Donderdag 06/05/2021

Liefde, lust en wraak

Zelf omschrijft Pedro Almodóvar zijn nieuwe, twaalfde speelfilm Carne trémula als een intens, barok en sensueel drama, dat heen en weer schuift tussen thriller en klassieke tragedie. En wat blijkt? De Spaanse beeldenstormer kan zijn eigen werk uitstekend en precies samenvatten.

Jan Temmerman

Carne trémula (wat zoveel betekent als 'sidderend vlees') is (zeer losjes) gebaseerd op de roman Live Flesh van de Britse misdaadschrijfster Ruth Rendell. 'Geïnspireerd door' ligt eigenlijk dichter bij de waarheid, want zowel in het scenario als in de regie heeft hij het oorspronkelijke thrillergegeven voornamelijk gebruikt om er een typisch Almodovariaans filmverhaal van passie en jaloezie, schuld en boete, toeval en noodlot van te maken.

De passie is onder meer die van de jonge Victor (rol van Liberto Rabal), die anno 1990 in de toiletten van een of andere Madrileense nachtclub net zijn eerste seksuele ervaring beleefd heeft met de mooie Elena (rol van Francesca Neri). Hij heeft er een verliefde herinnering én haar telefoonnummer aan overgehouden, maar Elena, als diplomatendochter zowat het prototype van het 'arme rijke kleine meisje', was nog maar eens zo stoned dat ze zich nauwelijks herinnert wat er die nacht gebeurd is.

Een week later, als Victor opnieuw contact zoekt met Elena, blijkt ze allerminst opgetogen over zijn bezoek, te meer daar ze eigenlijk op haar dealer wacht. Nijdig en nerveus begint ze te schelden en omdat een en ander decibelgewijs nogal uit de hand loopt, waarschuwen bange buren de politie. Die daagt op in de figuren van David (rol van Javier Bardem) en Sancho (rol van Pepe Sancho). David is jong, ernstig en gedisciplineerd, maar Sancho is ouder, bitterder en vooral erg dronken (want hij heeft zich net een stuk in zijn kraag gezopen omdat hij vermoedt dat zijn vrouw hem bedriegt). Hun optreden verloopt dus behoorlijk chaotisch, met een schietpartij tot gevolg. Die hele tragikomische sequentie is trouwens een pareltje van geraffineerde mise-en-sène. Het resultaat is dat David door een kogel geraakt wordt en de rest van zijn leven in een rolstoel zal moeten doorbrengen en dat Victor voor zo'n zes jaar de gevangenis indraait.

Als hij vrijkomt gaat Victor op een bepaald moment naar het kerkhof (waar zijn tijdens zijn gevangenschap overleden moeder ligt) en ziet daar toevallig de begrafenis van Elena's vader. Elena blijkt helemaal van look en levensstijl veranderd, want ze is (uit schuldgevoel) ondertussen getrouwd met de verlamde David, die zich inmiddels in een succesrijke carrière als rolstoel-basketbalspeler gelanceerd heeft. De rest van haar tijd, geld en energie stopt ze nu in een tehuis voor kansarme kinderen.

Gedreven door een combinatie van liefde, lust en wraakgevoelens besluit Victor opnieuw achter Elena aan te gaan. Dat belet hem evenwel niet om tussendoor zo af en toe stevig van bil te gaan met een rijpere vrouw, die hij toevallig (ook al op de begraafplaats) ontmoet heeft. Hun uitbundige stoeipartijen bevatten hier opnieuw (herinner u het speelgoedduikertje uit Atame!) een memorabele badscène. In de gevangenis, waar hij zich onder meer ook met de studie van bijbelteksten onledig hield, had de nog onervaren Victor zich trouwens voorgenomen 'de beste neuker van de wereld te worden'. De vrouw in kwestie blijkt Clara (rol van Angela Molina) te zijn en dat is niemand minder dan de echtgenote van de nu nog verbitterder en zichtbaar uitgebluste Sancho.

