Woensdag 23/10/2019

Literaire lofzang op de waanzin

Deze spin-off van de psychiatrische bewustmakingscampagne Te Gek!? kon op heel wat bijval rekenen. Onder meer Jeroen Olyslaegers, Christophe Vekeman en Helder Deploige zorgden voor een gesmaakt literair en muzikaal antidepressivum.

“Dat hij zijn moeder hoorde schreeuwen. Zag hoe de deur werd ingetrapt.” Nauwelijks een minuut ver en Mich Walschaerts, aan de vleugelpiano, maakt duidelijk waar het om draait, in CC De Herbakker in Eeklo: de waanzin van alledag. In de tweede editie van Te gek voor woorden, het literaire initiatief van het psychiatrisch ziekenhuis Sint-Annendael, De Muziekfaktorij en Behoud de Begeerte, wordt de grens van het normale afgetast. En soms overschreden.

Zo steekt de Nederlandse auteur Maarten Biesheuvel, hilarisch maar vooral manisch-depressief, in een ontwapenend videofragment de loftrompet over de kromme rug van zijn vrouw Eva. “Waarom wij ooit getrouwd zijn? Louter voor de grap. Is het niet, Eva?” Gelach op alle banken. En een lege portofles op Biesheuvels tuintafel.

Ambigu is ook de passage van Christophe Vekeman, die speciaal voor de gelegenheid de tekst Abnormaal zwaar neerpende. Flesje Jupiler nonchalant in de hand declameert Vekeman lichtjes ongemakkelijk makende geestigheden als “duizend stemmen in je hoofd, en ze zwijgen allemaal” en “een brief schrijven aan jezelf en hem niet durven te posten, is dat normaal?” Of hoe penetrante verveling sommige stoppen kan doen doorslaan.

Met dezelfde woeste begeestering vuurt Jeroen Olyslaegers een fragment van zijn op stapel staande roman Winst op het Te Gek!?-publiek af. Over een kunstzinnige vriendengroep op vakantie in Frankrijk, de weerspiegeling van de dood in een braamstruik en een maanzieke outsider die als bezeten zijn demonen bekampt. Herkenbaar, tot de grens van het banale wordt doorprikt. “Alleen de eigen geest kan monsters kweken.”

Diepgeworteld taboe

Peter Terrin, door Te Gek!?-meter Kristien Hemmerechts aangekondigd als “een stille auteur”, leest dan weer voor uit een fictieve brief. Afzender: een dolgedraaide leraar. Geadresseerde: een al te vlijtige moeder van een al te luidruchtige leerling. En passant refereert Terrin, vooral geroemd voor zijn roman De bewaker, aan W.F. Hermans (en diens “overgevoelige natuur”) en finaal breekt hij een lans voor de hengelsport.

Hemmerechts lijmt de avond schijnbaar moeiteloos aan elkaar. Bovendien plukt ze zelf ook enkele getuigenissen uit het archief van het Gentse psychiatrische museum Dr. Guislain. Uit die ‘gesprekken met gekken’ of ‘dagboeken van schizofrenen’ blijkt hoe diepgeworteld het maatschappelijke taboe rond geestelijke gezondheidsproblemen is.

Iets minder diepgeworteld: de doortocht van Saskia De Coster. De zelfverklaarde “literaire borderliner” linkt de houdbaarheid van erwten in blik aan de liefde, al of niet met uitwerpselen besmeurd, en leest voor uit Eeuwige roem, haar roman uit 2006. Absurd en bevreemdend. De Coster ten voeten uit.

Tussen de literaire capita in zorgen Mich Walschaerts, de jongste helft van Kommil Foo, en multi-instrumentalist Helder Deploige, beter bekend zonder familienaam, voor een gepaste muzikale noot. Afwisselend euforisch en ingetogen. Walschaerts doet waar hij goed in is: op muziek gezette tranches de vie met een kwinkslag immer op de loer. Deploige zorgt voor de meer avontuurlijke toets. Of hij nu een gitaar, banjo, drum, mondharmonica of ukelele bespeelt.

Een anderhalf uur durend literair en muzikaal antidepressivum. Meer is de tweede editie van Te gek voor woorden niet, meer pretendeert het ook niet te zijn. Opzet geslaagd. Of zoals Geertrui Daem in haar voorgedragen fragment uit Zotverliefd treffend poneert: “Soms is het beter dat ik even uit roulatie verdwijn. Maar in het vervolg zal ik alleen nog maar zot zijn van u.” En op het projectiescherm achteraan het podium denkt een Daniel Johnstonachtig figuurtje er het zijne van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234