Dinsdag 07/12/2021

Libanese studenten geraken er ook niet uit

Vorige week waren in Libanon alle ogen gericht op de studentenverkiezingen aan de Amerikaanse Universiteit van Beiroet. De prestigieuze campus wordt gezien als een microkosmos voor de Libanese samenleving, en het resultaat als een referendum voor de nationale politiek. Het gevolg: veel geroep, het leger in de straten, en beschuldigingen van geknoei.

Door Gert Van Langendonck in Beiroet

De valse blondine met haar veel te strakke gele topje wordt op de schouders van medestudenten door de menigte gevoerd. "Général! Général!", vuurt ze de studenten aan. De ene helft van de menigte die voor West Hall is verzameld is door het dolle heen. De coalitie van Hezbollah, de Free Patriotic Movement van generaal Michel Aoun en Amal heeft net een extra zetel binnengehaald in de studentenraad van de American University of Beirut (AUB). De andere kant joelt en roept: "Jullie zijn allemaal Syriërs en Iraniërs!" "En jullie zijn een corrupte dievenbende", wordt er even hard teruggeschreeuwd.

Het is democratie in actie in het Midden-Oosten, of toch iets dat erop lijkt. Officieel zijn politieke partijen verboden op de AUB-campus, een paradijselijke enclave van 28 hectare tenmidden van de chaos van West-Beiroet, met 19de-eeuwse aula's, groene grasvelden, palmbomen en een eigen strand. Maar dat is buiten de Libanezen gerekend. Alle politieke partijen zijn op de campus vertegenwoordigd met hun eigen studentenclubs waarvan de namen nauwelijks hun politieke herkomst verhullen.

De Future Youth Club staat voor de Futurebeweging van Saad Hariri, zoon van de vorig jaar vermoorde premier Rafik Hariri; de Freedom Club voor de Free Patriotic Movement van generaal Aoun, en Hezbollah heet hier Nadi Al Thakafi al Janoubi, of de culturele vereniging van het zuiden. En waar vlaggen verboden zijn, daar komen mode-accessoires van pas: geel voor Hezbollah, groen voor Amal, blauw voor Hariri. Voor sommige meisjes is het een uitdaging: het oranje van Aoun vloekt met ongeveer alles.

"Om het samen te vatten: AUB is Libanon op een kleinere schaal. Wie hier wint, die heeft het ook voor het zeggen op het nationaal niveau", zegt Ammar Al-Hajjar, een twintigjarige student engineering. "Het is daarom dat er zoveel aandacht is voor de studentenverkiezingen."

Al-Hajjar en zijn vriend Hamza Aboud hebben allebei het blauw aan van de coalitie Students at Work. "Dat wil zeggen dat wij voor 14 maart zijn, voor Hariri", zegt Aboud. Want zoals op het nationale vlak is het Libanese kluwen er ook op de campus iets eenvoudiger op geworden. In het Libanon van vandaag ben je ofwel voor 14 maart ofwel voor 8 maart. 14 maart verwijst naar de massabetoging van 14 maart 2005, het hoogtepunt van de Cederrevolutie, die een einde maakte aan de Syrische bezetting; 8 maart verwijst naar de betoging die Hezbollah op die dag organiseerde ter ondersteuning van de Syrische bezetting. 14 maart zijn de anti-Syrische krachten, 8 maart zijn de pro-Syrische krachten.

"Abu Bahai!", roepen de Hariri-aanhangers. "Abu Hadi!", roepen de sympathisanten van Hezbollahleider Hassan Nasrallah. Het is een vreemd gevolg van de politieke alliantie tussen Hezbollah en de populaire christelijke oppositieleider Michel Aoun dat nu ook meisjes met navelpiercings de naam van Nasrallah scanderen.

Maroun Kisirwani, de decaan voor studentenzaken, staat er van op het balkon op de eerste verdieping van West Hall wat moedeloos op toe te kijken. Al zijn pogingen om de politieke spanningen in Libanon buiten de campus te houden, zijn voor niets geweest. "Er lopen breuklijnen door de studentenbevolking die een weerspiegeling zijn van de breuklijnen in het land", zegt Kisirwani. "Wij zijn een grote universiteit, en de opinie van onze studenten wordt door de politieke partijen graag aangegrepen om hun populariteit in het land te bewijzen."

