Vrijdag 09/12/2022

Liefde (en geld) voor de moederuniversiteit

In de erg exclusieve Princeton Club in New York, een instelling die de gelijknamige universiteit toebehoort en maar zelden de deuren opent voor buitenstaanders, is zopas plechtig de VUB Alumni Association of America (VUBAAA Inc.) in het leven geroepen. Daarbinnen zullen ex-VUB'ers in de VS aan fondsenwerving doen voor hun 'alma mater'. 'In een kwartier tijd hadden we 32.000 dollar binnen', zegt een trotse initiatiefnemer John Nihoul.

'In de VS kun je het als universitair afgestudeerde niet maken om later niets aan je universiteit te doneren. Iedereen doet dat hier, het maakt deel uit van de cultuur. Wij Belgen, in ons geval VUB'ers, konden daar nauwelijks over meepraten, terwijl we wel zagen hoeveel die fundraisingcampagnes de Amerikaanse universiteiten opleveren. Waarom niet iets soortgelijks in het leven roepen voor onze universiteit, de VUB?"

Aan het woord is John Nihoul, een naar de VS uitgeweken Belg die in de jaren zeventig als handelsingenieur afstudeerde aan de VUB. Nihoul, die in New York woont, vatte destijds het idee op voor een reünie van in de VS verblijvende ex-VUB'ers. Een groot succes, zodat er al spoedig vraag naar meer ontstond.

"Zo komt het dat we een voorstel tot association hebben uitgewerkt", zegt hij, in een Nederlands met Amerikaanse tongval. "We hebben een plan met tijdschema uitgedokterd, en de hulp van de VUB zelf en de diverse VUB-faculteiten ingeroepen om de in de VS verblijvende VUB'ers te traceren. We wisten een 250-tal mensen te vinden."

De VUB bleek honderd procent akkoord met de oprichting van een alumni-vereniging naar Amerikaans recht. Dat laatste is cruciaal, omdat het fiscaal stelsel in de VS zo in elkaar zit dat doneren daar stukken aantrekkelijker is dan in Europa. "In Europa lijkt het wel alsof er een taboe rust op fundraising. Daar overheerst veel meer de gedachte dat de overheid via het belastingsysteem de universiteit moet financieren", meent Nihoul. "Hier zie je dat alumni actief meewerken aan de financiering van hun universiteiten."

En zo werden dus de VUBAAA-statuten opgesteld. De alumnivereniging mocht geen eendagsvlieg worden, ze moest een structurele band tussen oud-studenten en moederuniversiteit garanderen, zoals dat ook in de VS het geval is. Niemand wordt betaald om de zaak draaiende te houden, alles berust op vrijwilligerswerk.

"Onze regelgeving is waterdicht", licht Nihoul toe. "De VUBAAA is alleen voor VUB'ers bestemd. Bij ons weten zijn we de eerste overzeese Belgische vereniging in haar soort. De Brusselse ULB heeft ook wel iets als een vereniging, maar daar betreft het geen juridische entiteit, wel een groepering van sociale aard."

Strikte, strenge en sluitende statuten waren een basisvoorwaarde. Sinds elf september 2001 wordt fondsenwerving in de VS aan veel scherpere screening onderworpen dan voorheen, omdat sommige filantropische en fondsenwervingsinitiatieven dekmantels gebleken zijn voor onfrisse, zelfs terreurgebonden activiteiten.

Vorig weekend was het dan zover. Nihoul: "We hebben natuurlijk een hoge VUB-delegatie naar New York laten komen. Ik bedoel maar, de 140 jaar oude Princeton Club is natuurlijk niet niets. Vijftig kamers afhuren en de VUB-vlag boven de Club laten wapperen doe je niet zomaar. In de VS spreken we van credibility. Als je bedrijven wilt benaderen om geld te krijgen moet je agressief, geloofwaardig en ernstig zijn."

Zo komt het dat rector Benjamin Van Camp en andere hoge VUB-vertegenwoordigers het ruime sop overstaken - voor het zestigtal ex-VUB'ers en hun gezinnen die niet te ver uit de buurt wonen reden genoeg om twee dagen naar de Princeton-club te komen. Ook het Belgische consulaat-generaal in New York, een attaché van de ambassade in Washington en een vertegenwoordiger van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakten hun opwachting. De Belgisch-Braziliaanse biergigant ImBev - de nieuwe naam van Interbrew - zorgde voor het gerstenat.

Princeton-hoogleraar wiskunde Ingrid Daubechies, informatica-specialiste Pattie Maes van het Massachusetts Institute of Technology, professor radiologie Zinreich aan John Hopkins... Een keur aan oud-VUB'ers bekleedt prestigieuze wetenschappelijke posities in de VS. Maar er zitten uiteraard ook VUB'ers in de privé-sector of de media. VRT-correspondente Greet De Keyser, bijvoorbeeld. "Allemaal mensen die de VUB heel trouw gebleven zijn en het belang van onze universiteit voor hun verdere carrière onderstrepen", zegt Nihoul. "Het werd zowaar bijna emotioneel, daar in de Princeton Club."

Emotioneel werd het zeker toen de eerste ex-VUB'ers en hun familieleden hun checkboekje bovenhaalden. Aan het begin van de avond had de VUBAAA geen quarter in de kas, een kwartier later lag er liefst 32.000 dollar. "De mensen waren blij dat ze geld konden geven. Niet de jonge doctorandi, aan wie we natuurlijk niets vragen, wel de generatie van vijftigers en zestigers, mensen met heel goede salarissen die op het initiatief zaten te wachten. Maar kom, het was toch een gok, een risico."

In de nabije toekomst is het de bedoeling dat VUBAAA Inc zich, behalve met het promoten van de merknaam VUB, bezighoudt met bilaterale akkoorden tussen de moederuniversiteit en Amerikaanse universiteiten en een netwerk tussen Belgische excellentiepolen en 'Amerikaanse' VUB'ers opzet om gebraindrainde VUB'ers zo mogelijk naar ons land te laten terugkeren. Maar de hoofdbrok blijft het inzamelen van geld.

Rest de vraag wat er met de in de toekomst binnen te rijven centen moet gebeuren. Een van de dingen waar al aan gedacht is, blijkt de restauratie van het Brouwer Auditorium op de Jetse campus van de VUB. Immers, de medische faculteit in Jette is het paradepaardje van de Brusselse universiteit - bij uitstek het vaandel waarmee in de VS wordt uitgepakt.

"Het in vitro fertiliseringsprogramma en het studieprogramma genetica en embryologie zijn wereldniveau", zegt Nihoul. "Aan de VUB afgestudeerde dokters die in de VS willen praktiseren, halen voor 99 procent excellente scores in de test van de Educational Commission for Foreign Medical Graduates (ECFMG). Daar moeten we gewoon trots op zijn."

Lode Delputte

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234