bouwen waarin niemand achterblijft, en waar kansen eerlijk verdeeld worden."

Beeld Photo News

De Britse premier May heeft haar ambtswoning Downing Street 10 verlaten en is inmiddels aangekomen aan Buckingham Palace. Daar zal ze aan de Queen toestemming vragen om een nieuwe regering te vormen.

Op de vraag van een journaliste of "dit nu sterk en stabiel leiderschap" is, gaf May geen commentaar.

De premier gebruikte de slogan keer op keer tijdens de kiescampagne om te proberen meer zetels binnen te halen voor haar partij. Dat is uiteindelijk niet gelukt.

Theresa May verlaat Downing Street 10 voor haar bezoek aan de Queen. Beeld AFP

Mocht u nu pas bij ons aansluiten, dan vindt u hier een stand van zaken:

• Het Verenigd Koninkrijk is vanmorgen ontwaakt met een 'hangend parlement'.

• Met nog één kiesdistrict onbeslist, hebben de Conservatieven voorlopig 318 zetels en Labour 261. Premier May heeft dus geen meerderheid meer.

• Jeremy Corbyn heeft May aangespoord om ontslag te nemen.

• De premier denkt echter niet aan opstappen, en vraagt vanmiddag toestemming aan de koningin om een regering te vormen.

• Daarbij krijgt ze wellicht steun van de Noord-Ierse unionistische partij DUP. Die zou mogelijk niet tot de coalitie toetreden, maar enkel steun geven in de vertrouwensstemming.

• Hoe het met de brexit verder moet, is niet duidelijk. De startdatum van de onderhandelingen is onzeker geworden, maar de tijd dringt.

• Enkele grote namen hebben hun zetel verloren, zoals gewezen vicepremier Nick Clegg en gewezen Schots premier Alex Salmond.

• UKIP-leider Paul Nuttall heeft zijn ontslag aangekondigd. De eurosceptische partij is er niet in geslaagd een zetel te bemachtigen.

• Ook de Scottish National Party, die aandrong op een tweede onafhankelijkheidsreferendum, kreeg zware klappen: de partij is 21 van haar 56 zetels kwijt.

Beeld EPA

Brits eerste minister Theresa May zal wellicht vandaag al de belangrijkste ministerposten verdelen. Dat meldt Sky News op basis van niet nader genoemde bronnen.

May trekt vanmiddag naar Queen Elizabeth om toestemming te vragen om een regering te vormen, zo bevestigde een woordvoerder.

Beeld AFP

Met nog maar één kiesdistrict dat onbeslist is, is dit de huidige zetelverdeling.

Door het Britse kiesstelsel komen de Conservatieven (42,45 procent) ondanks een voorsprong van amper 2,5 procent in de stemmen uit op 57 zetels meer dan Labour (39,98 procent).

De SNP komt door de concentratie van stemmen in Schotland dan weer aan 35 zetels met 3,04 procent van de stemmen, terwijl de Liberaal-Democraten met meer dan dubbel zoveel stemmen amper 12 zetels halen.

UKIP-leider Paul Nuttall neemt ontslag als partijleider. Dat heeft hij zopas bekendgemaakt. De leider van de eurosceptische partij is er niet in geslaagd een zetel in het Lagerhuis te bemachtigen. Hij eindigde pas derde in zijn district Boston and Skegness, in het oosten van Engeland.

UKIP is er niet in geslaagd een verkozene in het Lagerhuis te krijgen. In zowat alle districten waar UKIP opkomt, laat de partij grote verliezen optekenen. De partij komt voorlopig uit op amper 1,85 procent, een verlies van 10,79 procentpunt.

Nuttall zegt er vertrouwen in te hebben dat zijn partij "een grootste toekomst heeft als de waakhond van de brexit". Hij neemt ontslag met onmiddellijke ingang. Pete Whittle neemt voorlopig de fakkel over.

Beeld Photo News

Een woordvoerder van Theresa May bevestigt dat de eerste minister om 11.30 (plaatselijke tijd) naar Buckingham Palace gaat om aan de koningin toestemming te vragen om een regering te vormen.

