Dinsdag 12/11/2019

'Libanese premier onder huisarrest in Saudi-Arabië'

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Saudische kroonprins Mohammad Bin Salman de Libanese premier Saad al-Hariri onder huisarrest plaatste en hem vervolgens dwong op televisie zijn ontslag aan te bieden. Bin Salman brengt Libanon zo op de rand van een oorlog.

Er raken meer details bekend over het bizarre bezoek dat de Libanese premier Saad al-Hariri op vrijdag 3 november aan de Saudische hoofdstad Riyad bracht. Op basis van informatie van Hariri-getrouwen en veiligheidsmensen maakten onder meer het persagentschap Reuters en The Independent-journalist Robert Fisk een gedetailleerde reconstructie.

Daaruit blijkt dat Hariri op donderdag 2 november opgevorderd werd om zo snel mogelijk naar Saudi-Arabië te vliegen. Toen hij een dag later in Riyad landde, werd zijn vliegtuig onmiddellijk omsingeld door Saudische agenten. Tot consternatie van de delegatie kwamen de agenten het vliegtuig binnen en namen ze vervolgens de telefoons van Hariri, zijn medewerkers en zijn lijfwachten in beslag.

Hezbollah

Daarna werd Hariri naar een van zijn appartementen in Riyad geëscorteerd - de familie Hariri bezit veel onroerend goed in die stad - waarna de Saudi's hem onder huisarrest plaatsten.

Uit de verslagen van Reuters en Fisk blijkt dat Hariri de volgende ochtend gedwongen werd om op de Saudische televisie zijn ontslag als premier aan te kondigen, met als verklaring dat zijn leven in Libanon in gevaar was. In de tekst die Hariri voorlas, stond ook dat Iran en Hezbollah verantwoordelijk zijn voor de instabiliteit in Libanon. Hezbollah is in Libanon zowel een regeringspartij als een gewapende militie. "Hezbollah moet ontwapend worden", las Hariri met expressieloze uitdrukking voor.

In zijn reconstructie heeft Robert Fisk het over "een politieke farce". Fisk, die zelf in de Libanese hoofdstad Beiroet woont, zegt dat Hariri gedwongen werd ontslag te nemen. "Hariri heeft duidelijk niet voorzien wat hem te wachten stond. Voor zijn vertrek naar Riyad had hij nog vergaderingen belegd met het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en hij had gesprekken gepland over de verbetering van de waterkwaliteit. Toch niet echt wat je zou verwachten van een premier die zijn ontslag wil aankondigen."

Fisk twijfelt er niet aan dat Hariri's ontslagtoespraak in feite uit de koker van de Saudische kroonprins Mohammad Bin Salman komt. "Dit waren woorden die Hariri daarvoor nooit heeft gebruikt. Het waren zijn woorden niet."

De Saudische autoriteiten ontkennen dat ze Hariri onder druk hebben gezet om zijn ontslag aan te bieden.

Saad Hariri verblijft nog steeds in Riyad en beantwoordt de telefoontjes van bezorgde getrouwen en familieleden met een zeer korte "alles goed met mij".

Wel gaf hij gisteravond voor het eerst weer een televisie-interview, waarin hij zijn terugkeer naar Libanon aankondigde en ook zei dat hij zijn ontslag na zijn thuiskomst zal formaliseren. Opmerkelijk: hij kreeg niet over zijn lippen dat hij vrijwillig ontslag had genomen. Terwijl hij regelmatig een blik wierp op een vooraf voorbereid document herhaalde hij dat zijn ontslag te maken heeft met de bemoeienissen van Iran in de Libanese politiek.

Olie op vuur

Steeds meer experts gaan ervan uit dat Hariri bij de Saudi's in ongenade is gevallen omdat hij niet bereid is Hezbollah uit zijn regering te stoten. Zowel Iran als de Hezbollah zijn machtiger dan ooit. Dat heeft vooral te maken met het feit dat beide partijen de Syrische president Assad steunden in zijn succesvolle oorlog tegen Syrische oppositiegroepen en Islamitische Staat.

Met de steun van de Amerikaanse president Trump en ook Israël lijkt Mohammad Bin Salam nu komaf te willen maken met Iran en Hezbollah. Wel is niet duidelijk wat zijn volgende stap zal zijn in de Libanese crisis. Voorlopig ziet het er niet naar uit dat hij Hariri zomaar naar Libanon zal laten terugkeren. Maar Hariri voor onbepaalde tijd in ballingschap houden lijkt ook geen optie, omdat dat tot meer internationale kritiek en spanningen zou leiden.

Wel brengt Bin Salam Libanon op deze manier op de rand van een nieuw conflict. Als de Libanese regering uit elkaar spat en Hezbollah opnieuw naar de wapens grijpt, komt een burgeroorlog dichtbij en wordt de kans groter dat ook buurland Israël een militaire campagne tegen Hezbollah begint, net als in 2006, toen Israël een offensief tegen Libanon ontketende dat aan meer dan duizend mensen het leven kostte. Bin Salman lijkt alvast olie op het vuur te gooien door zijn onderdanen in Libanon op te dragen zo snel mogelijk het land te verlaten.

Volgens de Israëlische kwaliteitskrant Haaretz beschouwt Hezbollah-leider Hassan Nasrallah de "detentie" van Hariri als een oorlogsverklaring.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234