Dinsdag 18/05/2021

Lima werkt aan sterke merknaam in de biowinkel

Vlaamse biofabrikant bakt sinds de dioxinecrisis duizend extra broden

Ze zijn de bedenkers van de onvolprezen rijstwafel. Ze lieten Vlaanderen kennismaken met sojasaus. En nu bestormen ze de biomarkt met een frisdrank van biologisch geteelde rijst. Zoals multinationals als Unilever of Nestlé sterke merken in het 'traditionele' voedingscircuit proberen neer te zetten, is Lima de voorbije jaren bijna wereldwijd uitgegroeid tot een niet te negeren naam in de rekken van natuurvoedingswinkels.

Terwijl hij roept dat het warm is, ploft een rijstwafel uit een van de negentig ijzeren vormen waartussen Philippe Woitrin, de gedelegeerd bestuurder van de Lima-groep, postgevat heeft. Om de acht seconden levert de combinatie van warmte en druk een nieuwe rijstwafel op - "het ploft als popcorn", roept Woitrin tussen de machines. Rijstwafels, een combinatie van rijst uit Noord-Italië en zes soorten granen, zijn een van de meest gekende producten die de fabriek in Maldegem verlaten. In een brochure noemt Lima de wafels ("klein, groot of gecoat met chocolade") "een van de grootste successen van het bedrijf". Samen met andere producten op basis van graangewassen - zoals quinoa, een gewas uit de Andes, of muësli met kamut, een niet-gepelde graansoort uit Egypte - vormen rijstwafels een belangrijk onderdeel van het aanbod van het natuurvoedingsbedrijf. Daarnaast maakt Lima ook verse producten, van brood tot het Libanese vegetarische gerecht taboulé (mét muntblaadjes en citroensap).

Lima heeft de voorbije jaren een gestage opmars gemaakt op tafels van bewuste consumenten en in de rekken van natuurvoedingswinkels. "De voorbije drie, vier jaar, is de omzet telkens met 5 tot 10 procent toegenomen" zegt Michel Calewaert, de algemeen directeur van Lima. Vorig jaar haalde Lima zelfs een omzet van 649 miljoen frank en een nettowinst van 14 miljoen frank. Samen met het distributiebedrijf Bioservice komt die omzet op 850 miljoen frank te liggen. De andere bedrijven - zoals de bakkerij Nonkels en de groenten- en fruitverdeler BioMarché - hielpen de volledige groep vorig jaar aan een geconsolideerde omzet van 1,6 miljard frank.

Met die cijfers noemt Lima zichzelf markleider op de markt voor bioproducten in België - een markt die geschat wordt op 5 miljard frank. Lima haalt in België een vijfde van zijn omzet, de rest wordt geëxporteerd. Lima staat daarbij vooral sterk in buurlanden als Frankrijk en Nederland - al exporteert het (een heel klein beetje) ook naar de VS, Australië en Zuid-Afrika.

Ook al benadrukken Calewaert en Woitrin graag dat Lima een échte kmo is, met een mengeling van idealisme en personeelsvriendelijkheid, toch staat het bedrijf vandaag ver van het winkeltje dat de stichtersfamilie Gevaert in de jaren vijftig in Gent opzette. Daar verkocht Pierre Gevaert de groenten die hij kweekte in zijn tuin in Sint-Martens Latem.

De Gentse familie was een combinatie van wereldverbeteraars en macrobioten. Na de Tweede Wereldoorlog gooide de vader van Pierre Gevaert zich op het opzetten van een wereldregering in de hoop op eeuwige wereldvrede. De link tussen wereldvrede en de macrobiotische activiteiten van de familie werd in 1947 gelegd, toen de Japanse gezant Georges Oshawa België aandeed. Bij een bezoek aan Sint-Martens Latem bleek Oshawa ook een overtuigd macrobioot te zijn, die de ondervoede Pierre Gevaert er weer bovenop wist te helpen. Of Oshawa toen ook de wereldvrede bewerkstelligd heeft, is niet geweten.

Met de macrobiotische kennis van Oshawa richtte Pierre Gevaert in 1957 in Latem ook een fabriek op - die heette eerst Sesam, en dan Lima, naar de voornaam van de vrouw van Georges Oshawa.

