Zaterdag 06/03/2021

'Literatuur is niets voor saaie mensen'

Zondag vindt in Antwerpen voor de achtste keer het woordfestival ZuiderZinnen plaats. 'Het thema is dit jaar literatuur van de stad', zegt organisator Luc Huybrechts. 'Omdat 2007 een Elsschotjaar is, besteden we aan hem extra veel aandacht.' Maar vooral grote namen als Remco Campert, Jef Geeraerts en Arthur Japin plus het goede weer moeten er een luchtige literatuurdag van maken. door Jozefien Van Beek

'We hebben het thema gekozen in functie van het Elsschotjaar", zegt Huybrechts. "Willem Elsschot op zich vonden we als thema te beperkt. Maar omdat hij een typische stadsschrijver is, kozen we voor literatuur van de stad in ruime zin. Zijn belangrijkste werken heeft Elsschot in Antwerpen, Rotterdam, Parijs en Brussel geschreven. De stad is voor hem een grote inspiratiebron geweest."

In het Klein Raamtheater organiseert ZuiderZinnen een specifiek Elsschotprogramma. "Elsschots dochter, Ida De Ridder, wordt geïnterviewd door uitgever Vic van de Reijt. Verder zal Eric Rinckhout (redacteur bij De Morgen, JVB) de actualiteitswaarde van het werk van Elsschot aantonen. Hij leest ook voor uit zijn boek Dwaalspoor, waarin hij op zoek gaat naar de waarheid achter Elsschots roman Het Dwaallicht. Om het programma luchtig te houden zullen actrices Chris Lomme en Katelijne Verbeke het gedicht 'Schele Vanderlinde' voordragen. Dat staat in Antwerpen bekend als het 'vettige' gedicht. Op die manier laten we de cynische en grappige kant van Elsschot ook aan bod komen. In Café King Kong wordt Robbe De Hert, een Elsschotfanaat, geïnterviewd over de auteur. Hij zei ooit dat Elsschot beter is dan de bijbel."

Ook op andere podia wordt Elsschot geëerd. Zo zal acteur Axel Daeseleire op het Groot Podium 'Het Huwelijk' voordragen. "Dat is misschien wel het bekendste gedicht van de Nederlandstalige literatuur. Voor iedereen die al lange tijd gehuwd is, is het wel ergens herkenbaar. De verzen 'tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren' kan iedereen citeren. En maar goed ook. Het is culturele bagage die iedereen zou moeten hebben."

Voor de rest van het programma werd gekozen voor schrijvers die zich door de stad laten inspireren. "Iedereen die met literatuur bezig is, heeft wel iets met de stad. Sommige auteurs zijn er gaan studeren en bleven hangen, sommige echte stedelingen willen er net aan ontsnappen. De stad speelt altijd een rol."

Kristien Hemmerechts komt haar nieuwe boek In het land van Dutroux voorstellen. Als Brusselse die in Antwerpen woont, past ze perfect in het thema, zegt Huybrechts. "Ze is pas getrouwd, maar gaat niet bij haar man wonen omdat ze naar eigen zeggen de stad niet kan missen."

Ook Bart Moeyaert, stadsdichter van Antwerpen, kleurt het programma. "Hij wou eens iets anders dan op een groot podium staan. Daarom gaat hij gedichten voordragen onder vier ogen. Het publiek moet er dus snel bij zijn. Ik houd mijn hart vast. Hij heeft zoveel vrouwelijke fans. Hopelijk gaan ze niet vechten (lacht)."

Huybrechts heeft uiteraard zijn persoonlijke favorieten. "Remco Campert is qua stijl en gevoel één van de allergrootste Nederlandstalige auteurs aller tijden. Hij mag van mij elk jaar komen. Ook Arthur Japin vind ik een zeer groot talent. Wim de Bie is dan weer een levende legende."

Toch vindt Huybrechts het weer nog crucialer dan het programma. "De komst van grote namen is natuurlijk erg belangrijk, maar als ik zondagmorgen opsta, is het weer het eerste waar ik naar kijk. Als de zon schijnt, zit de sfeer goed. Het is net de festivalsfeer die ZuiderZinnen uniek maakt."

Een half jaar geleden veranderde de structuur van vzw ZuiderZinnen. Dat was nodig om nog subsidies te krijgen. "Voortaan zijn we de vzw Woordfeest, compleet met beheerraad," legt Huybrechts uit. "Dat heeft echter geen effect op de inhoud van het festival. Vroeger deden Ann Lauwers, mijn vrouw, en ik alles zelf. Nu kunnen we ons concentreren op het inhoudelijke aspect."

Wat wel verandert, is de procedure voor het kiezen van een thema. "Vroeger bespraken we het thema met bevriende schrijvers en acteurs. Nu moeten we het echter voor drie jaar op voorhand vastleggen, wat de creativiteit uiteraard niet bevordert. Literatuur moet spontaan komen. Maar ik ben flexibel. Volgend jaar zal het thema 'De roots van onze moedertaal' zijn. De focus ligt op de dialecten waaruit de taal is ontstaan en die nu aan het verdwijnen zijn."

"Om subsidies te blijven krijgen, moet je steeds groeien en vernieuwen terwijl de gemiddelde ZuiderZinnenbezoeker het festival volmaakt vindt zoals het is. Jelle Van Riet, die erbij was vanaf het eerste uur, waarschuwt elk jaar terecht dat het festival niet uit zijn voegen mag barsten. Als het té groot en té professioneel wordt, gaat de gezellige sfeer verloren."

De belangrijkste opdracht, aldus Huybrechts, blijft om er een leuke dag van te maken. Hij wil mensen die zelden of nooit met literatuur in aanraking komen laten kennismaken met cultuur. "Ze komen voor bekende namen als Marcel Vanthilt, Jef Geeraerts of Steph Goossens, maar ze kunnen ook Leonard Nolens of Benno Barnard meepikken. Ons doel is mensen zin doen krijgen om te lezen. We willen vooral laten zien dat literatuur niet voor saaie mensen is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234