Zondag 20/06/2021

Licht gaat uit bij Belgonucléaire

Kerncentrales van energie voorzien met nucleair afval: Belgonucléaire maakte er in de jaren tachtig zowaar een internationale markt van. Twintig jaar later moet de vestiging in Dessel echter de deuren sluiten. De Belgische technologie heeft vooral de Franse partner Areva verrijkt.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ronald Meeus

Een rampscenario dat zich al zo'n drie jaar geleden aandiende bij het Belgische bedrijf Belgonucléaire is ondertussen waarheid geworden: de vestiging van het bedrijf in het Kempense Dessel kreeg de afgelopen jaren systematisch minder orders binnen en de grootste klant van het bedrijf, de Franse nutsgigant Areva, haakt ten laatste in oktober 2006 af. Tegen die datum zal de Desselse fabriek dan ook de boeken sluiten, zegt het bedrijf. Momenteel zijn er besprekingen aan de gang met Areva voor nog een laatste order. Indien die mislukken, is de sluiting al voor mei 2006.

Het procédé achter Mox, de brandstof die in Dessel wordt geproduceerd, werd in de jaren tachtig ontwikkeld door het bedrijf zelf samen met de Franse energiegroep Cogema. Die is ondertussen gefuseerd met andere Franse nutsbedrijven en is nu onderdeel van de nutsgigant Areva, en is ook eigenaar van het patent op Mox. Het bedrijf begon het afgelopen decennium ook in het buitenland fabrieken en centrales neer te poten die Mox konden maken. Tegelijkertijd begon het ook markten in te palmen die Belgonucléaire als een redding zag. Enkele jaren geleden bijvoorbeeld begonnen zowel de Amerikaanse als de Russische overheid met het plan te spelen om het plutonium uit hun ontmantelde kernraketten te verwerken tot Mox. Belgonucléaire had daarvan kunnen profiteren, ware het niet dat er vragen werden gesteld over de grote afstand waarover de stoffen moesten worden getransporteerd: het blijft tenslotte nucleair afval. Areva besloot daarop een eigen Moxfabriek te bouwen in de Verenigde Staten, wat de toegang tot die markt voor Belgonucléaire dichtkneep.

Een tweede opportuniteit, Japan, werd wreed verstoord nadat de Japanse overheid een blokkering had ingesteld op twee partijen Mox die van Belgonucléaire onderweg waren naar het eiland. Ondertussen raakt de Japanse overheid stilaan weer gewonnen voor de brandstof, maar tegen de tijd dat de administratieve blokkering kan worden stopgezet, is het te laat voor Belgonucléaire. "De kans dat Japan ons kan helpen is onbestaande", zegt Achilles De Bakker, directeur personeel en administratie bij Belgonucléaire.

Dichter bij huis is ook de uitstap uit kernenergie een probleem. In België, dat slechts goed is voor 10 procent van de omzet van het bedrijf, moeten in 2015 alle kerncentrales worden gesloten. "Die uitstap is een West-Europese trend", zegt De Bakker. "Hoe minder kerncentrales er zijn, hoe minder plutonium er is om Mox te produceren."

De sluiting brengt een ontslag van 261 werknemers met zich mee. Die zullen echter niet allemaal in één keer afvloeien: na de sluiting moet de fabriek immers nog worden ontmanteld, een werk dat nog vier à vijf jaar kan duren. Gedurende die tijd zullen enkele tientallen werknemers in Dessel nog aan de slag kunnen blijven en ook de administratieve hoofdzetel in Brussel blijft bestaan. Twee dochterondernemingen, het transportbedrijf Transnubel en het onderhoudsbedrijf Tecnubel, worden wellicht verzelfstandigd. "Verder zullen er nog wel wat mogelijkheden zijn voor brugpensionering en ander pistes", zegt secretaris Stan Hens van de socialistische vakbond BBTK in Turnhout. "Maar voor degenen die nieuw werk moeten zoeken, zal het niet makkelijk zijn: iedereen is hooggeschoold, maar iemand die met plutonium en uranium kan werken, hebben ze niet overal nodig."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234