May zou een minderheidsregering willen vormen, waarbij de DUP niet tot de coalitie zou toetreden, en enkel zijn steun zou geven in de vertrouwensstemming.

De Britse premier Theresa May trekt deze middag naar Buckingham Palace om aan Queen Elisabeth de toestemming te vragen een nieuwe regering te vormen. Dat meldt de BBC. May zou een regering op de been willen brengen met steun van de Noord-Ierse unionisten van DUP, die tien zetels hebben.

Theresa May geeft zo meteen een persconferentie. Voor haar woning op 10 Downing Street verzamelt de wereldpers zich. Volgens meerdere media wil May doorregeren, hoewel de Labour-partij vraagt om haar aftreden. Als May wil doorregeren, zal ze een coalitie moeten sluiten.

Beeld AFP

Zowel de EU als het Verenigd Koninkrijk wilde de onderhandelingen over de scheidingsvoorwaarden eigenlijk op 19 juni laten beginnen. Door de uitslag van de Britse verkiezingen is de begindatum echter onzeker geworden. Mogelijk is er dan nog geen nieuwe regering in Londen.

Hoofdonderhandelaar namens de EU Michel Barnier zei vandaag dat de gesprekken pas van start gaan "als het Verenigd Koninkrijk er klaar voor is". "Het tijdschema en de positie van de EU zijn duidelijk", zei hij.

De tijd is beperkt. Het Britse vertrek is in principe een feit op 29 maart 2019. "Laten we de koppen bij elkaar steken en een deal sluiten", aldus Barnier.

Doordat de steun van het Britse volk voor premier Theresa May is afgekalfd, wordt in Brussel gezegd dat de onderhandelingen nog veel ingewikkelder zullen worden. Die geluiden klinken zowel vanuit de Europese Commissie als vanuit het Europees Parlement.

Het Schotse verzoek voor een tweede onafhankelijkheidsreferendum heeft bij de verkiezingen een zware klap gekregen. De Scottish National Party (SNP) van Nicola Sturgeon is 21 van haar 56 zetels kwijt aan partijen die het Verenigd Koninkrijk willen samenhouden. De meeste van die zetels werden ingepalmd door de Schotse Conservatieven. Enkel in Schotland is er dus goed nieuws voor de Conservatieve Partij.

< Lees meer: Zware klap voor Schotse onafhankelijkheid: nationalisten verliezen 21 zetels

Volgens Sky TV overleggen de Noord-Ierse unionisten van DUP, die tien zetels hebben behaald, of ze de Conservatieve partij van Theresa May in het parlement kunnen steunen via een zogenaamde 'confidence and supply'-regeling. Dat houdt in dat de partij de Conservatieven zou steunen in de vertrouwensstemming en op andere cruciale domeinen, maar voor de rest zijn eigen weg kan gaan.

Arlene Foster, leider van de Noord-Ierse protestantse partij DUP, vindt het echter nog te vroeg om te praten over een coalitie of over steun. Dat zei ze tegen de BBC. "Er zal vast contact zijn, dit weekend", voegde ze toe.

Beeld AFP

Hoe het na de verkiezingen ook verder gaat, de gesprekken over de brexit moeten doorgaan. Dat heeft Labour-leider Jeremy Corbyn gezegd. De gesprekken starten normaal op 19 juni. "Ze moeten doorgaan, omdat artikel 50 geactiveerd is", aldus Corbyn. "De regering die over elf dagen aan de macht is, zal die onderhandelingen moeten voeren."

Voor Corbyn is het duidelijk dat Labour de verkiezing gewonnen heeft. Zijn partij is bereid een minderheidsregering te leiden. "Onze positie over de brexit is heel duidelijk. We willen dat jobs centraal staan, het belangrijkste is dus de handelsovereenkomst met Europa."

