Dinsdag 26/01/2021

Links neemt Balkenende onder vuur in ultiem debat

Den Haag l Vandaag kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer en, bovenal, een nieuwe regering. In het allerlaatste lijsttrekkersdebat viel op dat links gezamenlijk premier Balkenende onder vuur nam.

Het laatste lijsttrekkersdebat speelt een cruciale rol, vooral omdat de Nederlandse kiezer in hoge mate zweeft en tussen de twintig en dertig zetels nog onbeslist waren.

De partijkopstukken mochten nog een allerlaatste poging ondernemen om de kiezer te overtuigen, ditmaal in hun natuurlijke biotoop van de Tweede Kamer in Den Haag. En hoe cruciaal dat optreden is mocht blijken uit het verloop van de allerlaatste campagnedag. Waren de lijsttrekkers de voorbije weken alomtegenwoordig, dan waren ze gisteren in geen velden of wegen te bespeuren. In achterafkamers moest namelijk met de spinmeisters het debat voorbereid worden.

Dat resulteert wel vaker in overvoorbereide, kunstmatige debatten waarin de deelnemers de last van de kiezer op schouders voelen drukken. Dat was gisteren niet anders, maar van de deelnemers - Jan Peter Balkenende (CDA), Wouter Bos (PvdA), Marc Rutte (VVD), Jan Marijnissen (SP), Femke Halsema (GroenLinks) en André Rouvoet (ChristenUnie) - leek de meest stressbestendige toch (alweer) Marijnissen en ook wel Rouvoet, door zijn collega's wel eens omschreven als de meest getalenteerde politicus in Den Haag. De meest assertieve was de enige vrouw in het gezelschap, Femke Halsema.

Tussen Balkenende en Bos is de competitie wellicht te groot om rustig met elkaar om te springen. Beiden clashten al meteen op het integratiethema. Daarbij kreeg een erg vermoeid ogende Bos overigens opvallende steun van Halsema, een combine die vaker het debat beheerste. Beiden staan voor een algemene regularisatie van illegale vluchtelingen. Balkenende is tegen, maar sluit niet uit dat het zogeheten generaal pardon toch onderdeel van het aanstaande coalitieakkoord uitmaakt.

Dat Marijnissen wat zelfverzekerder was dan Bos en Balkenende, zal er ook mee te maken hebben dat hij niet meteen hoopt om zijn intrek te nemen in het Torentje, de ambtswoning van de Nederlandse premier. Nochtans had ook hij redenen om zenuwachtig te zijn. Zijn pieken in de peilingen van de jongste weken kalfden de voorbije dagen af. Het risico dreigt dat net als in 2003 de strategischer SP'ers overlopen naar Bos.

Maar Marijnissen zette op zijn beurt de aanval op Balkenende in. "Het kabinet-Balkenende heeft ervoor gezorgd dat de armoede van 8 naar 10 procent is gestegen." Balkenende ging knipperen met de ogen toen hij ook van op zijn gereformeerde flank, Rouvoet, kritiek kreeg op zijn armoedebeleid.

Naarmate het debat vorderde beet Balkenende wat feller van zich af, maar wie weerom verzoop in het geweld was Marc Rutte, en die heeft het al niet makkelijk nu blijkt dat bij de VVD-aanhang de onverzoenlijke integratieminister Rita Verdonk nog altijd populairder is.

Extra vervelend voor de VVD-lijsttrekker was dat het debat opende met het thema van de integratie, wat toch nog altijd geassocieerd wordt met zijn grote rivale in eigen rangen, Rita Verdonk. Rutte verzoop, zoals al de hele campagne eigenlijk, tussen het geweld van de anderen. Toen het over het milieu ging, werd hij meteen uitgejouwd door het publiek. Halsema tot Rutte: "U wilt Schiphol in zee leggen? Als u zo doorgaat, gebeurt dat vanzelf."

En toen het over zijn stokpaardje de economie ging, raakte hij niet veel verder dan de mirakeloplossing van belastingverlaging. Marijnissen: "We moeten eens af van dat populstische gedoe over verlagen en verlagen van belastingen. Dat gaat ten koste van de zorg, onderwijs." Door zijn zwakke optreden stond Balkenende bovendien helemaal alleen met zijn weerwerk tegen de linkse aanvallen.

Maar uiteindelijk is het ook weer relatief of al dat gebits veel invloed zal hebben op de kiezer. Misschien is het wel cabaratier Freek de Jonge die de zwevende kiezer het meeste stuurt. Naar gewoonte kreeg hij het laatste woord met zijn verkiezingsconference. (FL)

Dit is linkse samenwerking

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234