Maandag 21/06/2021

lift naar het

All-inreisjes naar de ruimte nemen de volgende jaren hoge vlucht

buitenaardse

De ruimte is verslavend. Zelfs al kost een retourtje momenteel 15 miljoen euro, dan nog wil Charles Simonyi, 's werelds vijfde ruimtetoerist, voor de tweede keer vertrekken. Komende lente is het zo ver. Aanstaande zondag al begint de zesde betalende ruimtevaarder aan zijn missie. De race naar de kosmos is definitief gestart. Ruimtehotels en vaste liften naar outer space zijn geen holle sciencefiction meer. Door Kim HerboTS

Twaalf oktober is de grote dag voor videogamesgoeroe Richard Garriott. Na maanden training zal hij aan boord stappen van de Sojoez TMA-13 voor de reis van zijn leven: naar het buitenaardse. De reis die Garriott maakt, en die vijf andere ruimtetoeristen hem voordeden, kost om en nabij de 15 miljoen euro. Voor die prijs krijgt de ruimtetoerist een verblijf van zo'n tien dagen in het internationale ruimtestation ISS.

Tot nu toe vlogen alle betalende astronauten via het Amerikaanse 'ruimtereisbureau' Space Adventures Ltd. Zij organiseerden de reis maar ze werd uitgevoerd in samenwerking met het Russische ruimtevaartprogramma. "Het idee om vluchten te verkopen is bij de Russen gegroeid na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie", legt professor Ramon Hanssen, van de afdeling ruimtevaartechniek aan de Technische Universiteit Delft, uit. "Op dat moment hadden ze enorm veel knowhow maar veel te weinig middelen om alle projecten te realiseren." Het duurde weliswaar nog eventjes voor één en ander goed op gang kwam maar ondertussen zijn de veelal Amerikaanse miljoenen welgekomen geldstromen voor de Russische ruimtevaart.

De VS is wat dit betreft allerminst actief. Tot nu toe nam de NASA geen enkele betalende passagier mee en het ziet er niet naar uit dat dat snel zal gebeuren. "De noodzaak die er in Rusland wel was, ontbrak volledig in Amerika", aldus Hanssen. "Ondertussen lopen de spaceshuttles op hun laatste benen en er zijn geen plannen om nieuwe te bouwen. De VS neigt eerder naar het opnieuw ontwikkelen van raketten van het Apollotype maar wat dat betreft is het weer van nul beginnen, want degenen die het Apolloprogramma ontwikkelden, zijn er niet meer. De Apolloraketten zijn een stuk minder comfortabel dan de spaceshuttles, die zoals een vliegtuig horizontaal landen."

Space Adventures Ltd. is ook een van de grote kanshebbers om die andere, meer 'toegankelijke' soort van ruimtereizen te commercialiseren. Het gaat dan om een tocht van zo'n anderhalf à twee uur in het heelal, voorafgegaan door enkele dagen training. Meer dan zes minuten gewichtloosheid en het opvangen van een glimp van de ronding van de aarde, valt er niet te beleven maar de interesse lijkt groot. Het is dan ook vooral in die sector dat de race om de eerste te zijn volop is losgebroken. Tal van bedrijven à la Virgin Galactic, Blue Origin, Starchaser, Wildwings, Incredible Adventures en het Japanse Spacetopia laten gegadigden al plaatsjes reserveren. Tickets kosten tussen de 79.000 en de 185.000 euro. Al wordt het mettertijd goedkoper. Virgin Galactic laat na de eerste honderd reservaties - die overigens al binnen zijn - de initiële prijs van 150.000 euro zakken tot 75.000 euro. In een latere fase zou een retourticketje slechts 15.000 euro moeten kosten.

Voorlopig leven de bedrijven voornamelijk van andere, avontuurlijke reizen, zoals een tocht met een onderzeeër naar het wrak van de Titanic, of skydiven van Mount Everest. De deadline voor de eerste ruimtereizen wordt bovendien stelselmatig opgeschoven. Virgin mikte eerst op 2008. Later werd dat 2009 en nu is er sprake van het voorjaar 2010. Ook Space Adventures Ltd. richt zich op "eind 2009, of 2010". Virgin Galactic zal tegen die tijd zo'n 180 miljoen euro in het project gepompt hebben.

Aan boord van een van die eerste 'massavluchten' zal een Belg zijn: Dimitry Mestiaen (33), die vorig jaar met een wedstrijd op het radiostation Q-Music een ruimtereis won. "Ik krijg regelmatige updates van Space Adventures en voorlopig zitten we nog op schema", vertelt hij. "We zullen vertrekken vanuit de Verenigde Arabische Emiraten." Daar bouwt Space Adventures een ruimtehaven in Ras Al- Khaimah, een emiraat grenzend aan Dubai. Mestiaen ging voor een eerste introductie al bij de NASA langs. "Er is mij verteld dat ik mij mentaal erg goed moet voorbereiden", zegt hij. "Per slot van rekening duurt zo'n reis maar enkele uren en dan wil je er toch het meeste uithalen door op voorhand zo goed mogelijk geïnformeerd te zijn. Zo weet ik ondertussen dat ik, zodra de gewichtloosheid intreedt, mijn krachten erg goed moet doseren. Je moet alles veel voorzichtiger doen. De kleinste beweging wordt immens uitvergroot." Mestiaen is nog altijd erg blij met zijn prijs. Al droomt hij van meer. "Op zijn website heeft Space Adventures het ook over een reis naar de maan. Honderd miljoen euro vragen ze daarvoor."

Sommigen denken al verder dan bemande ruimtereizen. Zo zoekt Japan zijn heil in een continue verbinding met de ruimte.