Labour-leider Jeremy Corbyn heeft nu ook zelf gereageerd op de winst voor zijn partij en het verlies van premier Theresa May. Volgens Corbyn is Labour klaar om het Verenigd Koninkrijk te dienen, maar zal de partij geen deal of pact sluiten.

Labour kreeg er volgens de voorlopige uitslagen 31 zetels bij in het Lagerhuis. De partij zou daarmee op 261 zetels uitkomen, nog altijd meer dan 50 zetels minder dan de Conservatieven.

Bij de Conservatieven bevestigen nu ook een aantal parlementsleden dat May wil aanblijven. "We hebben de meeste zetels en de meeste stemmen", verklaarde een parlementslid aan The Guardian. Maar binnen haar partij zou er volgens de krant wel veel woede zijn. Mogelijk zal ze toegevingen moeten doen om de ontevreden partijleden achter zich te scharen.

Beeld AFP

De officiële uitslag van de Britse parlementsverkiezingen laat waarschijnlijk lang op zich wachten. Het kiesdistrict Kensington in Londen verwacht op zijn vroegst vanavond en mogelijk morgenochtend pas met een uitslag te kunnen komen.

Bij de eerste telling bleek volgens Britse media dat de kandidaten van Labour en Conservatieven in de uitslag zo dicht bij elkaar lagen dat hertellingen nodig waren. Er zijn echter niet genoeg mensen om die meteen uit te voeren.

Premier Theresa May zou in gesprek zijn met de Noord-Ierse unionisten van de DUP over het vormen van een minderheidsregering. Dat meldt de krant The Telegraph. De DUP behaalde tien zetels, die mogelijk cruciaal zouden kunnen zijn voor May.

< Lees ook: Hoe uitgerekend de Noord-Ieren het vel van May kunnen redden

De Britse oppositiepartij Labour zal proberen een minderheidsregering te vormen nadat de Conservatives van Theresa May er niet in geslaagd zijn een meerderheid te behalen. Dat heeft partijwoordvoerder John McDonnell vandaag gezegd.

May had vervroegde verkiezingen uitgeroepen in de hoop van de kiezer een sterk mandaat te krijgen voor de brexitonderhandelingen met de EU. Maar de verkiezingen eindigden in een nederlaag voor haar en haar partij.

Tijdens een toespraak heeft May vannacht aangegeven dat haar partij haar rol zal opnemen en zal proberen een regering te vormen. Maar het is onduidelijk of ze daarvoor op de nodige steun zal kunnen rekenen.

"Ik denk niet dat de Conservatieve Partij stabiel is, ik denk niet dat de premier stabiel is", reageerde McDonnell aan de BBC. "We zullen onszelf daarom opwerpen om het land te dienen en een minderheidsregering te vormen. Ik wil niet denigrerend overkomen, maar ik vind haar een zwakke eerste minister."

Beeld AFP

Professor Europese politiek Hendrik Vos (UGent) sprak op Radio 1 vanmorgen van "een spectaculaire vernedering en een politieke blunder van formaat" van May. "De brexit-klok tikt ondertussen genadeloos verder", aldus Vos. "De EU is klaar om te beginnen, maar we weten niet wie er aan de andere kant van de tafel zal zitten."

Theresa May heeft gegokt en verloren in de Britse parlementsverkiezingen. De conservatieve Tories verliezen hun absolute meerderheid in het Lagerhuis. Labour-leider Jeremy Corbyn roept May op om af te treden als premier. Hoe moet het nu verder?

< Volg de analyse van Koen Vidal live op Facebook

De BBC en ITV berichten dat Theresa May in haar mededeling haar ontslag niet zal aankondigen en dat ze momenteel overlegt met partijleden over het vormen van een regering.

Met 643 van de 650 districten geteld is dit de zetelverdeling in het Britse Lagerhuis:

De Britse premier Theresa May geeft vandaag om 9 uur (plaatselijke tijd) een verklaring over de verkiezingsuitslag. Het blijft koffiedik kijken wat May zal zeggen, maar zowel de oppositiepartijen als partijgenoten hebben al om haar ontslag gevraagd.