Dit lijkt misschien een vrij exhaustieve samenvatting van Carne trémula, maar niets is minder waar. Want voor de film ten einde is, moet er nog heel wat gebeuren. En er is ook nog de lange proloog, die in 1970 gesitueerd is en waarin onder meer getoond wordt hoe Victor rond nieuwjaar, als zoon van een jonge prostituée, in een Madrileense bus geboren werd. Hij heeft daar trouwens een levenslang gratis abonnement op het openbaar vervoer aan te danken.

Die intro heeft ook en vooral tot doel snel en efficiënt een beeld te schetsen van het bange Madrid dat toen nog volledig door het autoritaire Franco-regime beheerst werd en waar toen trouwens net de noodtoestand was afgekondigd. Daarnaast had Almodóvar nog een andere reden om zijn film te laten beginnen met de geboorte van zijn hoofdpersonage. Zijn uitleg: "Beginnen bij het begin heet zoiets."

Als Carne trémula dan ten slotte na heel wat verwikkelingen, verrassingen en verwarring eindigt, gebeurt dat opnieuw in volle eindejaarsperiode, maar dit keer is Madrid een bruisende, vrije en blije, moderne wereldstad (met bijbehorende verkeerschaos). Zoveel is duidelijk volgens Almodóvar: de zoon van Victor zal in een ander, beter land geboren worden, een land zonder angst. In dat opzicht is zijn film dus een uitgesproken ode aan de herwonnen Spaanse democratie. Over de keuze van het tijdstip waarop Almodóvar zijn filmverhaal laat beginnen en eindigen zegt hij zelf: "Het zou kunnen dat Carne trémula niet meer is dan een kerstsprookje. Ik heb een hekel aan Kerstmis, maar ik ben dol op kerstsprookjes, vooral als ze een beetje treurig zijn." Carne trémula is uiteraard veel meer dan zomaar een kerstsprookje. Het is opnieuw een kleurrijke, elegant en inventief geregisseerde, sensuele en veelgelaagde filmvertelling geworden met een opwindende soundtrack en intense vertolkingen. Zoals gebruikelijk bij Almodóvar zijn de vrouwelijke personages boeiend en opwindend getekend, maar dit keer komen ook de mannelijke protagonisten sterk uit de verf. Met de jonge Liberto Rabal lijkt de regisseur een potentiële opvolger van Antonio Banderas ontdekt te hebben. Voorts is Javier Bardem (hier ook in een glansrol) momenteel erg populair in Spanje na zijn succesrijke vertolking in de hitfilm Boca a boca van regisseur Manuel Gomez Pereira uit 1996.

PS: de filmfragmenten die op het televisietoestel van Elena's appartement eventjes te zien zijn, komen uit de film La vida criminal de Archibaldo de la Cruz (ook bekend onder de titel Ensayo de un crímen) van Luis Buñuel uit 1955, zijn Mexicaanse periode dus. De film werd gekozen omdat Almodóvar een pistoolschot nodig had (om als klankeffect samen te vallen met het fatale schot uit zijn eigen verhaal), maar de surrealistisch aandoende scène van een man die met een etalagepop sleurt (die daarbij een been verliest!) was natuurlijk te mooi om ongebruikt te blijven. Pas toen zijn keuze eenmaal gemaakt was (er stonden eerst andere filmtitels op zijn verlanglijstje, maar om redenen van chronologie en auteursrechten werd het uiteindelijk La vida criminal), realiseerde Almodóvar zich dat Buñuels film ook een verhaal vertelde van toeval en noodlot en vooral van dood en schuldgevoelens, "de twee imposante pilaren die het gewicht van onze katholieke opvoeding schragen".

TITEL: Carne trémula. REGIE: Pedro Almodóvar. SCENARIO: Pedro Almodóvar, naar de roman Live Flesh van Ruth Rendell. FOTOGRAFIE: Affonso Beato. MUZIEK: Alberto Iglesias. ART DIRECTION: Antxon Gomez. PRODUCTIE: Agustín Almodóvar voor El Deseo. VERTOLKING: Javier Bardem, Francesca Neri, Liberto Rabal, Angela Molina, José Sancho, Penélope Cruz e.a. Spanje-Frankrijk, 1997, kleur, 99 min. Gedistribueerd door Cinéart.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234