De Japanners maakten eind september bekend plannen te hebben voor een ruimtelift, genre Roald Dahls glazen lift waarmee Sjakie de ruimte in reist. Het budget, ruim vijf miljard euro, zou moeten voorzien in een lift die passagier en vracht in een mum van tijd uit de atmosfeer schiet. Al is dat 'in een mum van tijd' relatief: een ritje in een ruimtelift zou toch al snel een week in beslag nemen. Groot probleem zijn de kabels: eerdere - theoretische - tests liepen precies op dat punt vast. De benodige kabels moeten 180 keer sterker dan staal zijn en veel, veel lichter. De Japanners, die hun huzarenstukje tegen 2031 klaar willen hebben, hopen gebruik te maken van koolstofnanobuizen, maar dan wel vier keer sterker dan degene die nu al ontwikkeld zijn.

Er is in elk geval een markt voor ruimtereizen. Richard Branson strooit kwistig met namen van sterren die een zitje in een van de eerste vluchten van zijn VSS Enterprise boekten. Society-babe Paris Hilton, muzikant Moby, ontwerper Philippe Starck, wetenschapper Stephen Hawking en Alien-actrice Sigourney Weaver zouden al mee aan boord gaan.

Maar de belangstelling is in feite heel breed, zo maken enkele onderzoeken duidelijk. Een studie aan de Britse universiteit van Bournemouth stelt dat een derde van de Britten gewonnen is voor het idee om in de ruimte te reizen. Opvallend: de veertigers zijn het minst enthousiast. Minder zelfs dan vijftigers en zestigers. Vooral het idee om de aarde van bovenaf te zien én een ruimtewandeling te maken spreekt aan. Een internetrondvraag bij duizend potentiële ruimtereizigers vorig jaar leerde dat een prijs van 18.000 euro dé grote doorbraak voor commerciële ruimtereizen zou betekenen.

"Er is ook niet meteen een probleem met dit soort reizen", meent Hanssen. "Zolang we hier geen belastinggeld aan verkwisten, heb ik geen principiële bezwaren. Je kunt je hoogstens vragen stellen bij de effecten op het milieu als er straks elke week meerdere ruimtetuigen gelanceerd worden. Maar mogelijk worden daar in de toekomst ook oplossingen voor gevonden."

Echt goedkoop zal het in ieder geval nooit worden, vermoedt Hanssen. "De prijs kan wel wat dalen maar er zijn grenzen. Neem nu de prijs die voorbije ruimtetoeristen betaald hebben:veel geld maar het dekt de kostprijs absoluut niet. Nu, ik neem aan dat commerciële firma's die een ruimtesonde bouwen die een paar keer per week heen en weer vliegt, wel uit de kosten zullen raken. Anders zouden ze het natuurlijk niet doen."

Met de eerste massaruimtereizen in zicht, hebben ook andere projectontwikkelaars zich op het ruimteverhaal gestort. Bijna tien jaar geleden lanceerde Baron Hilton het idee van het Hilton Orbital Hotel. Het project leek goed voorbereid. Het idee was om afgedankte benzinetanks van spaceshuttles - allemaal ter grootte van een Boeing 747 - aan elkaar te bevestigen totdat er een ruimtehotel zou ontstaan, dat eruitziet als een gigantisch vredesteken. Het plan van de Hiltons lijkt inmiddels een stille dood gestorven te zijn.

Niet zo dat van hoteltycoon Robert Bigelow. Hij is met z'n Bigelow Aerospace klaar om de ruimte te veroveren. Bigelow focust zich op opblaasbare capsules die pas buiten de aardse atmosfeer hun definitieve vorm aannemen en aaneengeschakeld kunnen worden. Momenteel is het bedrijf klaar met het derde prototype, de Galaxy. Eerder al maakten de Genesis I en II succesvolle proefvluchten. De prijs van een dergelijk project is echter niet te onderschatten. Voor Galaxy werd de lancering dan ook afgelast en zouden in deze fase tests op aarde moeten volstaan. Toch blijft Bigelow Aerospace er vanuit gaan dat over vijf jaar een ruimtehotel een feit zal zijn. Voor wie wil reserveren: een verblijf van een maand zou volgens een eerste schatting elf miljoen euro kosten. Per extra week komt daar 2,2 miljoen euro bij.

Bigelow is verre van de enige die droomt van een vakantierijk in outer space. Ook Space Island Group staat klaar om de ruimte te veroveren. Het Amerikaanse bedrijf met als baseline 'voor de ontwikkeling van handel, onderzoek, ontwikkeling en toerisme in de ruimte', heeft verregaande plannen. Niet alleen droomt het, volgens de website, van een hotel op zo'n 650 à 800 kilometer hoogte, er zijn verdere toekomstplannen voor "ziekenhuizen, fabrieken en entertainmentfaciliteiten in de ruimte". Space Island Group denkt ondermeer aan bedrijven die zouden kunnen instaan voor de reparatie van satellieten.

Het lijkt op het eerste gezicht een beetje te veel op The Jetsons, de tekenfilmreeks over een futuristusch gezin die bij wijze van tegenhanger van The Flintstones in de jaren 60 gelanceerd werd, maar zo ondenkbaar zijn de plannen over commercialisering van de ruimte niet. Vooral de opblaasbare piste van Bigelow zou niet eens zo gek zijn. Het grootste bezwaar tegen buitenaardse hotels is immers de gigantische kostprijs en die komt vooral voort uit de transportkosten. "Onmogelijk is het zeker niet", stelt Hanssen, "maar je moet de nodige financiering vinden. Het kost gigantisch veel energie om al die kilo's materiaal naar boven te krijgen. En veel energie betekent een hoog prijskaartje. Massa is wat dit betreft de flessenhals. Hoe lichter, hoe haalbaarder."

In 2010 zou het echt moeten beginnen: korte trips van twee uur naar de ruimte

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234