May riep onverwacht vervroegde verkiezingen uit om van de bevolking een sterk mandaat te krijgen om de brexit-onderhandelingen met de Europese Unie aan te vangen. In de plaats daarvan verloren de Tories hun meerderheid en zullen ze zich meer dan waarschijnlijk richten tot de Noord-Ierse Democratic Unionist om een minderheidsregering te vormen.

De kritiek op May's beslissing en het desastreuze resultaat neemt ondertussen toe. Haar grootste tegenstander Jeremy Corbyn, van oppositiepartij Labour, vroeg vrijdagochtend al om haar ontslag. "May heeft deze verkiezingen uitgeschreven omdat ze een mandaat wilde. Maar het resultaat is een verlies van steun en een verlies van vertrouwen. Ik denk dat dit voldoende reden is om te gaan en om plaats te maken voor een regering die echt representatief is", verklaarde Corbyn.

Maar ook binnen haar eigen partij zijn ze niet te spreken over dit verkiezingsresultaat. "We hebben onszelf niet in de voet, maar in het hoofd geschoten", zei conservatief parlementslid Nigel Evans aan BBC 5.

Beeld Photo News

Europees begrotingscommissaris Günther Oettinger is na de verkiezingen van gisteren niet zeker of de brexitonderhandelingen op tijd kunnen beginnen. Normaal zouden de gesprekken over tien dagen starten. "Een zwakke onderhandelpartner in het Verenigd Koninkrijk zou kunnen resulteren in een slecht resultaat", zo zei Oettinger aan radiostation Deutschlandfunk.

Het Conservatieve parlementslid Nigel Evans is streng voor zijn partij: "We hebben onszelf niet in de voet geschoten, we hebben onszelf in het hoofd geschoten", zo zegt hij op de BBC-radio.

Na een dramatische verkiezingsnederlaag verliest de Britse premier Theresa May haar meerderheid in het parlement en wordt plotseling onduidelijk hoe de toekomst van het Verenigd Koninkrijk en de brexit-onderhandelingen eruit ziet.

< Hoe moet het nu verder? Lees hier de analyse van Koen Vidal: Theresa May verliest meerderheid én geloofwaardigheid (+)

Koen Vidal Beeld wouter van vooren

Bijna alle stemmen zijn nu geteld in het Verenigd Koninkrijk, en in Schotland zijn alle zetels al verdeeld. Zwaar verlies is er voor de nationalisten van SNP, die 19 zetels moeten prijsgeven en uitkomen op 35 zetels. Bij de vorige verkiezingen in 2015 had de SNP nog net een enorme overwinning geboekt met 50 zetels winst.

Alle andere partijen in Schotland krijgen er extra stemmen bij. De Conservatieven komen uit op 13 zetels, Labour op 7 en de Liberaal-Democraten op 4.

Nicola Sturgeon, leider van de SNP. Beeld EPA
Beeld AFP

Premier Theresa May heeft aangekondigd dat ze om 9 uur een mededeling zal doen.

Zonder absolute meerderheid moeten de Conservatieven op zoek naar steun in het parlement. Mogelijk halen ze die bij de Noord-Ierse unionisten, met wie ze op goede voet staat. Maar het is nog maar de vraag of die zetels zullen volstaan voor een werkbare meerderheid.

< Lees hier meer: 3 vragen over de uitslag van de Britse verkiezingen

Premier May heeft besloten haar belangrijkste ministers te handhaven. Ministers Boris Johnson (Buitenlandse Zaken), Philip Hammond (Financiën), Amber Rudd (Binnenlandse Zaken), Michael Fallon (Defensie) en David Davis (Brexit) mogen aanblijven.

Andere bewindslieden blijven vermoedelijk nog even in spanning. ‘Er volgen vanavond geen verdere benoemingen’, maakte de regering vrijdag bekend. Het is onduidelijk of de voor May tegenvallende verkiezingsuitslag invloed heeft gehad op het besluit de belangrijkste ministers te herbenoemen.

