Donderdag 17/10/2019

Literatuurfeest voor het volk

Vorig jaar nog bracht het festival van het woord 20.000 mensen op de been. Voor Luc Huybrechts is dat het plafond. ‘Tenzij ZuiderZinnen in de toekomst uitgespreid kan worden over twee of drie dagen.’

Tien jaar geleden kwamen dichter Eddy Van Vliet en zijn goede vriend en cafébaas Luc Huybrechts terug van het Groot Beschrijf, het literaire festival in Brussel. En er stak hen iets. Bijna iedereen die ze er hadden gezien, kenden ze bij de voornaam. In hun hoofden rijpte een groot plan: een literair festival dat de literatuur opnieuw zou democratiseren. “Claus, Mulisch, Boon,...: bijna al onze grote schrijvers kwamen uit het volk”, zegt Huybrechts. “Wij vonden dat het tijd werd dat de literatuur terug werd gegeven aan het volk.” Hij belde rond naar iedere potentiële deelnemer die hij kende, van Jean Bosco Safari tot Tom Lanoye. Iedereen was enthousiast.

Onverwacht succes

Ook het volk. De eerste editie van ZuiderZinnen lokte meteen 7.500 toeschouwers. “Een onverwacht succes”, zegt Huybrechts. “Ons festival was veel groter geworden dan wij het ons voorgesteld hadden. Het bewees ook dat onze formule werkte. Ik was en ben ervan overtuigd dat als je alleen schrijvers programmeert, je altijd weer hetzelfde specifieke publiek zal lokken. Wij wilden nieuwe mensen aantrekken. En ik ben ervan overtuigd dat we daarin geslaagd zijn. Ooit kwam er een meneer op me toe. ‘Ik heb nog nooit in mijn leven een boek gekocht’, zei hij, ‘maar nu heb ik er twee mee.’ En hij toonde me zijn aanwinsten: een boek van Luc Wyns en een dichtbundel van Leonard Nolens. Daarvoor doe je het toch?” Na dat eerste jaar groeide het bezoekersaantal van ZuiderZinnen alleen maar aan. In 2004, op de vijfde verjaardag van het festival, stond de teller al op 14.000. Vier jaar later waren dat er 20.000. “Het plafond is bereikt”, zegt de organisator. “We willen ook niet verder groeien omdat we dan de typische ZuiderZinnensfeer dreigen te verliezen. Zowel voor de artiesten als het publiek moet het leuk blijven.” Al is er een toekomstscenario dat wel nog voor een groei kan zorgen: het festival spreiden over twee of drie dagen. “Dat is zeker een mogelijkheid”, zegt Huybrechts, “maar dat zal van onze subsidies afhangen. En ik wil ook niet te zeer van zakelijke beslommeringen afhangen. ‘Literatuur is een daad van teder anarchisme’, heb ik ooit geschreven en dat moet vooral zo blijven.” Ondertussen kreeg de ZuiderZinnenformule navolging van literaire festivals als Zogezegd in Gent, het evenement dat het begin van de Literaire Lente inluidt. Huybrechts: “Op zich is dat een compliment, al zit de angst voor een overaanbod er bij mij wel in. Het jammere in Vlaanderen is ook: het is zo moeilijk om samen te werken. Iedereen houdt het liefst vast aan zijn evenement en dat vind ik een beetje jammer.” Het mag de verjaardag niet verbrodden. Dit jaar luidt het thema van ZuiderZinnen ‘Moeder, waarom lezen wij?’ en wordt er op zoek gegaan naar de literaire roots van de deelnemende artiesten. Meer dan zestig woordkunstenaars, van Raymond van het Groenewoud tot Ramsey Nasr, treden op vijfentwintig locaties op het Antwerpse Zuid op.

5 tips van organisator Luc Huybrechts

1. De culturele rommelmarkt“Wij roepen alle Antwerpenaren op om boeken, cd’s en kinderspeelgoed te verzamelen en voor hun deur te verkopen. Antwerpen moet één grote boekenmarkt worden.” 2. Els Dottermans en Katelijne Verbeke ‘Annie M.G. Schmidt voor volwassenen!’ in het KMSKA“Een paar jaar geleden traden Els en Katelijne op ZuiderZinnen op, maar wisten ze niet goed welke act ze moesten brengen. Ik heb hen toen aangeraden iets te doen rond Annie M.G. Schmidt. Dat vond ik helemaal iets voor hen. Ze hebben toen een prachtige voorstelling gemaakt, die nu herhaald wordt.” 3. ‘Moskou-New York’ van SalomeeSpeelt met Han Kerckhoffs, Noémi Schlosser en Enigma in BAFF Bis“Een voorstelling van de fantastische acteur Han Kerckhoffs. We zijn er erg trots op dat wij de eer kregen de première te programmeren. Het hele programma van BAFF Bis is trouwens de moeite. Zo treden ook Jeroen Olyslaegers, Christophe Vekeman en Tom Naegels op, de huidige grote jongens van de Vlaamse literatuur, zeg maar.”4. Verse schrijvers in BAFF“We staan erop elk jaar debutanten te programmeren. Daar zitten grote namen als Robert Vuijsje en Marcel Vanthilt tussen, maar ook veel minder bekende zoals Raf Swiggers en Sylvie Marie. Die krijgen meteen hun vuurdoop.”5. Het jeugdprogramma in de Steinerschool“Ook de kinderen willen we warm maken voor het woord, vandaar dit programma. Mensen als Marc De Bel en Jan de Smet en Gerda Dendooven treden er op.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234