Zaterdag 28/11/2020

Milieu

Limburg vreest nieuwe 'Essers'

Een vogelkijkhut in het bedreigde bos, waar veel bedreigde soorten voorkomenBeeld Wouter Van Vooren

Het gezang van de wielewaal dreigt in de bossen van Bocholt plaats te maken voor pompende zandzuigers. Twee bedrijven willen er starten met zandwinning. Milieubeschermers huiveren.

Meer dan 120 hectare bos zou wijken voor de plannen van Kaulindus en Kempische Zandgroeven Winters, twee bedrijven die in het uiterste noorden van Limburg aan zandwinning willen doen. Hun vraag is nu in een nota gegoten, beschikbaar voor het grote publiek.

Op kaarten is duidelijk te zien waar zij naartoe willen. Een gebied dat vanuit de lucht gezien overwegend groen kleurt, moet plaatsmaken voor zandzuigers, af- en aanrijdende trucks en zandputten van meer dan tien meter diep. De ingreep zou bestaand natuurgebied min of meer in tweeën knippen. Een deel van het aan te snijden terrein valt bovendien onder Natura2000, een Europese bescherming die kappen verbiedt.

Tenzij het om een project van 'groot maatschappelijk belang' gaat. Het is heel duidelijk om welk belang het gaat, zegt Jos Gorssen, lokaal actief voor Natuurpunt. "Grootschalige zandwinning. Het is zoals bij Essers, maar dan zonder de jobs."

Groot was de controverse toen milieuminister Joke Schauvliege (CD&V) onlangs besliste om 11 hectare beschermd bos te laten kappen door het Limburgse transportbedrijf Essers. Onder andere comedian Wouter Deprez voerde een hevige campagne tegen de minister.

Schauvliege schermde steeds met de vierhonderd door het bedrijf beloofde jobs. In deze zaak houdt de minister zich op de vlakte. Het zal ook nog jaren duren eer dit dossier eventueel op haar bord belandt: volgende maand gaat het onderzoek pas van start naar de mogelijke effecten van de zandwinning op het milieu.

Maar milieubeschermers zijn op hun hoede. Als we er nu niet op tijd bij zijn, zegt Gorssen, "is niet het kalf verdronken, maar de hele kudde".

Visbak met prikkeldraad

Naast natuurgebied Achterste Hostie gaat het in Bocholt om de ontginning van industriegebied, dat volgens Natuurpunt van bijzondere ecologische waarde is. Dat zit zo: op de enorme terreinen Groote Heide en Raeker Heide stond tot de jaren tachtig een kruitfabriek. Het gebied is omheind, mensen kunnen er niet in. De natuur is er dertig jaar lang nagenoeg ongehinderd haar gang gegaan. Natuurpunt heeft er de wielewaal horen zingen, de zomertortel, de boompieper en de geelgors. Allemaal bedreigde vogelsoorten. De vereniging vraagt een onderzoek naar de huidige natuurwaarde van de voormalige fabrieksterreinen.

Ook zijn er zorgen over wat er na de zandwinning komt. De Limburgse Milieukoepel waarschuwt voor een zorgvuldige invulling van de nabestemming, met strikte controle. Daar bleek het bij een eerdere uitbreiding van Essers ook te haperen. Hoe dan ook betekent de ingreep een verlies, zegt coördinator Gust Feyen. "De groene ruimte is in Vlaanderen al zo beperkt. Toch gaat ze systematisch op de schop. De compensatie van een woud van vijftig jaar oud met jonge boompjes is nooit toereikend."

De twee bedrijven rekenen op een exploitatie van 45 tot 52 jaar. De ontginning zal in schijven verlopen, de aanplanting van nieuwe bomen dus ook. Bovendien mogen ze bij het berekenen van de compensatie al rekening houden met de bestemming die het gebied zal krijgen als het zand een keer op is: ook bomen die over vijftig jaar pas geplant worden, tellen dus mee. "Deze generatie heeft er in elk geval niets meer aan", concludeert Gorssen. Hij wijst op een reeds uitgeputte zandgroeve in de buurt, die na de ontginning is omgedoopt tot natuurgebied. "Natuur noemen ze dat, een visbak met prikkeldraad rond."

De gemeente Bocholt, verantwoordelijk voor de bouwvergunningen, kampt zelf met een put: er zijn 20,8 miljoen euro schulden, met 7 miljoen af te bouwen tegen 2019. De grondbelasting ging eerder, tegen verkiezingsbeloftes in, al met 100 euro omhoog. Het gemeentebestuur zei op zoek te gaan naar nieuwe inkomsten. Burgemeester Jos Claessen (Open Vld) reageerde aan Belga voorzichtig enthousiast. "Wait and see."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234