Voor de verkiezingen waren er speculaties in de Britse media dat May met name Hammond zou vervangen als ze een grote meerderheid zou behalen. Met het aanblijven van Hammond is het vrijwel uitgesloten dat de regering het strenge uitgavenbeleid zal versoepelen. De minister van Financiën is hier geen voorstander van. Labour, die meer zetels won, pleitte in een plan juist voor meer investeringen in publieke voorzieningen.

Hammond (61) werd door May benoemd kort nadat ze het roer vorig jaar overnam. Volgens diverse Britse media zou de relatie tussen beide politici gespannen zijn.

Voormalig Amerikaans presidentskandidaat Bernie Sanders heeft op Twitter zijn Labourleider Jeremy Corbyn gefeliciteerd nadat Labour 31 zetels won.

"Ik ben verheugd dat Labour het zo goed heeft gedaan", tweette Sanders, die het vorig jaar in de Democratische voorverkiezingen moest afleggen tegen Hillary Clinton. Hij feliciteerde Corbyn met een 'effectieve campagne'.

"Overal in de wereld komen mensen in opstand tegen verdere bezuinigingen en de massale inkomens- en vermogensongelijkheid", vervolgde Sanders op Twitter. "Mensen in het VK, in de VS en elders willen regeringen die alle mensen vertegenwoordigen, niet alleen de rijkste 1 procent."

Bernie Sanders. Beeld AP

Premier Charles Michel vreest dat de uitslag van de Britse verkiezingen de brexit-onderhandelingen er niet makkelijker op zal maken. "Met deze resultaten kunnen we niet zeggen dat we sterk leiderschap zullen zien", zegt hij.

"We respecteren de keuze van de Britse kiezers. Maar om de waarheid te zeggen: dit maakt de onderhandelingen over de brexit niet makkelijker", aldus de eerste minister. "Iedereen had begrepen dat de bedoeling was om tot sterk leiderschap te komen met het oog op de onderhandelingen. Maar met deze resultaten is dat niet zo, integendeel."

Premier Michel vraagt snel duidelijkheid van de Britten. De EU is klaar is klaar voor de onderhandelingen, zegt hij. Inclusief mandaat voor de Europese Commissie en duidelijk vastgelegde contouren voor de onderhandelingen.

"Wij zijn in staat om te onderhandelen, maar daarvoor moeten we ook een partner hebben aan de andere kant van de tafel. We wachten dus af wat het project van de nieuwe Britse regering zal zijn."

België wil alvast een actieve rol spelen in de gesprekken met het Verenigd Koninkrijk. "De economische relaties met Groot-Brittannië zijn immers erg belangrijk, ook met het oog op jobs en investeringen", vervolgt de premier. "Ik zal er dan ook alles aan doen om onze economische belangen te verdedigen."

Premier Charles Michel (MR). Beeld Photo News

EU-president Donald Tusk feliciteert Theresa May met haar verlengde premierschap. "Er is geen tijd te verliezen", aldus Tusk, doelend op de aanstaande Brexitonderhandelingen.

Vanaf 19 juni praten de EU en Engeland over de voorwaarden van de Brexit. Jean-Claude Juncker uitte eerder vandaag zijn zorgen over deze onderhandelingen en was bang dat ze niet op tijd zouden beginnen.

In een korte toespraak op Downing Street liet May echter weten dat ze er niet aan denkt om de onderhandelingen uit te stellen.

Doonald Tusk. Beeld EPA

De Britse kiezer heeft de kaarten geschud en premier May een opdoffer van formaat bezorgd: in plaats van méér, blijft haar partij achter met minder stemmen.

< Lees meer: De verkiezingen in kaart

May heeft na een overleg van ongeveer twintig minuten Buckingham Palace opnieuw verlaten en ze is nu opnieuw op weg naar Downing Street 10. Daar zal ze een verklaring afleggen.

