Zondag 09/05/2021

AchtergrondGroenland

Linkse verkiezingszege in Groenland zet omstreden mijnbouw op losse schroeven

In de Kvanefjeldberg in Groenland zijn zeldzame grondstoffen te vinden waar zowel China, de EU als de VS op azen.   Beeld via REUTERS
In de Kvanefjeldberg in Groenland zijn zeldzame grondstoffen te vinden waar zowel China, de EU als de VS op azen.Beeld via REUTERS

De toekomst van een omstreden mijnbouwproject in Groenland staat op losse schroeven na de verkiezingszege van een linkse oppositiepartij. De lijsttrekker beloofde woensdag direct dat hij een eind zal maken aan het project met veel geopolitieke belangen, dat de Groenlandse bevolking al jaren verdeelt.

Het was pas de tweede keer in 42 jaar dat het linkse Inuit Ataqatigiit (Gemeenschap van het Volk) de verkiezingen won in Groenland. De sociaaldemocraten van Siumut (Voorwaarts) waren, sinds Groenland een autonoom deel van Denemarken werd in 1979, vrijwel onafgebroken aan de macht. Maar Inuit Ataqatigiit (IA) sleepte in de vervroegde verkiezingen van dinsdag 37 procent van de stemmen binnen. Vorige keer was dat 26 procent. De regerende Siumut-partij van Erik Jensen en demissionair drievoudig premier Kim Kielsen kreeg 29 procent van de stemmen. De sociaaldemocraten zijn pro-mijnbouw.

De zege van IA is een tegenvaller voor de internationale mijnbouwindustrie, die grote plannen had met de enorme voorraden aan zeldzame aardmetalen en andere mineralen die in de Groenlandse bodem verscholen liggen. Om die reden werden de verkiezingen nauwlettend gevolgd vanuit China, de Europese Unie en de VS.

De zeldzame aarden hebben Groenland geopolitiek op de kaart gezet. Alle grootmachten azen op de delfstoffen. China wil het eiland opnemen in het handelsnetwerk van zijn Nieuwe Zijderoute. Voor de VS en de EU zijn de reserves een kans om hun afhankelijkheid van China te verminderen. Oud-president Trump wilde Groenland twee jaar geleden zelfs helemaal opkopen. Moederland Denemarken ziet het met argusogen aan.

Milieuvervuiling

Met name een omstreden mijnbouwproject in het zuiden van Groenland is de klos. Daar wil het Australisch-Chinese bedrijf Greenland Minerals nabij de berg Kvanefjeld grote reserves aan uranium en neodymium in dagbouw gaan exploiteren. De stof neodynium is een zeldzaam aardmetaal dat onder meer gebruikt wordt in windturbines en elektrische auto’s. Omwonenden vrezen voor vervuiling van het milieu, vooral door radioactief mijnstof.

Mijnbouw wordt door veel van de 56.000 Groenlanders gezien als een belangrijke opstap naar welvaart en onafhankelijkheid. Maar er is grote verdeeldheid over de potentieel schadelijke effecten op het milieu. De Siumut-regering van Kielsen gaf concessiehouder Greenland Minerals vorig jaar voorlopige toestemming voor verdere ontwikkeling van de Kvanefjeld-mijn, in aanloop naar een parlementaire hoorzitting.

Verkiezingswinnaar IA, die niet tegen mijnbouw op zich zegt te zijn, maar wel tegen vuile mijnbouw, voerde afgelopen jaren juist consistent campagne tegen Kvanefjeld. “Het volk heeft gesproken”, zei lijsttrekker Mute Egede woensdag over de mijn. “Die gaat er niet komen.” Egede moet nu een coalitieregering zien te gaan vormen, mogelijk met Naleraq, een onafhankelijkheidspartij die ook tegen het Kvanefjeld-project is.

‘Vloedgolf aan desinformatie’

Greenland Minerals reageerde terughoudend op de verkiezingsuitslag. Het mijnbouwbedrijf wacht de vorming van de nieuwe regering af. Het bedrijf stak samen met zijn Chinese partner Shenghe Resources al meer dan 100 miljoen dollar in de ontwikkeling van de Kvanefjeld-mijn. Topman John Mair zei tegen persbureau Reuters dat de geplande parlementaire hoorzitting door de vervroegde verkiezingen van 6 april in het water was gevallen, en het project daarna te kampen kreeg met een vloedgolf aan desinformatie in de media.

Analisten zien de verkiezingsuitslag als een tegenslag voor de ontwikkeling van de mijnbouw in Groenland, waar delfstoffen steeds beter toegankelijk worden door de opwarming van het klimaat. “Het wordt een uitdaging voor IA om de wereld uit te leggen dat Groenland nog steeds zaken wil doen en een aantrekkelijke mijnbouwklimaat behoudt”, zei Dwayne Menezes van Polar Research and Policy Initiative, een Londense denktank.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234