Woensdag 15/07/2020

Liefde in tijden van cholera

Naar de buitenwereld zag Fleetwood Mac de toekomst rooskleurig tegemoet. Het was 1976 en de groep had in haar nieuwe bezetting net de grootste hit in haar carrière te pakken. De opvolger, het klassieke Rumours, werd de bestverkochte elpee van de jaren zeventig. Maar tijdens de opnamen stond de band op springen. Stukgelopen relaties zorgden voor onderlinge rechtszaken, hoogoplopende ruzies en exuberant drugsgebruik. Te midden van die chaos maakte Fleetwood Mac de meest perfecte popplaat aller tijden.

DOOR BART STEENHAUT

Weinig groepen hebben in hun bestaan zoveel gedaanteverwisselingen ondergaan als Fleetwood Mac. Het Britse gezelschap was aanvankelijk als succesvolle bluesgroep begonnen maar toen gitarist Peter Green de deur achter zich dichtgooide om in een religieuze commune te gaan leven zag het er slecht uit. Begin jaren zeventig raakte de band op de dool. "We trokken naar Amerika om daar wat experimentelere muziek te gaan maken", herinnert drummer en bezieler Mick Fleetwood zich. "Alleen verkochten we voor geen meter meer. Volgens mij brachten we onze platenfirma niet eens genoeg op om de elektriciteitsrekening te betalen." Bovendien was de groep een duiventil, en toen Bob Welch - de zoveelste - het voor bekeken hield, moest Fleetwood noodgedwongen op zoek naar een vervanger.

Hij hoorde Lindsey Buckingham voor het eerst eind 1974, toen hij een studio bezocht waar toevallig de eerste plaat van Buckingham Nicks opstond. De twee, toen al vijf jaar een stel, hadden die het jaar voordien opgenomen, maar het was een flop geworden. Stevie Nicks moest als dienster werken om het hoofd boven water te houden, en Buckingham knapte klusjes op en speelde een tijd in de groep van Don Everly.

PACKAGE DEAL

Fleetwood was erg onder de indruk van de gitarist en wilde Buckingham wat graag in de groep. Die wilde alleen als zijn vriendin ook mee mocht. "Het was een package deal", vertelt Buckingham nu. "Zij had mij al die tijd onderhouden en bovendien was ze een goeie zangeres en schreef ze hele goeie nummers. Hoe fout het achteraf op persoonlijk vlak ook tussen ons is gelopen, ik ben nooit mijn respect voor haar artistieke kwaliteiten kwijtgeraakt." Na een diner met de oude Engelse en de twee nieuwe Amerikaanse groepsleden was de tiende bezetting van Fleetwood Mac een feit.

Wat Nicks en Buckingham er niet bij vertelden, was dat hun relatie ondertussen al een tijdje over haar hoogtepunt heen was. Nicks had hem al een paar keer verlaten maar moest telkens terugkeren omdat ze het geld niet had om een eigen appartementje te huren. "Stevie stond op het punt om naar de andere kant van de VS te verhuizen en weer te gaan studeren toen Mick voorstelde om bij Fleetwood Mac te komen spelen", herinnert Buckingham zich. "Op dat moment kende ik maar één plaat van de groep en daar was ik absoluut niet wild van. Stevie heeft me moeten overtuigen om de stap te zetten. Eerlijk gezegd speelden toen vooral financiële overwegingen mee. We zouden elk 200 dollar per week ontvangen. Zoveel geld hadden we op dat moment zelden bij elkaar gezien."

SCHEVE SCHAATS

De bijdragen van Nicks en Buckingham gaven Fleetwood een nieuw elan. De blues van weleer werden opzijgeschoven voor een toegankelijker geluid en de songs die Nicks aandroeg, 'Landslide', 'Crystal' en de hit 'Rhiannon', staken met kop en schouders boven de rest uit. "De sfeer in de groep was geweldig", stelt Fleetwood. "Plots hadden we drie fantastische songschrijvers in huis. Ik zag het helemaal zitten." De eerste elpee in de nieuwe bezetting werd een overweldigend succes, al duurde het vijftien maanden voor die naar de top van de Amerikaanse hitparade klom.