Beeld REUTERS

Ook Schots eerste minister Nicola Sturgeon heeft zonet gereageerd op het verkiezingsresultaat. Haar Scottish National Party heeft bij de verkiezingen rake klappen gekregen. "Na dit verlies gaan we nadenken over de beste weg voorwaarts voor Schotland", luidt het.

Sturgeon zegt te zullen samenwerken met anderen als het mogelijk is om de Conservatives van de macht te houden. "Theresa May is alle autoriteit en geloofwaardigheid verloren", aldus Sturgeon.

Leider van de Liberaal-Democraten Tim Farron vraagt premier Theresa May op te stappen. "Geen deal is beter dan een slechte deal", zo heeft hij gezegd in een eerste reactie op de verkiezingsresultaten.

Over de brexit zegt hij beslist dat de onderhandelingen uitgesteld moeten worden. Na deze verkiezingen is de vraag om een nieuw referendum sterker dan ooit, aldus Farron.

Beeld AFP

De nieuwe Ierse premier Leo Varadkar zegt dat de uitslag van de Britse verkiezingen duidelijk aangeeft dat er "geen sterk mandaat is om verder te gaan met een harde brexit". De uitslag is voor Ierland ook een opportuniteit, klinkt het vanuit Dublin.

Dat één stem het verschil kan maken, bleek vannacht in het Schotse kiesdisctict Fife North East. Het verschil tussen de Schotse Nationalisten en de Schotse Liberale Democraten was slechts twee stemmen, in het voordeel van de laatste partij. Er waren drie hertellingen nodig om tot de uitslag te komen.

Stephen Gethinks van de Nationalisten won met 13,743 stemmen, terwijl zijn tegenkandidaat Janet Riches ‘slechts’ 13,741 stemmen kreeg. Hiermee eindigt de uitslag op een gedeelde plek voor kleinste overwinningen in de Britse verkiezingsgeschiedenis. In 1997 won de Liberaal Democraat Mark Oaten het kiesdistrict Winchester met een verschil van twee stemmen.

Labour boekte afgelopen nacht een groot succes. Toen Jeremy Corbyn dat wou vieren met een high five met partijgenote Emily Thornberry ging het even mis.

Bekijk meer video's van vtmnieuws op nieuws.vtm.be

De Britse verkiezingsuitslag zorgt voor onduidelijkheid rond de start van de brexitonderhandelingen, maar de bal ligt in het kamp van Londen. Dat lieten verschillende Europese toppolitici vandaag verstaan.

Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker verklaarde "te wachten op een signaal uit Groot-Brittannië. Zij zijn aan zet". Volgens Juncker is de EU zelf helemaal klaar om gesprekken te starten. "We zijn al maanden gereed en kunnen bij wijze van spreken morgenvroeg van start gaan", zei hij vanuit Praag aan de Süddeutsche Zeitung.

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, tweette eerder vandaag al: "We weten niet wanneer de brexitgesprekken beginnen. We weten wel wanneer ze moeten eindigen. Doe jullie best om te voorkomen dat er geen deal komt."

Beeld REUTERS

De protestants-unionistische DUP, die genoemd wordt als mogelijke coalitiepartner van de Britse Conservatieven, wil de regering van May enkel steunen als er voor Noord-Ierland geen speciale status wordt onderhandeld bij de brexit, waarbij de regio nog met één been in de Europese Unie zou blijven. Dat heeft partijleider Nigel Dodds volgens The Guardian gezegd.

De onderhandelingen over de brexit zouden normaal op 19 juni van start moeten gaan. Bij een speciaal statuut voor Noord-Ierland dreigen er nieuwe handelsbelemmeringen te ontstaan. "Dublin steunt het niet, Brussel evenmin. De lidstaten van de Europese Unie wensen het niet want dat zou de deur openzetten naar de doos van Pandora voor andere onafhankelijkheidsbewegingen. De enigen die dit ter sprake brachten, zijn Sinn Fein", aldus Dodds..

