Dinsdag 06/12/2022

Liefde en lust op een bedje van papier

Hitsig proza, de jurk van een toneeldiva, ontroerende memorabilia en een taboe of twee. Daarvoor moet je naar de Brusselse Bibliotheca Wittockiana.

Het is een helse klus om literatuur tentoon te stellen. In de bibliotheek die de naam van zijn stichter Michel Wittock draagt, weten ze dat je met vitrines vol manuscripten en boeken alleen geen drommen toeschouwers lokt. Toch timmeren zij koppig aan de weg. Ook vandaag is er weer een eigenzinnige collectie samengebracht. Daarvoor tekenen de Archives et Musée de la Littérature (AML), de Franstalige tegenhanger van het Antwerpse Letterenhuis.

Wat er getoond wordt, is een schatkamer in het kwadraat. Naar topstukken moet je in de kelders van de AML echt niet lang zoeken. De schrijversarchieven die door de stichting worden beheerd, bevatten naast manuscripten ook heel wat kunstwerken, curiosa en persoonlijke objecten. Zij werpen een onverwacht licht op het oeuvre dat in hun buurt is ontstaan. Elk van de hoofdstukken van Les lettres du désir zou de aanzet tot een stevige kunstenaarsbiografie kunnen zijn. Dat is meteen ook de schaduwkant van deze bescheiden expositie: net wanneer je alles hebt ontcijferd en meer wilt weten over de auteur die aan het woord is, moet je al de volgende trotseren. Bovendien is de presentatie allesbehalve spectaculair - zo hoort het natuurlijk, maar na enkele vitrines slaat de vermoeidheid toe. Wie een inzicht wil krijgen in het rijke liefdesleven van deze lezende lijven, moet dus zijn huiswerk maken.

Liefde en co

Op een bedje van papier passeren zowat alle schijngestalten van het verlangen de revue. De driehoeksrelatie van Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck met de actrices Georgette Leblanc en Renée Dahon wordt geïllustreerd met opgewonden proza, maar even goed met portretfoto's door André Kertész, Lebancs mythische sluier uit het stuk De blauwe vogel (1911) en de prachtige jurk van couturier Paul Poiret, die de diva droeg op de set van L'Inhumaine.

Enkele van de honderden brieven van advocaat, kunstpaus en notoir antisemiet Edmond Picard aan zijn geheime (joodse) minnares Judith Cladel lichten een tipje op van een andere sluier.

De internationale schrijverspetitie voor Georges Eekhoud, die in 1900 voor het gerecht werd gesleept, herinnert aan de homoseksuele teneur van zijn roman Escal-Vigor.

Maar de echte ontroering licht elders op. Naast een wanhopige oorlogsbrief van soldaat en schilder Rik Wouters en een cahier met jeugdherinneringen van zijn Nel, ligt het schetsboekje waarin de vrouw met kleurpotloden een aandoenlijk portret van haar stervende man heeft getekend. We schrijven Amsterdam, zomer 1916, maar haar verdriet is van alle tijden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234