Op dat moment zat Fleetwood Mac alweer in de studio om de plaat te maken die uiteindelijk Rumours zou worden. De sfeer binnen de groep was tot ver onder het nulpunt gezakt. Het acht jaar oude huwelijk tussen John en Christine McVie stond op springen. De twee deden hun best om elkaar te negeren en communiceerden enkel via de advocaten die ze in de arm hadden genomen om de scheiding te regelen. Buckingham en Nicks spraken wel. Meer nog: ze brulden hun kelen schor en scholden elkaar uit voor rotte vis. En Mick Fleetwood had net ontdekt dat zijn vrouw een scheve schaats had gereden met zijn beste vriend. "Het was gruwelijk. De studio waar we de plaat opnamen, was piepklein. Je kon er nauwelijks met z'n vijven tegelijk in aan de slag. En daar zaten we dan met twee stellen die elkaar passioneel lief hadden gehad, maar nu op een punt waren gekomen dat de ene de andere het licht in de ogen niet meer gunde. Vijf mensen die enorme relatieproblemen hebben, is op zich al erg genoeg. Maar dat ze die relaties ook nog eens met elkaar hadden, maakte het er geenszins gemakkelijker op. En de plaat weerspiegelt dat."

SEKS & COKE & ROCK-'N-ROLL

In de studio nam Lindsey Buckingham het heft in handen. Hij was weliswaar De Nieuwe, maar hij had een uitgesproken visie over waar het met de groep naartoe moest. Alleen lagen er buiten de echtscheidingen nog meer addertjes onder het gras, die zich algauw tot gigantische wurgslangen zouden ontwikkelen. "Nog afgezien van de onderlinge spanningen zaten we haast allemaal aan de drugs. Het waren andere tijden toen, hé. Als je in een rockgroep speelde, hoorde dat er gewoon bij. Onder de mengtafel hadden we een grote zijden zak staan waar we ons regelmatig aan gingen bevoorraden." Buckingham zelf leek zijn drugsverslaving het best onder controle te houden, maar Fleetwood en Nicks werden zo afhankelijk van het goedje dat het hun functioneren belemmerde. Fleetwood zou volgens de legende voor 8 miljoen euro aan drugs hebben verbruikt, en later ging hij ondanks de schatten die hij aan Fleetwood Mac verdiende zelfs failliet. Dat had volgens de drummer evenwel niet alleen met zijn immense drugsgebruik te maken. "Ik investeerde ook in vastgoed, alleen werd ik slecht geadviseerd. Daardoor heb ik fortuinen verloren." Met Nicks was het na verloop van tijd nog erger gesteld. Toen de zangeres in 1986 in de Betty Ford Clinic logeerde om er van de cocaïne af te kicken, bleek dat ze het tussenschotje van haar neus weg had gesnoven.

The Record Plant, de studio waar Fleetwood Mac Rumours opnam, stelde ook een huis ter beschikking dat de groep kon gebruiken als ze niet in de studio zat. Al na de eerste nacht besloten de vrouwen in de band dat ze er geen stap meer binnen zouden zetten. "Het zat er vol groupies en iedereen liep voortdurend stomdronken rond. Het was complete chaos." Beiden huurden ze een appartementje even verderop. "Stevie en ik zijn in die periode ontzettend naar elkaar toegegroeid", vertelde Christine McVie later. "John was soms zo dronken of stoned dat hij 's nachts naar mij kwam gereden om me daar in de gang uit te komen schelden. Het was een lieve man, maar als hij gedronken had, kwamen zijn kwalijke trekjes boven. En hij dronk enorm in die periode. Ik verstopt me in Stevies appartement, omdat ik bang was dat hij me wat aan zou doen. John had er gewoon moeite mee om onze breuk te verwerken. Ik vond dat ook niet makkelijk, maar we hadden elkaar te vaak van onze minst fraaie kant aan het werk gezien. En er was nooit tijd om daar even van te bekomen. Als je samen in een popgroep speelt, zit je 24 uur per dag op elkaars lip."

INTIEM DAGBOEK TER INZAGE

Christine McVie had vier jaar eerder een affaire gehad met de geluidstechnicus van de groep. Tijdens de opnamen van Rumours was ze een relatie begonnen met lichtman Curry Grant. Dat die haar regelmatig kwam opzoeken in de studio deed het bloed van de jaloerse ex al koken, maar toen hij achteraf ook bas moest spelen op 'You Make Loving Fun', een lofzang op haar nieuwe liefde met een ondubbelzinnig refrein en zinsneden als "I don't have to tell you you're the only one en "sweet wonderful you/you make me happy with the things you do", was dat voor hem een brug te ver. McVie zonk nog verder weg in zijn hang naar drank en drugs.