Nigel Dodds (links) met partijgenoten Emma Little Pengelly en Gavin Robinson. Beeld EPA

Het uitroepen van vervroegde verkiezingen is geen meesterzet gebleken. De Conservatieven verloren, Labour scoorde verrassend goed en vijf andere dingen die u moet weten over de Britse verkiezingen: de Britse verkiezingen in een notendop.

Wat schrijven de Britse kranten over het dramatische verkiezingsresultaat? Bekijk de voorpagina's hier.

Beeld rv
Beeld AP

Het was op zijn minst een vreemd gezicht. Lord Buckethead, gehuld in een zwarte cape en met een uit de kluiten gewassen emmer op zijn hoofd, zij aan zij met de Britse premier Theresa May bij de bekendmaking van de verkiezingsuitslag in het kiesdistrict Maidenhead. May wist haar zetel te behouden, maar 249 mensen brachten hun stem uit op de 'intergalactische ruimteheer', zoals hij zichzelf noemt. Britse humor op zijn best.

Gewezen vicepremier Nick Clegg (Lib Dems) heeft vanmorgen gereageerd op het verkiezingsresultaat: "Het is onmogelijk te overdrijven hoe egocentrisch en ontspoord het Verenigd Koninkrijk moet lijken voor de rest van Europa."

Clegg zat sinds 2005 in het Britse parlement. Hij verloor zijn zetel in het Lagerhuis nu aan Labour. Zelf wijt hij dat verlies aan zijn visie op de brexit.

Beeld Getty Images

De beurs van Londen en de overige Europese indices hebben vandaag met winst de handel aangevat. In Brussel wint de Bel20 na een kwartier zowat 0,9 procent. De Londense beurs dikt zelfs bijna 1,1 procent aan.

In eerste instantie trekken de markten zich dus weinig aan van de Britse verkiezingen en het debacle van premier Theresa May. In Amsterdam staat er ruim 0,6 procent winst op het bord, in Parijs 0,9 procent. De Dax-index in Frankfurt voegt er 0,3 procent aan toe.

Zal Theresa May ontslag nemen, en hoe moet het nu verder met de regeringsvorming? Journalist Koen Vidal spreekt van een echte crisis. "In situaties als deze neemt een politicus meestal ontslag", zegt hij in een interview op Facebook. "Maar alles is ongebruikelijk na deze verkiezing. Als ze ontslag neemt, beseft May wellicht dat het nog moeilijker wordt voor haar partij. Want welke opvolger wil de brexitgesprekken op zich nemen?"

Ook voor de regeringsvorming voorziet Vidal moeilijkheden. "Alles komt nu met een enorm hoge prijs. Als May een kleinere partij mee aan boord wil, gaat die daar een heel hoge prijs voor stellen. Ook een coalitie met Labour wordt moeilijk: Corbyn is radicaal links en zal dat ook willen afdwingen."

U kan het interview met Koen Vidal hieronder herbekijken.

Met de verkiezing van een nieuw parlement doet de tulband zijn intrede in het Britse Lagerhuis. De sikh Tan Dhesi werd voor Labour gekozen als vertegenwoordiger van de stad Slough en hij draagt de traditionele tulband. Hij is het eerste Britse parlementslid ooit met een dergelijke hoofdbedekking.

"Het is een grote eer en een voorrecht om de stad te dienen waar ik ben geboren", sprak Dhesi nadat zijn victorie duidelijk werd. De zetel was daarvoor ook al in handen van Labour. Slough ligt in Berkshire.

De financiële markten hebben voorlopig amper gereageerd op de Britse verkiezingen. Normaal reageren obligaties, aandelen, munten en grondstoffen op dergelijke politieke omwentelingen, maar in de vroege handel bleef de sfeer tot nu toe gelaten.

Het Britse pond verloor wat terrein, maar kon in de loop van de nacht het verlies opnieuw beperken. Momenteel koerst het pond aan 1,2773 dollar, of 1,3 procent minder dan gisteren. Het pond blijft zo duidelijk boven het dieptepunt van vorige herfst, toen de brexit-onzekerheid de Britse munt tot 1,1841 dollar stuurde.

