Maandag 19/04/2021

ReportageKnokke

Lippens of niet: Knokke wil geen ordinaire badstad zijn

De oprijlaan van de overleden burgemeester Leopold Lippens in Knokke is versierd met strandbloemen.  Beeld Tim Dirven
De oprijlaan van de overleden burgemeester Leopold Lippens in Knokke is versierd met strandbloemen.Beeld Tim Dirven

Een week lang hingen de vlaggen in Knokke halfstok voor Leopold Lippens, nu recht de badstad opnieuw de rug. De nieuwe burgemeester wil al meteen de rem zetten op tweedeverblijvers. ‘Moet er wat veranderen, dan?’

Het is een andere wereld, met eigen natuurwetten. Aan de grens met Knokke lijken Dacia Dusters te transformeren in Porsche Cayennes, Land Rovers en andere praalwagens – sommige zelfs in een golfkarretje. Met de trein naar de mondaine badstad afreizen is al helemaal een garantie op een retourtje, zo laat de etalage van een immokantoor duidelijk uitschijnen. Toch hanteert een vrouw aan de voorkant van het station – zonder vrees – een frigobox. Graaf Leopold Lippens is amper een week dood, en daar lonkt de verandering al.

“We houden ons hart toch een beetje vast, een nieuwe wind hoeft voor ons niet meteen”, zeggen Christianne Rabet (51) en Alain Dor (64), al 25 jaar tweedeverblijvers uit Limburg. Zoals zovelen op deze zonovergoten ochtend maken ze een tussenstop aan de Zoutelaan, waar de oprit van Lippens volgezaaid is met kleurrijke strandbloemen. De officiële rouwweek is dan wel afgesloten, het Knokse collectief doet lustig verder. “C’est magnifique” of “très touchant”, klinkt het in de voertaal.

Lippens had precies 42 bewindjaren op de teller. De meesten hebben nooit anders gekend. Hij was “onnavolgbaar”, zegt inwoner Olivier Reynders (60). “Hij was geen politicus met drie of vier gezichten, hij bleef altijd zichzelf en wist het evenwicht tussen bewoners en tweedeverblijvers enorm goed te bewaren.”

Compagnie

De nieuwe burgemeester Piet De Groote (Gemeentebelangen) lijkt al meteen aan dat evenwicht te willen tornen. “We willen een domiciliërings­plicht invoeren in de oude wijken buiten de toeristische zones”, stelt hij in een interview met De Tijd. De witgeblakerde villa’s in Het Zoute zouden de dans ontspringen. Eerder wordt er gedacht aan enkele duizenden woningen in buurten zoals Heist, Oud-Knokke, Duinbergen en Westkapelle, en enkel nieuwe kopers zouden aan de verplichting moeten voldoen. “Anders wordt alles opgekocht door de tweedeverblijvers”, stelt De Groote. En blijven de vastgoedprijzen de pan uitswingen.

Nu al zijn 21.000 van onze 39.000 woningen van tweedeverblijvers. Onder Lippens is het dure vastgoedklimaat gecultiveerd door op netheid, veiligheid en vooral ‘standing’ te hameren. Hij heeft er zich ook flink aan verrijkt als lid van Compagnie Het Zoute. De portfolio van de onderneming van de familie Lippens, zo’n 1.100 hectare bij de start, werd doorheen de jaren afgebouwd tegen steeds hogere prijzen.

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

De keerzijde: wie opgroeit in de gemeente, moet al serieus wat spaargeld bij elkaar ‘geskart’ hebben om te kopen, laat staan iets te huren. “Zelfs in Westkapelle vind je villa’s van een miljoen euro. Jonge mensen die de lotto niet gewonnen hebben, mogen het vergeten”, zegt Olivier Reynders, die hier ook eerst als tweedeverblijver belandde.

De nieuwe burgemeester is de eerste in tientallen decennia die geen banden heeft met de Compagnie. Is dit dan het compromis tussen oud en nieuw? Het toeristische hart als speelveld voor de vastgoedhaaien, om de rest wat betaalbaar te houden? “In Sluis hebben ze dat twintig jaar geleden geprobeerd, maar dat is binnen de kortste keren teruggedraaid door Europa”, zegt Manu Desutter (82), de voorganger van Lippens in Knokke – jawel, die bestaat. Het juridische draagvlak voor het plan lijkt flinterdun.

De vraag die we aan de oprit vaak terughoren: “Moet er wat veranderen, dan?” De tweedeverblijvers zijn een zegen voor de middenstand, klinkt het, en tweedeverblijfsbelastingen zijn goed voor meer dan de helft van de gemeente-inkomsten. De angst van De Groote voor ‘dode wijken’ is volgens Desutter onterecht. “Op een doordeweekse dag zie ik vanaf de dijk inderdaad weinig lichtjes branden, maar de tijd dat tweedeverblijvers enkel in juli en augustus komen, is echt wel voorbij. En als ze met pensioen gaan, komen ze hier permanent wonen.”

7.420 voorkeursstemmen

“Het zou me niet verbazen als dat onhaalbare ideetje al een maand geleden door Leopold zelf werd ingefluisterd”, zegt Desutter. Het zal een kwestie zijn die wel vaker opborrelt: in hoeverre is het ‘nieuwe’ beleid de erfenis van de eeuwige burgervader? De Groote bevestigt dat Lippens plannen heeft uitgetekend voor de komende dertig jaar, en dat het bestuur daar schatplichtig aan zal blijven.

Niemand weet echter wat verkiezingen zonder Lippens zullen geven. De 7.420 voorkeursstemmen in 2018 doet niemand hem na. “Piet heeft niet de connecties van Leopold. Die wist precies wie er in welke villa in Le Zoute woont, en vooral: wie niet. De Compagnie blijft nog wel een tijd heer en meester”, zegt Desutter, die opmerkt dat Lippens zich meer kon permitteren dan een “gewone figuur”. Iemand anders zegt het minder barmhartig: “Hij deed dingen waarvoor een gewone mens den bak invloog.”

“De stad lelijker maken”, grijnst Alain Dor, “alleen dan wordt het betaalbaarder, maar dat wil niemand.” Wie straks het best de status quo weet te verkopen, zal hier hoog scoren. De Knokkenaar wil geen ordinaire badstad, maar een wereld zonder hondendrollen. Desutter: “Politiemannen of brandweerlui mochten van Leopold geen lid worden van de golfclub, maar ze waren voor acht of negen uur altijd welkom om een balletje te slaan. Daarna was het aan het chique volk.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234