Sinds het ontslag van de Hezbollahministers uit de regering is de kloof tussen regering en oppositie, tussen 14 maart en 8 maart, alleen nog dieper geworden. Het hele land wacht met ingehouden adem op de straatprotesten waarmee Hezbollahleider Nasrallah de regering ten val wil brengen. Beneden breekt even een handgemeen uit tussen de twee blokken, wanneer het duidelijk wordt dat het 14 maartblok op de overwinning afstevent.

Op donderdag is heel West-Beiroet vergeven van soldaten en oproerpolitie om eventuele rellen in de kiem te smoren. "Ik kan je nu al vertellen wat er gaat gebeuren", zegt Nour Najem wrang, "welke partij er ook wint, de andere zal gegarandeerd zeggen dat er vals gespeeld is."

Najem, een negentienjarige studente biologie, draagt geen partijkleur. Ze is vandaag in trendy zwart naar de campus gekomen. "En als ik was gaan stemmen, dan had ik blanco gestemd. Elke kleur is slecht op dit moment. Deze mensen leven in het verleden, en ze hebben geen van allen een antwoord op de problemen van ons land. Kijk maar naar de afgelopen twintig jaar."

Najem staat niet alleen met haar mening. Pal in het midden tussen de twee blokken, staat een groepje studenten onder een groot bord met het opschrift Free Will Movement.

"Wij zijn met geen enkele partij verbonden. Het enige wat wij willen is ons inzetten voor de studenten", zegt Jean-Michel Chemaly (20). "Want die mensen van de grote partijen, die komen straks niet eens opdagen voor de studentenraad. Voor hen telt alleen vandaag. Ze willen tonen wie in Libanon het sterkst in zijn schoenen staat."

De Free Will Movement zelf staat nog in zijn kinderschoenen. Het is de eerste keer dat ze opkomen en dan nog alleen aan de landbouwfaculteit. "In Libanon wordt het niet aangemoedigd om onafhankelijk te denken", zegt Michael Dariane (20). "De traditionele partijen willen ons geen kans gunnen omdat dat aan hun eigen machtsbasis vreet."

En daarom, zeggen ze, doen de grote partijen er alles aan om hen te boycotten. "Onze vrienden worden 's avonds thuis opgebeld om vooral niet voor ons te stemmen. (...) Studenten zouden voor zichzelf moeten denken, en nieuwe ideeën introduceren in de samenleving", zegt Chemaly, "maar hier in Libanon is het andersom: alles wat op deze campus gebeurt, wordt gedicteerd door dezelfde politieke leiders die aan de macht waren tijdens de burgeroorlog."

Voor West Hall is de stemming inmiddels omgeslagen. Het is nu officieel: 14 maart heeft de verkiezingen gewonnen. De aanhangers van 8 maart zijn ziedend.

"De oppositie heeft gewonnen maar zoals gewoonlijk weigert 14 maart zijn verlies toe te geven", zegt een woedende Mario Chamoum (25). Hij is de vertegenwoordiger van Aouns partij op de campussen. "Dat de regering corrupt is, dat wisten we al lang. Nu weten we ook dat de AUB-directie corrupt is."

Maar AUB heeft niet teleurgesteld. Dat de twee kampen allebei de overwinning claimen, is opnieuw een perfecte weerspiegeling van de politieke impasse waarin Libanon zich bevindt. Maar er is een sprankeltje hoop. De Free Will Movement heeft vijf van de twaalf zetels op de landbouwfaculteit in de wacht gesleept. Alleen heeft de Free Will Movement nog geen evenknie in de nationale politiek. "Het probleem is dat mensen als wij doorgaans niet de straat opgaan om luid te roepen", zegt Dariane. Nee, de silent majority zijn ze nog niet, vreest hij, "eerder de silent minority".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234