En het werd nog complexer, want wat niemand, ook de betrokkenen zelf niet, ooit voor mogelijk had gehouden, gebeurde toen Stevie Nicks en Mick Fleetwood een verhouding met elkaar begonnen. De groep was op dat moment een soap geworden zoals die nu nog enkel op foute Italiaanse televisiezenders te zien is.

"Eigenlijk waren de songs op de plaat rechtstreekse dialogen aan elkaar", zegt Buckingham. Daarom stelde John McVie voor de plaat Rumours te noemen. "Het was alsof we ons intiemste dagboeken aan elkaar prijsgaven." Wie de songs na elkaar beluistert, ontdekt inderdaad snel dat al de prachtige, zonovergoten melodieën vergezeld gaan van in vitriool gedrenkte teksten.

RODE OORTJES

'Second Hand News', het nummer waarmee Rumours begint, is een boodschap van Buckingham aan zijn voormalige geliefde. ("One thing I think you should know/I ain't gonna miss you when you go") Het antwoord van Nicks laat niet op zich wachten. 'Dreams', geschreven in het bed van Sly Stone, die even verderop ook een studio had, houdt zich staande op de hoop dat de brokken misschien nog gelijmd kunnen worden: "Now here you go again/you say you want your freedom/Well who am I to keep you down". "Het vervelende was dat ik altijd terug moest vallen op anderen om mijn songs tot leven te wekken",zou de zangeres later zeggen. "En de ironie wil dat Lindsey daar een meesterlijk talent voor had. Hij kon met de meest ingenieuze arrangementen van een goeie song een wereldnummer maken. Alleen leefden we in die periode op zo'n gespannen voet dat ik me er niet goed bij voelde om hem met 'Dreams' aan de slag te laten gaan. En ik weet zeker dat hij er met lange tanden aan begonnen is. Hij heeft er tegen zijn zin een classic van gemaakt."

Na 'Dreams' mocht Buckingham weer. "Been down one time/been down two times", zingt hij met venijn in de stem. "And I'm never going back again". Hij zet het psychologische steekspel voort met 'Go Your Own Way', waarin hij concludeert dat het schip nu echt gezonken is: "Loving you isn't the right thing to do." Zo ontvouwt Rumours zich tot een luisterspel waar je met rode oortjes naar zit te luisteren. Christine McVie probeert het iets positiever te zien. 'Don't stop' is haar manier om tegen haar ex te zeggen dat hij de drugs en de drank het best achterwege laat. Een jonge politicus hoorde het nummer later en nam zich voor het als campagnenummer te gebruiken mocht hij ooit meedingen naar het Amerikaans presidentschap. Toen Clinton begin 1993 de eed aflegde, kwam de groep voor het eerst sinds vijftien jaar weer samen in de klassieke bezetting om het nummer live te brengen. Vandaag kijken ze vol genegenheid terug op de plaat die hun leven veranderde. "Ik snap eigenlijk nu pas waarom Rumours zo'n succes is geworden", zegt Fleetwood. "Er staat niet één zwakke passage op. Elke song is een classic." Buckingham noemt het jaar dat ze de plaat opnamen het meest intense uit zijn leven. "Toen ik de nummers voor het eerst achter elkaar hoorde, was ik er niet eens zeker van of we wel iets waardevols in handen hadden. Dat zie ik vanzelfsprekend anders, nu. En al die ruzies hadden hun nut, want ze hebben van Rumours de plaat gemaakt die ze is. Je kunt het spijtig vinden dat we het verwerkingsproces samen hebben moeten doormaken. Dat we genoodzaakt waren om samen te hokken met de mensen van wie we veel liever hard weg waren gelopen."

bindmiddel

Ook Christine McVie voelt intussen vooral genegenheid voor die periode van haar leven. "We waren vijf compleet verschillende karakters. Eigenlijk hield alleen de muziek ons bij elkaar."

Naast de muziek is iedereen het erover eens dat Mick Fleetwood het voornaamste bindmiddel in de groep was. Daar had de reus met de grote ogen een goeie reden voor, zegt hij zelf. "Ik was gewoon maar de drummer, hé? Zonder de rest van de groep ben ik niets. En ik heb de anderen altijd als familie beschouwd. Een familie die ik koste wat het kost bij elkaar wilde houden. Daar heb ik mijn privé-leven voor opgeofferd. Ik ben bijna kapot gegaan aan de drugs. Mijn huwelijk is gestrand en ik heb mijn kinderen niet zien opgroeien. Maar al bij al is het me allemaal de moeite waard geweest."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234