Beeld AFP

Volgens Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics, is de positie van May na de verkiezingen niet meer houdbaar. "Haar strategie om een absolute meerderheid te krijgen om op sterke basis te kunnen onderhandelen met de EU, is mislukt. Ik denk dat haar positie binnen haar eigen partij enorm verzwakt is."

De onderhandelingen met de brexit zullen na dit verkiezingsresultaat moeilijker verlopen, voorspelt hij. "Als May premier blijft, zal ze bijzonder zwak staan en voortdurend moeten aftoetsen met het parlement."

In Noord-Ierland hebben de nationalisten van Sinn Fein hun zetelaantal kunnen verhogen van vier naar zeven. Dat is ironisch gezien mogelijk goed nieuws voor de Conservatieven, aangezien Sinn Fein ook nu weer haar zetels in het Lagerhuis in Londen niet zal opnemen. De partij blijft bij haar boycot, zei partijleider Gerry Adams vannacht.

Sinn Fein, vroeger de politieke tak van terreurbeweging IRA, zit wel in de parlementen van Ierland en Noord-Ierland. De partij werd in 1955 voor het eerst verkozen in het Lagerhuis, maar heeft daar nog nooit een debat bijgewoond.

Als de zeven Sinn Fein-leden niet naar het Lagerhuis gaan, heeft May minder zetels nodig voor een absolute meerderheid. Een meerderheid is er dan al vanaf 322 zetels te halen, in plaats van 326.

Met de steun van de grote vijand van Sinn Fein, de Noord-Ierse unionisten, die voor de Unie met Groot-Brittannie zijn, kunnen de Conservatieven dan mogelijk gemakkelijker een regering vormen.

De bank Citi stelt in een onderzoeksnota dat Brits premier May wellicht ontslag zal nemen na dit verkiezingsresultaat. "Een periode van politieke onzekerheid ligt in het verschiet", klinkt het. "Na wat gezien wordt als een povere campagne en de mislukking om een sterke meerderheid te behalen, verwachten we dat May ontslag zal nemen." Citi sluit nieuwe verkiezingen niet uit.

Ook de oprichter van marktonderzoeksbedrijf ComRes hint via Twitter op haar ontslag.

Beeld Getty Images

Uit een exit poll van tv-zender Sky blijkt dat jongeren tussen 18 en 34 jaar massaal voor Labour hebben gestemd. 63 procent van hen zou voor de oppositiepartij van Jeremy Corbyn gestemd hebben, en amper 27 procent voor de partij van Theresa May.

In de leeftijdsgroep tussen 35 en 54 jaar is het aantal stemmen in de poll evenredig verdeeld met elk 43 procent. De oudere kiezers gingen dan weer een grotere mate voor de Conservatieven: 59 procent tegenover 23 procent voor Labour.

Groot-Brittannië moet het brexit-proces mogelijk uitstellen nu de Conservatieve Partij geen absolute meerderheid meer heeft in het Lagerhuis, stelt de Amerikaanse bank JPMorgan.

"Misschien is de meest voor de hand liggende conclusie dat de kans dat Groot-Brittannië uitstel moet aanvragen in het brexit-proces aanzienlijk is toegenomen, gezien het feit dat de politieke ontwikkelingen het proces ontwrichten dat toch al onder grote tijdsdruk staat", aldus een analist van de bank.

Jeremy Corbyn. Beeld Photo News

Persbureau Reuters en Britse media berichten dat de absolute meerderheid voor de Conservatieven niet meer mogelijk is. Met 633 districten geteld staat de partij van May nu op 308 zetels. De drempel van 326 zetels die nodig is voor een absolute meerderheid is daarmee buiten bereik. Het Verenigd Koninkrijk is op weg naar een 'hung parliament'.

De Britse premier Theresa May heeft met haar gok om vervroegde verkiezingen uit te schrijven zwaar gegokt, maar ook zwaar verloren. Dat zeggen de laatste uitslagen van de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk. Herbeleef hier de gebeurtenissen van de afgelopen nacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234