Maandag 19/04/2021

Libische rebellen behalen totale zege in strategische kuststad

De Libische opstandelingen zijn er na twee dagen van hevige gevechten in geslaagd de belangrijke olieraffinaderij in de stad Zawiyah in te nemen. 'Als ze de controle kunnen behouden zijn ze in principe in staat om Tripoli af te snijden van alle voedsel en brandstof', zegt Libië-expert Diederik Vandewalle. 'Dit is een belangrijke doorbraak.'

Na een wekenlange patstelling hebben de rebellen deze week enkele belangrijke doorbraken kunnen forceren. De stad Zawiyah viel zaterdag gedeeltelijk in hun handen, maar de belangrijke olieraffinaderij bleef onder controle van de regeringstroepen. Ook de snelweg die Tripoli verbindt met Tunesië en waarlangs alle goederen aangevoerd worden, konden de opstandelingen nog niet consolideren.

"De strijd heeft twee dagen geduurd, maar de belangrijkste slag was vorige nacht (woensdagnacht, sv). We hebben de controle over de raffinaderij kunnen overnemen", zei Saleh Omran, een 21-jarige rebel uit Zawiyah die vanuit het oliecomplex het Britse persagentschap Reuters op de hoogte bracht. De 150 regeringssoldaten waartegen de rebellen het moesten opnemen, hadden het hazenpad gekozen en sloegen met zodiacboten op de vlucht.

Zawiyah, op 40 kilometer van de hoofdstad Tripoli, is een uitermate strategische plaats. "Wie de controle heeft over Zawiyah, schiet een heel eind op", zegt Diederik Vandewalle van het Amerikaanse Dartmouth College en auteur van A History of Modern Libya. Enerzijds levert de enige nog functionerende olieraffinaderij in de stad alle elektriciteit voor Tripoli, anderzijds is de weg die door de stad loopt de enige verbinding met Tunesië.

"Toch moeten we nog een beetje voorzichtig zijn", zegt Vandewalle. "Ik verwacht dat er in de komende dag nog hevig gevochten zal worden rond de raffinaderij. Als de voorbije maanden ons iets leren, dan wel dat het snel van kant kan wisselen. Maar als de rebellen de controle kunnen behouden, zijn ze in principe in staat om Tripoli af te snijden van alle voedsel en brandstof. Dit is een belangrijke doorbraak."

Een doorbraak die de regering al snel minimaliseerde. "Dit is een crisis die enkele dagen zal duren en daarna, als het God belieft, gecorrigeerd zal worden", zei regeringswoordvoerder Moussa Ibrahim aan het nieuwsagentschap JANA. "We blijven doorduwen totdat we het hele land bevrijd hebben."

Het regime van Kadhafi laat het misschien niet openlijk merken, toch maakt het zich ongerust. Dat de elektriciteit in Tripoli het gisteren al enkele keren liet afweten, dreef de spanning verder op. "De regering beseft dat het een kwestie van tijd is", zegt specialist Shashank Joshi van het Royal United Services Institute in Londen. "Wanneer het einde van Kadhafi er komt, blijft onduidelijk. Maar dat het er komt, staat vast."

Diplomatieke oplossing

Momenteel voeren zitten zowel de regering als de rebellen aan de onderhandelingstafel op het Tunesische eiland Djerba. Beide partijen spreken er met de speciale gezant van de Verenigde Naties voor Libië, Abdel-Elah al-Khatib. De gesprekken zouden evenwel niet van een leiden dakje lopen. "De regeringsafgevaardigden willen garanties over Muammar Kadhafi", zegt Joshi, "terwijl de rebellen die niet willen geven."

Door de militaire successen van de voorbije dagen lijken de opstandelingen niet van plan grote toegevingen te doen. "Nochtans weten ze dat een diplomatieke oplossing voor dit conflict nog steeds het beste scenario is", zegt Vandewalle. "De militaire inname van Tripoli zal niet zonder slag of stoot gebeuren. Nu al zijn er inwoners in de stad die de VN vragen hen te evacueren. Zij leven echt in een oorlogszone en de humanitaire situatie zal er de komende weken alleen maar slechter op worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234