Woensdag 22/01/2020

LEZERSBRIEVEN

Het grote misverstand

Het is verwonderlijk om te moeten vernemen dat beeldende kunst alleen te smaken valt met een bijbehorende handleiding (column van Ann De Craemer DM 13/2). Als dooddoener kan dat tellen; want dit is het gebruikelijke verwarrende verwijt die de publieke opinie onderhoudt over moderne en hedendaagse kunst(-enaars). Dergelijke indruk sluit ongetwijfeld aan bij de meest conservatieve politieke opvattingen over kunst (en hoofdzakelijk met betrekking tot eigentijdse kunst).

Inderdaad, in de meeste gevallen is het aangewezen dat elk kunstwerk (zowel schilderij, foto, sculptuur, als boek, toneel, film, concert...) geen enkele uitleg behoeft. In principe bezit elk kunstwerk een autonome identiteit. Wat nog niet wil zeggen dat een kunstwerk iemand bevalt op basis van emotie of poëtische rijkdom, of waarheidsgetrouwheid, of originaliteit. Dat Bach haar kan overrompelen, en het licht van Rembrandt haar tranen kan bezorgen, en ze koude rillingen krijgt bij de schilderijen van Lucian Freud, is een gedateerde en misleidende opvatting van het omgaan met kunstwerken, want wat gebeurt er als zij in contact zou komen met een schilderij van Malevitch, Mondriaan, Pollock, Klein, Schnabel, Polk, Kiefer, Meese, of muziek van Ayler, Berg, Braxton, Brötzman, Coltrane, Coleman, Ligeti, Monk, Webern, Stockhausen? Van wie een boek wil lezen van enige kwaliteit, (bv. Canetti, Danielewski, Foer, Joyce, Littell, Pound, Verhaeghen, Witkiewicz) of een kwalitatieve film wil zien (bv. Angeloupolos, Bresson, Greenaway, Tarkowski), mag verwacht worden voorafgaandelijk enige voorbereiding te hebben genoten, m.a.w. moet iets méér kunnen zijn dan alleen lezen of zien, zo niet blijft het uitsluitend lezen en zien, zonder iets gelezen of gezien te hebben.

Zou Ann De Craemer zich herinneren wat Fellini zei over hoe film moest zijn? "Cinema gaat niet over het mededelen van boodschappen, maar over het stellen van vragen." Ooit heb ik in het Parijse filmmuseum een film van Kurosawa gezien in originele versie zonder ondertitels waarvan ik geen woord heb verstaan, maar de inhoud van de film was mij niet ontgaan, en vooral had ik begrepen dat het een van zijn meesterwerken was.

Niets belet dat bepaalde kunstenaars toelichting geven - bij wijze van bv. museale didactische begeleiding - in de rand van hun tentoonstelling, (of educatief in schoolverband). Dat gebeurt immers ook door schrijvers bij de voorstelling van hun nieuwe romans, het is zelfs een contractuele verplichting voor acteurs, muzikanten, regisseurs, choreografen ter gelegenheid van een nieuw werk. Waarom zouden beeldende kunstenaars daarvan dan vrijgesteld moeten worden, of, wat zouden die toelichtingen desgevallend nadelig kunnen zijn voor de betrokken kunstwerken?

Wie dit niet inziet, houdt een groot misverstand over een foutieve lezing van kunstwerken mee in stand.

Jonas Wille, Brussel

WalloBrux

Ik las de column van Jan Callebaut 'RTBF helpt België verdampen' (DM 11/2). Er bestaan geen bekende Walen? En dan? Is dat zo onmisbaar? Omdat er BV's zijn, moet men zich genoodzaakt voelen te dwepen met bekende Walen? Dat wordt in WalloBrux helemaal niet gedaan. Het wordt hoog tijd dat de Vlamingen eens en voorgoed inzien dat het begrip 'Wallonië' niet bestaat. Wallonië is simpelweg België zonder Vlaanderen. De Walen worden ertoe gedwongen zich 'Waal' te voelen omdat de Vlamingen dat nu eenmaal zo beslist hebben. Het onbegrip van deze fundamentele asymmetrie leidt tot zoveel misverstanden! Hoe kan men zich marktonderzoeker noemen als men de noden van de Franstalige markt onvoldoende kent?

Ik wil hier nochtans enkele 'bekende Belgen' opsommen. Nooit gehoord over Maeterlinck (Nobelprijswinnaar), Simenon (meest vertaalde schrijver ter wereld), Magritte, Brel, Hergé, Broodthaers, Rops, Horta... Hedendaagse bekende Belgen? De gebroeders Dardenne, Cécile de France, Christine Ockrent (lang nieuwsanker op France 2), Prigogine (nog een Nobelprijswinnaar!), Benoît Poelvoorde, Jérémie Regnier, Philippe Catherine (beste Belgische jazzgitarist), Toots Tielemans, Peyo, Jean Van Hamme...

Nog even dit: hoe kan men er prat op gaan dat vtm en VRT samen over 82 procent marktaandeel beschikken ? Ik kan moeilijk vatten dat de verontrustende middelmatigheid van vele programma's zoveel kijkers kan aanlokken. Dat bewijst nogmaals de navelstaarderij van de meeste Vlamingen.

Ik hoop dat de Belgische Franstaligen de Vlamingen nooit zullen nabootsen. Laat ze maar gerust verder kijken naar de buitenlandse zenders: dat is de beste manier om aan de Vlaamse zelfgenoegzaamheid te ontsnappen!

Colette Salmon, Dilbeek

Langer werken

Iedereen twee jaar langer laten werken is niet rechtvaardig. Het spreekt toch vanzelf dat voor mensen die voordien minder lang moesten werken omdat ze een zwaarder beroep hebben, twee jaar veel meer doorweegt dan voor mensen met een minder zwaar beroep.

De nieuwe pensioenmaatregelen bevoordelen in elk geval de zwaarverdieners. Zij kunnen het zich permitteren om toch vroeger te stoppen, de anderen niet. In dit opzicht zou het interessant zijn om te weten hoe het met de loopbaan van de partners van al die politici-redders-van- het-vaderland zit. Hoe lang hebben zij al gemiddeld gewerkt? Geven zij het goede voorbeeld wat werkethiek betreft?

Stefaan Gouwy, Ledeberg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234