De familie Gevaert heeft het bedrijf allang niet meer in handen. Eerst, in 1989, werd Lima verkocht aan de Franse groep Euronature. Later, in 1995, namen de twee bedrijfsleiders Michel Calewaert en Philippe Woitrin het bedrijf over.

Ondertussen werd ook de productie van Latem naar Maldegem verhuisd. Vandaag wordt in Maldegem, naast de massale hoeveelheid rijstwafels, onder meer sesamzaad uit Peru geroosterd en dagelijks brood gebakken. Lima bakt zowel brood onder eigen merknaam (op basis van zuurdesem) als brood op basis van natuurlijke gist (onder de merknaam Nonkels). Het brood vertrekt elke nacht naar de zeshonderd natuurvoedingswinkels waaraan Lima in België levert.

Die winkels leveren het grootste deel van de omzet van het bedrijf. "We maken ook biovoeding voor andere merken", zegt Calewaert, maar daaruit halen we toch maar 6 procent van onze omzet.". Lima levert onder meer bioproducten voor Uncle Ben's, Delhaize en het Franse Carrefour. Al die contracten zorgen ervoor dat Lima in zijn opslagplaatsen in Maldegem ruim vijfduizend productreferenties heeft voor droge voeding - daarvan dragen er 'slechts' 250 de merknaam Lima.

De dioxinecrisis heeft de omzet van het bedrijf, gek genoeg, niet spectaculair doen stijgen. "Dat komt omdat het vooral een weerslag had op verse producten, zoals vlees, eieren en boter", zegt Calewaert. "Wij halen toch het grootste deel van de omzet uit droge voeding." Sinds de crisis door België trok, bakt de reuzenbakkerij in Maldegem elke nacht wel duizend broden extra. "Voor de crisis verkochten we elke dag zesduizend broden. En dan, van de ene dag op de andere, verkochten we er duizend meer. En ook al is de gevoeligheid voor gezonde voeding sindsdien misschien afgenomen, toch merken we dat die klanten blijven hangen zijn. Misschien vinden ze het brood gewoon lekker."

Tijdens een rondleiding door hun bedrijf, van de bakkerij naar de patisserie, van de laadkaai met verse lasagne ("voor Italië", zegt Woitrin) tot het uitpakken van kartonnen dozen kuzu (een Japanse wortel die maïzena als bindmiddel vervangt en tegelijk vriendelijker is voor de spijsvertering), benadrukken Woitrin en Calewaert voortdurend hoe begaan ze wel zijn met de kwaliteitscontrole en de logistiek in hun bedrijf. Ooit, in de jaren tachtig en begin jaren negentig, was het anders. Zo liet het consumententijdschrift Test-Aankoop zich kritisch uit over de kwaliteit van sommige producten. Organisatorisch liepen heel wat dingen mank.

Maar sinds de nieuwe overname en de verhuis naar Maldegem zijn heel wat dingen verbeterd, zeggen de nieuwe eigenaars. Lima investeerde de voorbije vier jaar 200 miljoen frank in het bedrijf, onder meer in informatica, een nieuwe opslagplaats, de wafelbakkerij en de overname van Biomarché in 1999.

Ook de kwaliteitscontrole is verbeterd. In het lab worden alle grondstoffen gecontroleerd op chemische additieven. Als die er blijken in te zitten, worden ze onherroepelijk teruggestuurd, zegt Woitrin. "Dat kan dikwijls gewoon liggen aan het feit dat er bij het transport onzuiverheden in komen te zitten, omdat de vrachtwagens onvoldoende gereinigd zijn."

Ook in het debat over genetisch gemodifieerde organismen (GGO's) heeft Lima partij gekozen. Het Belgische Alpro, dat voedingsproducten (van melk tot margarine) maakt, is recentelijk overgeschakeld van Amerikaanse naar Braziliaanse soja omdat het weigert gemodifieerde soja te verwerken.

"Als biologisch bedrijf kan je het niet maken dat je met GGO's werkt", zegt Calewaert. Om er op toe te zien dat geen enkele GGO zijn weg naar Lima-producten vindt, werkt Lima sinds kort samen met een lab van de Gentse universiteit.

De dioxinecrisis heeft de omzet van het bedrijf, gek genoeg, niet spectaculair doen stijgen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234